Кіріспе
Джордж Хортон (1859–1942) – 1893–1924 жылдар аралығында Грекия мен Осман империясында бірнеше консулдық қызметтер атқарған АҚШ дипломатиялық корпусының мүшесі. Ол екі рет Смирнада (қазіргі Түркияның Измир қаласы) АҚШ консулы немесе бас консулы болды: 1911–1917 және 1919–1922 жылдары. Бірінші мерзімі АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда және Осман империясымен дипломатиялық қарым-қатынас үзілгенде аяқталды. Екінші мерзімі грек-түрік соғысы кезінде қаланың грек әкімшілігімен айналысты. Смирнаның грек әкімшілігі Бірінші дүниежүзілік соғыста Түркияның жеңіліске ұшырауынан және Смирнаның басып алынуынан кейін Одақтас державалар тарапынан тағайындалды. Бүгінде Хортон 1926 жылы жарық көрген «Азияның апаты» атты кітабымен танымал, онда ол оқиғаларды, әсіресе христиан халқының жүйелі этникалық тазалануын, Смирнаның Ұлы өртіне дейін және оның кезінде баяндайды. Ол 1822–1909 жылдар аралығындағы оқиғаларды қысқаша сипаттайды, ал 1909–1922 жылдар аралығындағы оқиғаларды куәгерлердің айғақтарымен толыққанды жазады. Кітап атауының мағынасы – оның Осман түркілерінің қылықтарын қынжырлы деп санауы. Хортон кітабында қазіргі Түркиядағы өмірінен жеке естеліктерін жазады, ал ол сипаттайтын оқиғалар сол аймаққа және сол кезеңге қатысты. Бірқатар ғалымдар кітапты түрікке қарсы көзқараспен жазылған деп сынады, ал Хортонның өзі түріктер мен мұсылмандарға қатысты бейтараптық танытпағаны айыпталды.
George Horton (October 11, 1859 – June 5, 1942) was a member of the United States diplomatic corps who held several consular offices in Greece and the Ottoman Empire between 1893 and 1924. During two periods he was the U. S. Consul or Consul General at Smyrna (known as Izmir, Turkey, today), 1911–1917 and 1919–1922. The first ended when the U. S. entered World War I and diplomatic relations with the Ottoman Empire were terminated. The second covered Greek administration of the city during the Greco Turkish War. The Greek administration of Smyrna was appointed by the Allied Powers following Turkey's defeat in World War I and the seizure of Smyrna. Today Horton is best remembered for The Blight of Asia, his 1926 book about the events, notably the systematic ethnic cleansing of the Christian population, leading up to and during the Great Fire of Smyrna. He briefly summarizes events from 1822 to 1909 and covers in more detail, with eye witness accounts, events from 1909 to 1922. The title refers to what he considered the abominable behavior of the Ottoman Turks. Horton, in his book records his personal memoirs from life in modern day Turkey, while the events he describes are focused on that particular region, and that particular time. The book has been criticised as anti Turkish by a number of scholars and Horton himself accused of bias against Turks and Muslims.
Кәсіби мансап
Хортон әдебиетті тұлға еді. Ол грек және латын тілдерін терең білген ғалым еді. Ол Сапфоны аударды, Құдай сөздерін түсіндіруге арналған нұсқаулық жазды және бірнеше роман жариялады. Сонымен қатар, ол Чикагодағы белгілі журналист және Чикаголық қайта жаңару деп аталатын ағымның өкілі болды.
Журналист
Хортон әдеби журналист ретінде мансабын бастады, бірінші Чикаго Таймс Геральд газетінің әдеби редакторы (1899–1901), содан кейін Чикаго Американ газетінің әдеби қосымшасының редакторы (1901–1903) болып қызмет етті.
Дипломат
Хортон кәсіби дипломат және Грекияны немесе филеллін жақсы көретін адам болды. 1893 жылы ол Афинадағы АҚШ консулы болып тағайындалды, онда Олимпиада ойындарын жаңғыртуды белсенді түрде қолдады және АҚШ командасының қатысуын ынталандырды. Ол Афинаға саяхатшыларға арналған лирикалық нұсқаулық жазды және Арголисте өткізген уақытын көркем тілмен сипаттады. Хортон 1893-1898 және 1905-1906 жылдары Афинадағы АҚШ консулы қызметін атқарды. 1910-1911 жылдары Салоникиде АҚШ Бас консулы болды. Содан кейін 1911-1917 жылдары Смирнадағы АҚШ консулы болып жұмыс істеді, Бірінші дүниежүзілік соғыста Американың қатысуымен Осман империясымен дипломатиялық қарым-қатынас үзілгенге дейін. Соғыстан кейін ол 1919 жылдан бастап 1922 жылдың 13 қыркүйегінде Ұлы өрт басталғанға дейін қайтадан қызмет етті. Эвакуацияға дейін соңғы сағаттарын американдық қорғауға және Пирейге тасымалдауға құқығы бар адамдарға рұқсаттарға қол қоюмен өткізді. Ол сол жылдары Смирнадағы қызметі туралы: «Смирнадан алған ең күшті әсерім – менің адамзатқа жататындығыма ұялған сезім болды» деді.
Азияның апаты
Бүгінде Хортон 1926 жылы жазған "Азияның апаты" кітабымен ең көп танылады, ол Смирнаның қирауына арналған. 1922 жылдың 13 қыркүйегінен бастап Смирнаны өрт шарпыды; Хортон сол күні кешке бас консулдығынан кетіп қалды. Өрт 4 күнге созылды. Кітап жарыққа шығар алдында Хортон дипломатиялық қызметтен кетіп, тек жеке азамат ретінде жазды, өзінің және ол сілтеме жасайтын адамдардың куәліктеріне сүйенді. Оның баяндамасы өрт сияқты әлі де даулы болып табылады. Оның Османдық түрік әскерлерінің христиан тұрғындарын (гректер мен армянтарды) күштеп қоныс аударуы туралы айтқандары Кіші Азияның жергілікті христиан халқына жасалған геноцидтің соңғы сатыларын көрсетеді.
Қазіргі заманғы коммуникациялар
Хортон көптеген заманауи хабарламаларды келтіреді, соның ішінде 1914 жылы француздың куәгерлік баяндамаларын Фокеядағы қырғын туралы, ал 1914/15 жылдардағы армян халқына жасалған жаппай қырғын туралы американдық азамат пен неміс миссионерінің мәліметтерін ұсынады. Ол сондай-ақ Смирнада тұратын американдықтардан консулдықта алған хаттарын және Смирнадан Афинаға кемемен сапарлаған кезде алған радиохабарларын жариялаған, онда британдық теңіз күштерінің қанша адамның өмірін сақтап қалғаны тіркелген.
Қарап шығу
Джеймс Маркетостың айтуынша, Хортон өзінің кітабы арқылы төрт негізгі ойды жеткізуді көздеген. Біріншіден, ол Смирнадағы қайғылы оқиғалардың ежелгі Византия империясының аумағында христиан дінін жоюға бағытталған тұрақты саясаттың "соңғы кезеңі" екенін көрсеткісі келді. Екіншіден, Смирнадағы өртті түрік әскерінің "нақты мақсатпен, жүйелі және ұқыпты түрде" салғандығын дәлелдеуді қалады. Үшіншіден, одақтас державалардың Кіші Азиядағы христиан халқының қиын жағдайына қарамай, жеке мүдделерін – саяси және экономикалық пайдаларын басымдыққа қойып, Смирнадағы апаттың ешқандай тиімді қарсылықсыз, тіпті, оның сөзімен айтқанда, "ешбір дамыған мемлекет наразылық білдірмей" орын алуына мүмкіндік бергенін көрсеткісі келді. Төртіншіден, ол батыстың діншіл христиандарының мұсылман әлемінде миссионерлік жұмысты табысты жүргізіп жатыр деген сенімдерінің қате екенін көрсеткісі келді.
Жеке өмір
1909 жылы Хортон Кэтрин Сакопулосқа үйленді және олардың Нэнси Хортон деген қызы болды.