Кіріспе

Дициклогексилкарбодимид (ДГК немесе ДГКД) — химиялық формуласы (C6H11N)2C болатын органикалық қосылыс. Бұл — ақ түсті, балауыз тәрізді, тәтті иісі бар қатты зат. Оның негізгі қолданысы — жасанды пептид синтезі кезінде аминқышқылдарын байланыстыру. Бұл материалдың төмен балқу температурасы оны оңай қолдану үшін балқытуға мүмкіндік береді. Дихлорметан, тетрагидрофуран, ацетонитрил және диметилформамидте жақсы ериді, бірақ суда ерімейді. Құрылымы және спектроскопиясы Карбодимидтердің (N=C=N) C−N=C−C ядросы сызықтық, алленнің құрылымымен байланысты. Молекуланың C2 симметриясы идеалды. N=C=N бөлігі 2117 см−1 шамасында ерекше IR спектроскопиялық белгіні береді. ДГК дайындалуы Циклогексил изоцианатты фосфин оксидтерін катализатор ретінде пайдалана отырып декарбоксилдеу арқылы жүзеге асырылады: 2 C6H11NCO → (C6H11N)2C + CO2. Бұл түрлендіруге арналған баламалы катализаторларға жоғары нуклеофилді OP((MeNCH2CH2)3N жатады. Академиялық қызығушылық тудыратын басқа әдістерде палладий ацетаты, йод және оттегі циклогексил амин мен циклогексил изоцианиді байланыстыру үшін қолданылуы мүмкін. Осы жолмен 67%-ға дейін өнімділікке қол жеткізілді: C6H11NC + C6H11NH2 + O2 → (C6H11N)2C + H2O. ДГК фазалық трансфер катализаторы арқылы дициклогексилмочевинадан дайындалуы мүмкін. Диссубституцияланған мочевина, аренесульфонилхлорид және калий карбонат толуолда бензил триэтил аммоний хлоридінің қатысуымен 50% өнімділікпен ДГК береді. Реакциялар Амид, пептид және эфир түзілуі DCC амидтер, кетондар және нитрилдерді дайындау үшін сусыздағыш агент болып табылады. Пептид синтезінде (мысалы, Fmoc қатты фазалық синтезаторларда) N-ұшы көбінесе аминқышқыл мономерлері қосылатын байланыс орны ретінде қолданылады. Карбоксилдік топтың электрофилдігін арттыру үшін, теріс зарядталған оттегі алдымен жақсырақ кететін топқа «активтендірілуі» керек. Бұл мақсатта DCC қолданылады. Теріс зарядталған оттегі нуклеофил ретінде әрекет етеді және DCC-дегі орталық көміртекті шабуылдайды. DCC уақытша бұрынғы карбоксилдік топқа қосылып, жоғары электрофилді аралық затты құрайды, бұл өсіп келе жатқан пептидке терминалды амин тобының нуклеофилді шабуылын тиімді етеді. Моффаттық тотығу Диметилсульфоксидпен (DMSO) бірге DCC Пфицнер-Моффаттық тотығу процесін жүзеге асырады. Бұл процедура спирттерді альдегидтер мен кетондарға тотықтыру үшін қолданылады. Металл катализдік тотығулардан айырмашылығы, мысалы, Джонс тотығуы, реакция жағдайлары альдегидтердің карбон қышқылдарына тотығуына жол бермейтіндей жұмсақ. Әдетте, DMSO-да DCC-ның 3 эквиваленті және протон көзінің 0,5 эквиваленті бөлме температурасында түнеу бойы реакцияға түсуіне рұқсат етіледі. Реакция қышқылмен тоқтатылады. Басқа реакциялар ДКК қатысуымен қышқыл мен сутек пероксидінің реакциясы пероксидтік байланыстардың түзілуіне әкеледі. Спирттерді де ДКК арқылы сусыздауға болады. Бұл реакция алдымен О-ацилмочевина аралық қосылысын береді, ол кейін тиісті алкенді түзу үшін гидрогенолизденеді: RCHOHCH2R′ + (C6H11N)2C → RCH=CHR′ + (C6H11NH)2CO. Екіншілік спирттер формаль эфирін түзетін реакция арқылы стереохимиялық инверсияға ұшырауы мүмкін, содан кейін сапунификация жүргізіледі. Екіншілік спирт тікелей DCC, күміс қышқылы және натрий метоксиді сияқты күшті негізбен араластырылады. DMAP қатысуымен DCC екі молекула фенилацетик қышқылы мен оның алмастырылған туындыларын конденсациялап, бисбензил кетонын түзеді. Биологиялық әсері DCC АТФ синтетазаның классикалық тежегіші болып табылады. DCC АТФ синтетазаны c'' суббірлігінің бірімен байланысып, FO суббірлігінің айналуына стерикалық кедергі келтіру арқылы тежейді.

Қауіпсіздік

ДКК – күшті аллерген және сезімталдық тудыратын зат, көбінесе теріде бөртпелер шақырады.