Кіріспе

Техас революциясы шайқасы 1835 жылдың 28 қазанында болды. Консепсьон шайқасы 1835 жылдың 28 қазанында полковник Доминго Угартехеа басқаратын мексикалық әскерлер мен Джеймс Боуи және Джеймс Фаннин басқарған техас көтерілісшілері арасында өтті. Тарихшы Дж.Р.Эдмондсон бұл 30 минуттық шайқасты «Техас революциясының алғашқы маңызды шайқасы» деп сипаттайды. Бірнеше күн бұрын Мексика президентінің жекжаттысы генерал Мартин Перфекто де Кос Техастағы барлық мексикалық күштерге басшылық ету үшін Бексарға келген еді. 20 қазанға дейін Стивен Ф. Остин басқаратын техаслықтар Саладо сағасына жетіп, Бехарды қоршауға кірісті. Мексикалық әскерлер техас тұрғындарының мексикалық қорғаныс шараларын зерттеуіне жол бермеу үшін қалаға кіру мен шығуды шектеуге тырысты. Осы күш-жігерге қарамастан, бірнеше адам үйлерін тастап, техас тұрғындарына қосылды. Олардың арасында Джеймс Боуи болды, ол өзінің жауынгерлік шеберлігімен танымал еді; оның Sandbar Fight-тегі ерліктері және жоғалған San Saba кенішін іздеу туралы әңгімелер кеңінен таралды. 22 қазанда Остин Боуиге полковник шені берді және оған 1-ші батальонды капитан Джеймс В. Фаннинмен бірлесіп басқару құқығын берді. Түн батар алдында 1-ші батальон Сан-Антонио маңындағы бұрынғы миссияларды ықтимал лагерь орны ретінде бағалау үшін барлау миссиясын бастады. Жергілікті тұрғындар Хуан Сегуин және оның техаслықтары ерлерді өзен бойымен жетектеді. Үш миссияны зерттегеннен кейін Боуи мен Фаннин Mission San Francisco de la Espada-ны ең перспективті лагерь ретінде таңдады. Техас армиясының қалған бөлігі ертең оларға қосылды.

Кіріспе

Боуи мен Фаннинге тоқсан сарбаз қосылып, капитан Эндрю Бриско, Роберт Коулман, Майкл Гохин және Валентин Беннет басқарған төрт ротаға бөлінді. Топ солтүстікке қарай Сан-Антонио өзенінің бойымен Сан-Хуан және Сан-Хосе миссияларынан өтіп жолға шықты. Техас барлау тобы Миссия Консепсьонда тоқтады. Миссияның батысында Сан-Антонио өзені кішкентай жартылай шеңбер пішінде қисық, өзен қисығының екі жағы шамамен бір-бірінен алшақ жатты. Боуи мен қалғандары қисықтың солтүстік жағында лагерь құрды. Мексикалық ат әскерінің барлаушысы техастық қарауыл Генри Карнске оқ атты; Карнс оққа жауап беріп, өз ротасына қайтып келді, себебі, оның айтуынша, "Жігіттер, қарақшылар менің оқ мүйізімді бұзды". Подполковник Хосе Мария Мендоса мексикалық жаяу әскері мен артиллериясын өзен арқылы техастықтардан төмен жатқан жерге жеткізді. Техастықтар бұған жауап ретінде лагерь маңындағы өсімдіктерді кесіп, көру мүмкіндігін жақсартты және лагерьдің беткейіне қадамдар қазып, оңайырақ көтеріліп оқ атуға мүмкіндік алды. Екі тарап екі сағат бойы шайқасты, тұман көтеріле бастағанға дейін. Сол кезде 50-60 мексикалық жаяу әскері техастықтарды қоршау үшін далаға шықты. Ол шайқастан кейін бірнеше сағаттан соң қайтыс болды. Мексикалық жаяу әскері үш рет шабуыл жасауға тырысты, бірақ барлығы қайтарылды. Мексикалықтар шегіну үшін сигнал бергенде, жаяу әскері техастықтардың қару-жарағының жете алмайтын жеріне қашып кетті. Мексикалық ат әскері жараланғандарды және қару-жарақтарды алып келуге жіберілді. Кавалерия жақындағанда Боуи далаға шабуыл жасады. Техастықтар қару-жарақтарды тез тартып алып, қашып бара жатқан мексикалық сарбаздарға бұрды. Грейпшоттан бір қаңғыбас жүргізушісі қаза тауып, оның кассионы бақылаудан шығып, "жараланған мексикалық қатарлардың арасымен шапқылап өтті". Техас атты әскерінің шағын тобы қуды, бірақ мексикалық сарбаздар Бексарға аман-есен жетті. Сол күні кешке Остин жергілікті дін қызметкері мен Бексардан келген адамдарға шайқаста қаза тапқан мексикалық сарбаздардың денелерін алып кетуге рұқсат берді. Баррдың пікірінше, кем дегенде 14 мексикалық сарбаз қаза тауып, тағы 39 жарақат алған, олардың кейбірі кейін қайтыс болды. Джарвис – техастықтардың арасында жараланған жалғыз адам болды. Бұл Кос техастықтарға қарсы соңғы шабуылды бұйырды. Барр техастықтардың жеңісін "шебер басшылыққа, мықты позицияға және күшті отқа" байланыстырды. Хардиннің пікірінше, "Консепсьондағы жеңістің оңайлығы техастықтарға ұзын мылтықтарына сенімділік пен жауларын жеңілсінтуге мүмкіндік берді". Кейінірек Фанниннің қол астында қызмет еткен бір сарбаз Фанниннің "Консепсьонда мексикалықтармен шайқасқан тәжірибесі оны қажетті сақтық шараларын қабылдамауға итермелегенін" айтып, 1836 жылғы наурыз айында Колето шайқасында жеңіліске ұшырауына себеп болған болуы мүмкін. Бұл аймақта мылтық доптары мен басқа да артефакттар табылған, бірақ қақтығыстың нақты орны әлі археологиялық тұрғыдан анықталған жоқ.