Кіріспе

1994-95 жылғы Үлкен Лига Бейсбол ереуілі – Үлкен Лига Бейсбол (MLB) тарихындағы сегізінші және ең ұзақ жұмыс тоқтату, сондай-ақ 22 жыл ішіндегі төртінші маусымдық жұмыс тоқтату. Ереуіл 1994 жылдың 12 тамызында басталды және сол маусымның қалған бөлігі, оның ішінде плей-офф және Әлем сериясы тоқтатылды. 1904 жылдан бері 90 жыл ішінде Әлем сериясі алғаш рет өткізілмеді. Ереуіл 1995 жылдың 2 сәуірінде 232 күннен кейін тоқтатылды, бұл MLB тарихындағы осындай тоқтатудың ең ұзақ мерзімі және сол кездегі ірі лигалық кәсіби спорт түрлеріндегі ең ұзақ жұмыс тоқтату болды (MLB-да 1981 жылғы ереуілдің рекордын бұзды). Ереуілдің нәтижесінде барлығы 948 матч тоқтатылды, ал MLB еңбек дауларына байланысты бүкіл плей-оффты жоғалтқан алғашқы ірі американдық кәсіби спорт лигасы болды. 1994 жылы командалар кемінде 113 матч өткізгеннен кейін ереуіл басталды. 1995 жылы әр команда барлығы 144 матч өткізді. Бұл Солтүстік Америкадағы кәсіби спортта еңбек дауларына байланысты тоқтатылған тұңғыш толық плей-офф болды; екінші (және қазірге дейін соңғысы) – 2004-05 жылғы маусым тоқтатылғандықтан, Ұлттық Хоккей Лигасының 2005 жылғы Стэнли кубогы плей-оффының тоқтатылуы. Сонымен қатар, 1994 жылы НХЛ-де де еңбек дауы туындады.

Өмірбаян

Бейсболдағы қаржылық жағдай нашарлағандықтан, Бас лига командаларының иелері ойыншыларына жалақы шегін ұжымдық түрде ұсынды. Иелік етушілер кіші нарықтық клубтар командалар жергілікті телехабар таратудан түсетін табысты бөліспесе (командалар арасындағы теңдікті арттыру мақсатында) және жалақы шегін қабылдамаса, құлдырап қалуы мүмкін екенін мәлімдеді. 1994 жылдың 18 қаңтарында иелері жалақы шегіне байланысты жаңа кіріс бөлісу жоспарын бекітті, оған ойыншылардың келісімі қажет болды. Келесі күні иелері еңбек келіссөздері бойынша комиссарға толық өкілеттік беріп, Бас лига келісімін өзгертті. Осы дау екі тарап арасындағы жылдар бойғы араздық пен сенімсіздік аясында өрбіді. Келісімге кедергі келтірген фактор – 1992 жылдың қыркүйегінде иелері Фей Винсентті отставкаға жібергеннен бері ресми комиссардың болмауы еді. Винсент иелерінің еркін агенттермен келісімдер жасауда сөз байласып, Бад Селиг пен Джерри Рейнсдорфтың «280 миллион долларлық ұрлығына» әкелгенін, бұл «бейсболдағы еңбек қатынастарын улаған» және Бас лига бейсбол ойыншылары қауымдастығының атқарушы директоры Дональд Ферді «Селигке сенімсіз қалдырған» деді. 1994 жылдың 11 ақпанында иелері комиссардың «бейсболдың мүддесі үшін» әрекет ету өкілеттігін айтарлықтай шектеді. Иелік етушілердің өкілі Ричард Равич 1994 жылдың 14 маусымында меншік ұсынысын ресми түрде жариялады. Ұсыныс жалақы мен әлеуметтік жәрдемақыға рекордтық 1 миллиард доллар кепілдік берді. Бірақ иелік етушілердің ұсынысы клубтарды жалақыны теңестіруге мәжбүрлейтін еді. Жалақы арбитражы жойылды, еркін агенттік алты жыл емес, төрт жылдан кейін басталады, ал иелері төрт немесе бес жылдық ойыншыны ең жақсы ұсынысқа теңестіру құқығын сақтап қалды. Иелері олардың ұсынысы бойынша 1994 жылы орташа жалақы 1,2 миллион доллардан 2001 жылға қарай 2,6 миллион долларға дейін өседі деп мәлімдеді.

Маусым

Келіссөздер қызулай түскен кезде, иелері бұрынғы келісім бойынша ойыншылардың зейнетақы және әлеуметтік жәрдемақы қорларына төлеуге міндетті 7,8 миллион долларды ұстап қалуға шешім қабылдады. 23 маусымда Сенаттың Әділет комитеті 10–7 дауысымен монополияға қарсы заң жобасын мақұлдамады. Фердің сөзіне қарағанда, бұл әрекет ойыншыларға ереуілдеуден басқа амал қалдырмады. "Біз 1994 жылы осы жағдайға итерілгендей сезіндік", - деді ол. "Мен бұл орынды қорытынды деп санаймын."

шілде-тамыз

28 шілдеде Ойыншылар қауымдастығының атқарушы кеңесі 1994 жылдың 12 тамызын ереуіл күні деп белгіледі. Сол күні ойыншылар жұмыстан кету туралы уәделерін орындады. Бейсбол маусымының соңғы ойындары 1994 жылдың 11 тамызында өтті. 31 тамызда федералды делдалдармен үш жарым сағатқа созылған келіссөздер ереуілде ешқандай прогресске қол жеткізбеді, және ереуілдің төртінші аптасына енгеннен кейін, қосымша келіссөздер жоспарланбады. Ол кездегі комиссар міндетін атқарушы Бад Селигтің айтуынша, егер иелер мен ойыншылар арасында келісімге қол жеткізілмесе, маусымның қалған бөлігін тоқтату үшін 9 қыркүйек алдын ала мерзім болды. MLBPA 8 қыркүйекте иелік етушілерге қарсы ұсыныс жасады, онда ең жоғары жалақысы бар 16 франшизаға 2% салық салынып, ол ақша қалған 12 клуб арасында бөлінетін болды. MLBPA жоспарына сәйкес, екі лигадағы командалар барлық билет түсімдерінің 25% бөліседі. Иелік етушілер бұл шаралардың шығындарын жабуға жеткіліксіз екенін мәлімдеді. Селиг 14 қыркүйекте маусымның қалған бөлігін, соның ішінде Әлемдік серияны тоқтатты. Селиг бұл ереуіл ойынның негізіне өшірілмейтін тесік салғанын мойындады. Көптеген бейсбол жазушылары "Экспос" командасын Әлемдік серияға үміткер деп санайтын. Қызығы, "Экспос" командасы алғаш рет және жалғыз рет 1981 жылы плей-оффқа шықты, ол кезде Бас лига бейсболында маңызды ойыншылар ереуілі болған. Сол маусымда Монреаль 1981 жылғы маусымның екінші жартысын жеңіп, іріктеуге түсті. Чикаго "Уайт Сокс" командасының жұлдызы Фрэнк Томас 1994 жылы екінші жыл қатарынан Американ лигасының ең құнды ойыншысы (MVP) атағын жеңіп алды. Ол: "Мен мансабымдағы ең жақсы жылымды өткізіп жатырмын, бірақ оны аяқтамаймын" деді. Тони Гвинннің Тед Уильямстан бері маусымды .400-ден жоғары көрсеткішпен аяқтаған бірінші адам болу мүмкіндігі болды, себебі ол ереуіл кезінде .394 соққы берген. Бұл ереуіл Сан-Франциско "Джайентс" командасының Матт Уильямсына Роджер Маристің бір маусымдағы рекордтық хоум-рандар санын бұзуға мүмкіндік берді. Ереуіл маусымның қалған 47 ойынын тоқтатуға мәжбүрледі, сол кезде Уильямс 43 хоум-ран соққан, Маристің 61 хоум-рандық рекордын қайталауға мүмкіндік алған. Кливленд "Индианс" командасының екінші базасының ойыншысы Карлос Баэрга ереуілге байланысты 20 хоум-ран, 200 хит және 100 RBI көрсеткіштерін екінші жыл қатарынан қайталай алмады. Сиэтл "Маринерс" командасының жұлдызы Кен Гриффи-младший, ол ереуіл кезінде Америка лигасының 40 хоум-ран соққан, "Біз жақсы жылға нашар маусымды таңдадық" деп қорытындылады. Цинциннати "Редс" командасының Кевин Митчелл, Чикаго "Уайт Сокс" командасының Хулио Франко және Миннесота "Твинс" командасының Шейн Мак ереуіл кезінде 1995 жылы Жапонияда ойнауға шешім қабылдады. Ереуілдің үшінші күні Кливленд "Индианс" командасының иесі Ричард Джейкобс "Джейкобс Филд" стадионында "ашылу маусымы" деген жазуы бар сувенирлерді жартылай бағаға сатуға бұйрық берді. Колорадо "Рокис" командасы Миль Хай стадионындағы соңғы маусымын 57 үй ойынында 3 281 511 көрерменмен аяқтады, орташа есеппен ойынға 57 570 адам келді. Бұл қарқынмен команда маусым жалғасқанда үйде өткен 81 ойында 4,6 миллионнан астам жанкүйерді тартуға мүмкіндік алған болар еді. Бұл "Рокис" командасының өткен маусымдағы 4,483,350 жанкүйерлік рекордын басып шығарған болар еді. Жағымды жайттардың бірі - жанкүйерлер тарихтағы ең нашар дивизиялық жарысты көрмеді. Техас "Рейнджерс" командасы жаңадан құрылған Батыс АЛ-да 10 ойынмен 500-ден төмен болғанына қарамастан көш бастады. Соңғы орында тұрған Калифорния "Энджелс" командасы 5 1/2 ойынға ғана қалды, бірақ олардың көрсеткіші 21 ойынмен 500-ден төмен болды, бұл 96 жеңіліске алып келуі мүмкін. Шын мәнінде, Америка лигасының басқа дивизиондарындағы соңғы екі команданың (АЛ Шығысының "Детройт Тайгерс" және АЛ Орталығының "Милвоки Брюэрс") көрсеткіші "Рейнджерс" командасынан жақсы болды. Ұлттық лиганың MVP сыйлығы Джефф Багвеллге берілді. Оның қолы 10 тамызда, ойыншылар ереуілі басталғанға дейін сынған; маусым жалғасқан болса, ол жылдың қалған бөлігін жіберіп алмас еді және MVP болмас еді. Бірақ оның "бақытты жағдайының" уақытына байланысты Багвелл Ұлттық лига тарихында марапатты бірауыздан жеңіп алған төртінші ойыншы болды. Бұл ереуіл бір абсурд жағдайға әкелді. Миннесота "Твинс" командасы Дейв Уинфилдті кейін анықталатын ойыншыға Кливленд "Индианс" командасына ауыстырды. Ереуіл маусымның тоқтатылуына әкелгендіктен, ол шешілгенше, ешқандай келісімдер жасалмады. "Твинс" командасы ресми түрде Уинфилдті "Индианс" командасына сатқан деп тізілді, бірақ шын мәнінде бұл келісім басқаша жүзеге асты. "Индианс" командасы келісімді тікелей сатып алмаған, команда басшылығы "Твинс" командасымен бірге тамақтанды, және "Индианс" командасы төлемді төледі; бұл Уинфилдтің кешкі асқа ауысқандығын білдірді. Күдіксіз, ереуілдің ең маңызды жаңалығы - Нью-Йорк "Янкис" командасы болды. Американ лигасының ең жақсы көрсеткішіне (70–43), сонымен қатар бейсболдағы екінші ең жақсы көрсеткішке ие болған "Янкис" командасы, АЛ Шығысындағы Балтимор "Ориолс" командасынан 6 1/2 ойынға озып, дивизия жетекшісінің ең үлкен артықшылығына ие болды, ереуіл капитандық қызметін атқаратын Дон Маттинглидің 13 жылдық мансабындағы плей-офф дебютіне ең жақсы мүмкіндігінен айырды. "Янкис" командасы 1981 жылдан бері плей-оффқа шыққан жоқ. "Янкис" командасының бұрынғы плей-офф мүмкіндіктері де ереуілмен тоқтатылғандықтан, жаңалықтар құралдары екі "Янкис" командасының (1981 және 1994) арасындағы параллельдік туралы хабарлады, екеуі де ереуіл әрекеттерінен дивизиялық жетекшіліктен айырылды. Маттингли келесі жылы плей-оффқа бір рет және соңғы рет шықты, АЛДС-те Сиэтл "Маринерс" командасынан бес ойында жеңіліске ұшырады.

Желтоқсан

5 желтоқсанда Ричард Равичтің 1994 жылдың 31 желтоқсанында меншік иелері үшін келіссөзші қызметінен бас тартатыны жарияланды. Бірақ Равич 1994 жылдың 6 желтоқсанында өзі қызметінен кетіп, келісімдерден бас тартты. 14 желтоқсанда федералды делдал Уильям Уэзи басқарған еңбек келіссөздері сәтсіз аяқталды. Келесі күні меншік иелері 25-3 дауыспен жалақы төлемақы шегін бекітті, бірақ ойыншылармен келесі келіссөздер үшін оның күшке енуін кейінге шешуге келісті. 23 желтоқсанда келіссөздер тоқтап тұрғанда, меншік иелері жалақы төлемақы шегін бір жақты тәртіппен енгізді.

1995 жылғы қаңтар

1995 жылдың 4 қаңтарында Конгресске бейсбол ереуілін аяқтауға бағытталған бес заң жобасы енгізілді. Келесі күні Фер иелері жасаған бір жақты шарттарға жауап ретінде 895 қол қоймаған Бас лига ойыншыларының барлығын еркін агенттер деп жариялады. 10 қаңтарда төреші Томас Робертс иелеріне қарсы айыптаулар нәтижесінде 11 ойыншыға барлығы шамамен 10 миллион доллар төлеуді белгіледі. 26 қаңтарда президент Билл Клинтон ойыншылар мен иелеріне келіссөздерді қайта бастауды және 6 ақпанға дейін келісімге келуді бұйырды. Алайда, президент Клинтон белгілеген мерзім өтіп кетті, бірақ ереуіл шешілмеді. Осыған дейін бес күн бұрын иелері жалақы төлеу лимитін жойып, бұрынғы келісімге оралуға келісті.

Теледидар келісімінің бұзылуы

1993 жылғы маусым аяқталғаннан кейін CBS Sports бейсбол ойындарын теледидардан көрсету құқығынан айырылды. Ұлттық теледидардағы ойындарды өндіруді MLB өзі қолға алды және ойындарды "The Baseball Network" деп аталатын бірлескен кәсіпорын аясында ABC және NBC телеарналарына сатты. Бастапқы идея бойынша, ABC және NBC апта ішінде кешкі эфирде көрсетілетін ойындардың тізімін бөлісуі керек еді, екі арна да All Star Game және World Series жарыстарын кезектесіп көрсетуге, ал Дивизия және Лига Чемпионаттарын арасында бөлісуге келісті. Келісім алты маусымға созылып, 1999 жылы аяқталуға тиіс еді, онда ABC және NBC Әлемдік серияны және All Star Game-ді үш реттен көрсетуге келісті. NBC жұп санды жылдары All Star Game-ді, ал ABC тақ санды жылдары көрсететін болды, ал All Star Game-ді көрсетпеген арна оның орнына Әлемдік серияны көрсететін еді. Бірақ, ереуіл салдарынан ABC екі апталық көрсетуді, Әлемдік серияны жоғалтты, ал NBC жоспарланған барлық тұрақты маусымдық ойындарынан айырылды. MLB және жергілікті NBC және ABC телеарналары жарнамадан 595 миллион долларлық кіріс жоғалтты, содан кейін екі арна да 1995 жылғы қысқартылған маусымнан кейін келісімнен бас тартатынын мәлімдеді. Екі арна да сол жылы Әлемдік серияны бөлісіп көрсетті, ABC тақ санды ойындарды, ал NBC жұп санды ойындарды эфирге шығарды. 1996 жылы Fox MLB-дің жаңа телехабар тарату серіктесі болды және содан бері осылай болып келеді. Дегенмен, NBC кейбір телехабар тарату құқықтарын сақтап қалды, ол жұп санды жылдары All Star Game-ді көрсетуді жалғастырды және 2001 жылы Fox ұлттық MLB хабарларын таратудың эксклюзивті құқығын алғанға дейін тақ санды жылдары World Series-ті көрсету құқығын сақтап тұрды.

Шабуыл аяқталды

1995 жылғы 28 наурызда ойыншылар, егер АҚШ округтік сотының судьясы Ұлттық еңбек қатынастары кеңесінің меншік иелеріне қарсы әділетсіз еңбек тәжірибесі туралы шағымын қолдаса (шағым 27 наурызда берілген), жұмысқа оралуға дауыс берді. 27-3 дауыспен меншік иелері ауыстырушы ойыншыларды пайдалануды қолдады. 31 наурызда Нью-Йорк оңтүстік округінің АҚШ округтік сотының судьясы (кейіннен Жоғарғы сот судьясы) Соня Сотомайор меншік иелеріне қарсы алдын ала тыйым салу шешімі шығарғаннан кейін ереуіл аяқталды. 1995 жылғы 2 сәуірде, маусым ауыстырушы ойыншылармен басталуы жоспарланған күнінен бір күн бұрын, 232 күндік ереуіл ресми түрде аяқталды. Сотта Сотомайордың шешімін екінші апелляциялық соттың алқасы қолдады және меншік иелерінің шешімді тоқтату туралы өтінішін қабылдамады. Тыйым салу шартының бір бөлігі ретінде, ойыншылар мен меншік иелері жаңа ұжымдық шартқа қол жеткізілгенге дейін мерзімі өткен ұжымдық келісімшарттың шарттарымен міндетті болды, ал маусымның басталуы үш аптаға кейінге шегерілді, командалар 162 ойынның орнына 144 ойындық қысқартылған маусымды өткізді.

Постсезондағы командалардағы алмастырушы ойыншылар

1995 жылғы көктемгі жаттығудан келген резерв ойыншыларға постсезондық командаларда ойнауға рұқсат берілгенімен, олардың есімдері мен келбеттері ешқандай естелік тауарларында қолданылмады; сондай-ақ, олар бейне ойындарда немесе үстел ойындарында көрсетілмеді, олардың орнына уақытша ойыншылар қойылды. Бұл шараға 1998, 1999 және 2000 жылдардағы «Нью-Йорк Янкис» командасының Шейн Спенсері, 2001 жылғы «Аризона Даймондбэкс» командасының Дэмиан Миллері, 2002 жылғы «Анахайм Энджелс» командасының Брендан Доннеллиі, 2004 жылғы «Бостон Ред Сокс» командасының Кевин Миллері және 2006 жылғы «Детройт Тайгерс» командасының Джейми Уокері қатысты.

Ұзақ мерзімді әсері

Монреаль Экспос командасына ең үлкен әсер тиді. Бұл ереуіл Монреальдегі франшизаның құлдырауының бастауы деп есептелді, нәтижесінде команда Вашингтонға көшіп, қазіргі Вашингтон Нэшнлс командасына айналды. Олардың үміттенген маусымы (MLB-дегі ең жақсы көрсеткіш, NL East дивизионында Атланта Брэйвстен алты ойынмен озып кеткен) күрт аяқталды, сонымен қатар олар жалақыны төмендетуге және көктемгі жаттығулар кезінде бір апта ішінде төрт ең көп жалақы алатын ойыншыларын (Маркиз Гриссом, Кен Хилл, Ларри Уокер және Джон Уеттленд) сатуға мәжбүр болды. Ереуіл жанкүйерлерге кері әсер еткендіктен, Экспос бұл оқиғадан ешқашан қалпына келмеді. 1996, 2002 және 2003 жылдары жақсы нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, команда қайтадан жеңіске жетіп, бәсекелесе алмады; 2001 жылғы маусымнан кейін команданы Бейсболдың Бас Лигасы сатып алды, ал 2004 жылғы маусымнан кейін Вашингтонға көшіріліп, команданы тарату туралы әңгімелердің ортасында болды, содан кейін Вашингтон Нэшнлс атанды. Команда 2019 жылы Нэшнлс ретінде алғашқы әлем чемпионатын жеңіп алды. 1994–1995 жылдардағы ереуілден кейін ойыншылар ереуілі азайып, бірақ ірі кәсіби спорт лигаларында иелері мен ойыншылар кәсіби одағы арасындағы еңбек даулары кезінде жұмыстан босату жиі кездесті.