Кіріспе
Техас революциясы шайқасы 1835 жылдың 28 қазанында болды. Консепсьон шайқасы 1835 жылдың 28 қазанында полковник Доминго Угартехеа басқаратын мексикалық әскерлер мен Джеймс Боуи және Джеймс Фаннин басқарған техас көтерілісшілері арасында өтті. Тарихшы Дж.Р.Эдмондсон бұл 30 минуттық шайқасты «Техас революциясының алғашқы маңызды шайқасы» деп сипаттайды. Бірнеше күн бұрын Мексика президентінің жекжаттысы генерал Мартин Перфекто де Кос Техастағы барлық мексикалық күштерге басшылық ету үшін Бексарға келген еді. 20 қазанға дейін Стивен Ф. Остин басқаратын техаслықтар Саладо сағасына жетіп, Бехарды қоршауға кірісті. Мексикалық әскерлер техас тұрғындарының мексикалық қорғаныс шараларын зерттеуіне жол бермеу үшін қалаға кіру мен шығуды шектеуге тырысты. Осы күш-жігерге қарамастан, бірнеше адам үйлерін тастап, техас тұрғындарына қосылды. Олардың арасында Джеймс Боуи болды, ол өзінің жауынгерлік шеберлігімен танымал еді; оның Sandbar Fight-тегі ерліктері және жоғалған San Saba кенішін іздеу туралы әңгімелер кеңінен таралды. 22 қазанда Остин Боуиге полковник шені берді және оған 1-ші батальонды капитан Джеймс В. Фаннинмен бірлесіп басқару құқығын берді. Түн батар алдында 1-ші батальон Сан-Антонио маңындағы бұрынғы миссияларды ықтимал лагерь орны ретінде бағалау үшін барлау миссиясын бастады. Жергілікті тұрғындар Хуан Сегуин және оның техаслықтары ерлерді өзен бойымен жетектеді. Үш миссияны зерттегеннен кейін Боуи мен Фаннин Mission San Francisco de la Espada-ны ең перспективті лагерь ретінде таңдады. Техас армиясының қалған бөлігі ертең оларға қосылды.
The battle of Concepción was fought on October 28, 1835, between Mexican troops under Colonel Domingo Ugartechea and Texian insurgents led by James Bowie and James Fannin. The 30 minute engagement, which historian J. R. Edmondson describes as "the first major engagement of the Texas Revolution", Days earlier, General Martín Perfecto de Cos, brother in law of the Mexican president, had arrived in Bexar to take command of all the Mexican forces in Texas. By October 20 the Texians—led by Stephen F. Austin, the first empresario to bring English speaking settlers to Texas—had reached Salado Creek and initiated a siege of Béxar. To keep the Texians from examining Mexican defensive measures, Mexican troops attempted to restrict access to and from the city. Despite those efforts, several people were able to leave their homes and join the Texians. Among those was James Bowie, who was well known for his fighting prowess; stories of his exploits in the Sandbar Fight and his search for the lost San Saba mine had been widely reported. On October 22, Austin named Bowie a colonel and gave him joint command of the 1st Battalion with Captain James W. Fannin. Before nightfall the 1st Battalion began a reconnaissance mission to evaluate the former missions around San Antonio as potential campsites. Locals familiar with the area, Juan Seguín and his Texians, would guide the men along the river. After investigating three of the missions, Bowie and Fannin selected Mission San Francisco de la Espada as the most promising campsite. The rest of the Texian Army joined them there early
Кіріспе
Боуи мен Фаннинге тоқсан сарбаз қосылып, капитан Эндрю Бриско, Роберт Коулман, Майкл Гохин және Валентин Беннет басқарған төрт ротаға бөлінді. Топ солтүстікке қарай Сан-Антонио өзенінің бойымен Сан-Хуан және Сан-Хосе миссияларынан өтіп жолға шықты. Техас барлау тобы Миссия Консепсьонда тоқтады. Миссияның батысында Сан-Антонио өзені кішкентай жартылай шеңбер пішінде қисық, өзен қисығының екі жағы шамамен бір-бірінен алшақ жатты. Боуи мен қалғандары қисықтың солтүстік жағында лагерь құрды. Мексикалық ат әскерінің барлаушысы техастық қарауыл Генри Карнске оқ атты; Карнс оққа жауап беріп, өз ротасына қайтып келді, себебі, оның айтуынша, "Жігіттер, қарақшылар менің оқ мүйізімді бұзды". Подполковник Хосе Мария Мендоса мексикалық жаяу әскері мен артиллериясын өзен арқылы техастықтардан төмен жатқан жерге жеткізді. Техастықтар бұған жауап ретінде лагерь маңындағы өсімдіктерді кесіп, көру мүмкіндігін жақсартты және лагерьдің беткейіне қадамдар қазып, оңайырақ көтеріліп оқ атуға мүмкіндік алды. Екі тарап екі сағат бойы шайқасты, тұман көтеріле бастағанға дейін. Сол кезде 50-60 мексикалық жаяу әскері техастықтарды қоршау үшін далаға шықты. Ол шайқастан кейін бірнеше сағаттан соң қайтыс болды. Мексикалық жаяу әскері үш рет шабуыл жасауға тырысты, бірақ барлығы қайтарылды. Мексикалықтар шегіну үшін сигнал бергенде, жаяу әскері техастықтардың қару-жарағының жете алмайтын жеріне қашып кетті. Мексикалық ат әскері жараланғандарды және қару-жарақтарды алып келуге жіберілді. Кавалерия жақындағанда Боуи далаға шабуыл жасады. Техастықтар қару-жарақтарды тез тартып алып, қашып бара жатқан мексикалық сарбаздарға бұрды. Грейпшоттан бір қаңғыбас жүргізушісі қаза тауып, оның кассионы бақылаудан шығып, "жараланған мексикалық қатарлардың арасымен шапқылап өтті". Техас атты әскерінің шағын тобы қуды, бірақ мексикалық сарбаздар Бексарға аман-есен жетті. Сол күні кешке Остин жергілікті дін қызметкері мен Бексардан келген адамдарға шайқаста қаза тапқан мексикалық сарбаздардың денелерін алып кетуге рұқсат берді. Баррдың пікірінше, кем дегенде 14 мексикалық сарбаз қаза тауып, тағы 39 жарақат алған, олардың кейбірі кейін қайтыс болды. Джарвис – техастықтардың арасында жараланған жалғыз адам болды. Бұл Кос техастықтарға қарсы соңғы шабуылды бұйырды. Барр техастықтардың жеңісін "шебер басшылыққа, мықты позицияға және күшті отқа" байланыстырды. Хардиннің пікірінше, "Консепсьондағы жеңістің оңайлығы техастықтарға ұзын мылтықтарына сенімділік пен жауларын жеңілсінтуге мүмкіндік берді". Кейінірек Фанниннің қол астында қызмет еткен бір сарбаз Фанниннің "Консепсьонда мексикалықтармен шайқасқан тәжірибесі оны қажетті сақтық шараларын қабылдамауға итермелегенін" айтып, 1836 жылғы наурыз айында Колето шайқасында жеңіліске ұшырауына себеп болған болуы мүмкін. Бұл аймақта мылтық доптары мен басқа да артефакттар табылған, бірақ қақтығыстың нақты орны әлі археологиялық тұрғыдан анықталған жоқ.