Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жосеонның ғалым шенеунігі (1418–1456)
Joseon scholar official (1418–1456)
Сеонг Саммун (hangul=성삼문; 1418 – 8 маусым 1456) – Жосеонның алғашқы кезеңіндегі ғалым шенеунік, ол Ұлы Седжонг патшаның сарайында көзге түсті. Ол Седжо патшаны (1455–1468) тақтан құлату және оның ізашары Даньчжонды (1452–1455) қайта орнату үшін жасалған қастандыққа қатысқан деген айыппен өлім жазасына кесілді. Осы қастандыққа байланысты ол саюксиндердің (사육신, алты шейіт министр) бірі ретінде танымал.
Seong Sam mun (hangul=성삼문; 1418 – 8 June 1456) was a scholar official of early Joseon who rose to prominence in the court of King Sejong the Great (r. 1418–1450). He was executed after being implicated in a plot to dethrone King Sejo (r. 1455–1468) and restore his predecessor King Danjong (r. 1452–1455), and is known as one of the sayuksin (사육신, the six martyred ministers) with reference to this plot.
Өмірбаян
Сэммун Оңтүстік Чунчхон провинциясының Хонсеон қаласында (кейін Хонджу) Чанньеонг Сеоң (hangul=창녕 성씨) руының янбан отбасында дүниеге келді. 1438 жылы үш жылдық әкімшілік кезегінде төменгі емтиханды сәтті тапсырды. Ұзақ өтпей Седжон патшаның құрметіне ие болып, Ыстықтар залына тағайындалды. 1442 жылдан 1446 жылға дейін ол осы залдың басқа мүшелерімен бірлесіп Хунмин Чонгеумды жасады, онда хангуль әліпбиі әлемге алғаш рет таныстырылды. Корей әліпбиі хангульді құруға оның қатысы (және басқа да Ыстықтар залының ғалымдарының қатысы) күмәнді, бірақ ол және басқа ғалымдар бірнеше рет Мин қытайлық фонетистпен кеңесу үшін сапарға жіберілді, себебі жаңа әліпбидің алғашқы қолданылуларының бірі – ханжа немесе қытай-корей таңбаларының дыбыстарын жазу болды. 1447 жылы Сэммун жоғары әдеби емтиханда ең жоғары ұпал жинады. 1455 жылы принц Суян (Седжонның ұлдарының бірі) жас король Даньчжонды, оның жүрегі туған інісін, тақтан түсіріп, өзі король Седжо болып таққа отырды. Әкесі Сон Сынның құпия тапсырмасымен Сэммун Бак Чжунгрим, Бак Пэнгньён және басқалармен бірге жаңа корольді өлтіріп, король Даньчжонды таққа қайтаруды жоспарлады. Бірақ олардың құпиясы ашылып, барлығы тұтқындалды. Сэммун мен оның әкесі, сондай-ақ басқа заговоршылар да өлім жазасына кесілді. Өлім алдында Сэммун корольді жалғаншы деп айыптады. Король Седжоны заңды патша деп мойындамаған саюксиндер мен саенгюксиндер (생육신, алты адал қызметкер) кейінгі ұрпақтар тарапынан шын патшаға адал болудың конфуцийлік қағидасын сақтағандары үшін мақтауға ие болды.
Sam mun was born in Hongseong (then Hongju), South Chungcheong province to a yangban family of the Changnyeong Seong clan (hangul=창녕 성씨). He passed the lower examination at the regular triennial administration in 1438. He soon gained the favor of King Sejong, and was appointed to the Hall of Worthies. From 1442 to 1446, he cooperated with other members of that body to compose the Hunmin Jeongeum, in which the hangul alphabet was first presented to the world. The level of his involvement in the creation of the Korean alphabet Hangul (and that of other Hall of Worthies scholars) is disputed, although he and other scholars were sent on trips to consult with a Ming Chinese phoneticist several times, presumably because one of the first uses the new alphabet was put to was to transcribe the sounds of hanja, or Sino Korean characters. In 1447, Sam mun achieved the highest score on the higher literary examination. In 1455, Prince Suyang (one of Sejong's sons) forced the young King Danjong, his nephew, to abdicate, taking the throne instead as King Sejo. Following secret orders from his father Seong Seung, Sam mun along with Bak Jungrim, Bak Paengnyeon and others plotted to assassinate the new king and restore King Danjong to the throne. The plot was exposed and the plotters all arrested. Sam mun and his father were executed along with other plotters. Before his execution, Sam mun condemned the king as a pretender. The sayuksin and the saengyuksin (생육신, the six retainers who lived), who refused to accept King Sejo as the legitimate king, were praised by later generations for holding fast to the Confucian value of staying loyal to the true king.
Танымал мәдениетте
2011 жылғы SBS телесериалы «Терек тамыры» («Deep Rooted Tree») сериалында Хён У ойнаған рөлде бейнеленген.
Portrayed by Hyun Woo in the 2011 SBS TV series Deep Rooted Tree.