Кіріспе

Жүйені немесе машинаны қашықтықтан пайдалану

Телеоперация (немесе қашықтықтан басқару) жүйені немесе машинаны қашықтықтан басқаруды білдіреді. Бұл терминнің мағынасы "қашықтықтан басқару" сөзімен ұқсас, бірақ көбінесе ғылыми зерттеулерде, академиялық ортада және технология саласында қолданылады. Ол ең көп робототехника және мобильді роботтармен байланысты, бірақ кез келген құрылғыны немесе машинаны адамның қашықтықтан басқаруына қатысты жағдайларда да қолданылуы мүмкін. Телеоперацияны адам-машина жүйесі деп қарастыруға болады. Мысалы, ArduPilot автономды көліктер үшін қолмен басқарудан толыққанды автопилотқа дейінгі автономия деңгейлерін ұсынады. Телеоперация термині ғылыми-зерттеу және техникалық қауымдастықтарда қашықтықтан басқаруды білдіретін стандартты термин ретінде қолданылады. Бұл телеболдырудан (телеpresence) өзгеше, ол стандартты термин емес және қашықтықтан байланысты барлық жағдайларды немесе өзара әрекеттесу түрлерін қамтуы мүмкін.

Тарих

19 ғасырда көптеген өнертапқыштар қашықтан басқарылатын қарулар (торпедалар) жөнінде жұмыс істеді, оның ішінде Джон Луис Лей (1872), Джон Эриксон (1873), Виктор фон Шелиха (1873) және алғашқы практикалық сым арқылы басқарылатын торпеда – Бреннан торпедасын Луис Бреннан 1877 жылы патенттеді. 1898 жылы Никола Тесла патенттелген сымсыз радиобағытталмалы жүйесі бар қашықтан басқарылатын қайықты көрсетті, оны АҚШ әскеріне сатуға тырысты, бірақ одан бас тартты. Телеоперация енді хобби индустриясына бірінші тұлға көрінісі (FPV) жабдықтарымен еніп барады. Хобби автомобильдеріне, ұшақтар мен тікұшақтарға орнатылған FPV құрылғылары операторға теледидар стиліндегі бейне беруді қамтамасыз етеді, бұл көліктің қашықтығын көз көру шегінен де артық қашықтыққа дейін ұзартады.