Кіріспе

Зейнеткерлікке шығарылған АҚШ валюталық банкноттары

Ұлттық банкноттар – АҚШ Үкіметінің жарғысымен құрылған Ұлттық банктер шығарған АҚШ валюталық банкноттары. Бұл банкноттар әдетте АҚШ қазынашылығына салынған АҚШ облигацияларымен қамтамасыз етілді. Сонымен қатар, банктерден қолданыстағы банкноттар сомасының бес пайызын алтын немесе «заңды ақша» түрінде сақтау талап етілді. Бұл банкноттар жалпы қолданыста заңды төлем құралы емес еді, бірақ федералдық үкіметке жасалған және одан алынған төлемдер үшін толыққанды қанағаттандыратын болды. АҚШ үкіметі 1930 жылдары Ұлттық банкноттарды валюта түрі ретінде тоқтатып, АҚШ валютасын Федералдық резерв ноталарына, АҚШ ноталарына және күміс сертификаттарына біріктірді.

Өмірбаян

Америка Азаматтық соғысына дейін штаттық банктер мен жеке капиталды банктер өздерінің банкноттарын шығарды. Жеке шығарылған банкноттар номиналды түрде ақшалай түйін (нақты ақша) немесе банктерде сақталған қаржы құралдарымен қамтамасыз етілген, бірақ банктерді бақылау көбінесе нашар болды және «жабайы банк» практикасын тудырды, онда алаяқтық мекемелер құндысы жоқ банкноттар шығарды. Азаматтық соғыс кезінде, 1863 жылы, Ұлттық банктер туралы заң Ұлттық банктер жүйесін құрды, оларға федералдық бақылауда Ұлттық банкноттар шығаруға рұқсат берілді. Банктерді тіркеу және Ұлттық банкноттарды шығару бойынша әкімшілік бақылау Валюта бақылаушысы кеңсесінің жауапкершілігінде болды. 1864 жылы жаңа жүйеге көшуді жеделдету үшін штаттық банкноттарға 2 пайыздық салық белгіленді, бірақ келесі жылы ол 10 пайызға, содан кейін 20 пайызға дейін өсірілді.

Бағдарлама

1863 жылдан 1935 жылға дейін ұлттық банкноттар елдің барлық аймақтарындағы және АҚШ-тың аумақтарындағы банктер тарапынан шығарылды. Федералдық жарғысы бар банктер АҚШ қазынасына облигациялар депозиттейтін. Банктер облигациялар құнының 90 пайызына дейін банкноттар шығара алатын. Федералдық үкімет банкноттардың құнын кепілдікпен қамтамасыз ететін, олардың шығарылуы оларды қолдау үшін қажетті мемлекеттік облигацияларға сұраныс тудыратын. Бұл бағдарлама – федералдық қарызды монетизациялаудың бір түрі болды. Қазыналыққа кепіл ретінде ұсынылатын облигациялардың "айналысқа шығару құқығы" болды және олардан алынатын пайыздар ұлттық банктерге сениораж табысын әкелді.

Ескертпелер

Әр Ұлттық банкнотада оны шығарған банктің ұлттық тіркеу нөмірі және сол банк берген реттік нөмірі болады. Банк қызметкерлері, олар қол қойған банкноталардың кішкентай сериялық нөмірлерін естелікке сақтап алып, айналымнан шығарып жіберуі мүмкін.

Үлкен өлшемді жазбалар

Соңғы бірнеше жылғы шығарылымдардан басқа, Ұлттық банк ноталарының барлығы үлкен өлшемде болды. Шығарылым тарихының көп бөлігінде ұлттық банкноттарда "Америка Құрама Штаттары" дегеннің орнына, банкнотты шығарған банктің аты айқын түрде көрсетілген дизайн қолданылды. Көп жылдар бойы қолданылып келген бір дизайнның алдыңғы бетінде сол жақ жиегінде портрет, ал ортасында банктің аты ірі, көлеңкеленген әріптермен басылған. Бұл ноталардағы тарихи тұлғалар көбінесе бүгінгі қағаз ақшаның сол номиналындағылардан өзгеше болды. Үлкен өлшемді ноталарда екі серийлік нөмір болды. Қазынашылықтың серийлік нөмірі барлық банктердің осы сериядағы және номиналдағы ноталарының жалпы санын көрсетті. Банктің серийлік нөмірі тек осы банк шығарған осы сериядағы және номиналдағы ноталардың санын көрсетті. Үлкен өлшемді ноталарда төрт қолтаңба да болды. Екі қолтаңба АҚШ Қазынашылығының тіркелмесі мен Қазынашысының қолтаңбалары еді және нотаның дизайнының бір бөлігі ретінде басылған. Қалған екі қолтаңба банк кассирі мен президентінің қолтаңбалары еді және бұл лауазымды тұлғалар нотаны шығару алдында жеке қол қойған. Ноталар Қазынашылықтан банкке жіберіліп, әдетте кесілмеген парақтар түрінде қол қойылған, сондықтан кейбір ноталардың жоғарғы жиегінде жоғарыдағы нотадан қолтаңбаның төменгі бөлігі (мысалы, "y" немесе "j" әрпінің төменгі бөлігі) көрінетін. Ноталар көбінесе қайшымен кесілгендіктен, ноталардың жоғарғы және төменгі жиектері тегіс болмай, дизайн шекараларына дейін кесілуі мүмкін. Көпшілік, бірақ барлық емес, үлкен өлшемді ұлттық банкноттардың алдыңғы бетінде шығарушы банктың жарғылық нөмірі көрсетілген. Кейбір жағдайларда жарғылық нөмір бір рет басылған, бірақ көбінесе екі рет кездесетін. Банктің жарғылық нөмірі гравировкаланған шекараның ішіне мұқият орналастырылған, сондай-ақ алдыңғы бетте басқа жерлерде де басылған. Қазынашылық қызметкерлеріне банкноттарды сұрыптауға көмектесу үшін кейінірек шығарылған үлкен өлшемді ноталарда банк орналасқан елдің аймағын көрсету үшін әріптер қолданылды: Жаңа Англия үшін "N", Шығыс үшін "E", Оңтүстік үшін "S", Орта Батыс үшін "M", Батыс үшін "W" және Тынық мұхитының жағалауы үшін "P".

Кіші өлшемді жазбалар

Кіші өлшемді банкноттардың пайда болуымен барлық қағаз ақша түрлерінің, соның ішінде Ұлттық банкноттардың дизайны айтарлықтай өзгерді. Бұл өзгерістердің нәтижесінде әр номиналда бірдей портрет бейнеленді және, шағын айырмашылықтардан басқа, 1920 жылдардың соңынан 1990 жылдардың басына дейінгі АҚШ валютасының барлық түрлерін сипаттайтын бірдей декоративтік элементтер пайда болды. Ұлттық банкноттарда банк атауының күрделі бейнесі кіші өлшемді банкноттарға көшу кезінде гравировкадан алынып тасталды және қара бояумен төлеу туралы мәлімдемедегі гравировкалық әріптердің үстіне басылды. Сол сияқты, банк жарғысының нөмірі де гравировкалық шекарадан алынып тасталды және енді қара бояумен басылды. Ұлттық банкноттарының 2-түрлі деп аталатын соңғы шығарылымдарында жарғылық нөмір банкноттың сериялық нөмірімен бір қатарда қоңыр бояумен екі рет жазылған. Кіші өлшемді Ұлттық банкноттары 1933 жылғы Федералдық резерв банкноттарының төтенше жағдайға байланысты шығарылған ноталарына өте ұқсас, бірақ олардан айқын ерекшеленеді. Олар Ұлттық банкноттардың басу формаларын, дизайнында шағын өзгерістермен қолданып басылды. Екеуінде де "Ұлттық валюта" деп көрсетілген, бірақ оларды шығарған мекемелер әртүрлі.

Бағдарламаның аяқталуы

Ұлттық банкноттар 1930 жылдары Ұлы депрессия кезінде АҚШ үкіметі тарапынан ақша түрі ретінде қолданыстан шығарылды. АҚШ-тағы валюта Федералдық резервтік банкноттарға, АҚШ банкноттарына және күміс сертификаттарына біріктірілді; жекеменшік банкноттар жойылды. Алтын резерв туралы заңның қабылдануы қазынашылыққа есептік пайда әкелді, оның бір бөлігі Ұлттық банкноттар шығаруға болатын облигацияларды қайтаруға қаражат беруге жұмсалды. Бұл банкноттар кейде "жергілікті" деп аталады, олардың танымалдылығы оларды шығарған қалалар мен аудандардың көптігінен туындайды. Қағаз ақша коллекционерлері, әсіресе АҚШ-та, оларды ынтамен зерттейді және жинайды. Кейбірлері көптеп шығарылғандықтан бүгінде коллекционерлер үшін қолжетімді, ал сирек банктерге, қалаларға, штаттарға және олардың комбинацияларына байланыстылары өте құнды. 2010 жылдың маусым айында Heritage Auctions аукционында Вашингтон территориясы болған Уолла-Уолла қаласынан шыққан банкнот 161 000 долларға сатылды.