Кіріспе

Американдық физик Дэвид Генри Фриш (12 наурыз 1918 – 23 мамыр 1991) – Екінші дүниежүзілік соғыста атом бомбасын жасауға көмектескен және кейін қарусыздану қозғалысына белсенді қатысқан американдық физик. Ол Роза Эпштейн Фриштің күйеуі болған.

Өмірбаян

Нью-Йоркте туған Фриш Сан-Антониода өсті және 1940 жылы Принстон университетін бітірді. 1940-1942 жылдары Висконсин университетінде (Мэдисон) аспирант болып жұмыс істеді, содан кейін 1943-1945 жылдары Лос-Аламоста еңбек етті. Соғыстан кейін ол МТИ-ге көшіп, 1946 жылы ғылыми қызметкер ретінде жұмысын бастады, 1947 жылы докторлық диссертациясын қорғады және 1948 жылы қатардан тыс доцент, 1952 жылы доцент, ал 1958 жылы профессор болып тағайындалды. 1988 жылы зейнетке шықты. Фриш Америка физика қоғамының және Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. Ол Фулбрайт, Гуггенхайм, Альфред П. Слоан және Ұлттық ғылым қорының ғылыми стипендияларын алды. Фриш Ұлттық ғылым қорының Физика жөніндегі консультативтік комитетінде, Брукхейвен жоғары энергетикалық зерттеулер жөніндегі консультативтік комитетінде жұмыс істеді және Ферми ұлттық үдеткіш зертханасының ұзақ мерзімді жоспарлау комитетінің төрағасы болды. Фриш ядролық қаруды жою саласында белсенділік танытты, 1960 жылы Мәскеуде өткен Пугаш конференциясына қатысты, 1961 жылы «Қаруды азайту» кітабын редакциялады және 1962 жылы инспекциялау бойынша Вудс-Холл жазғы зерттеулеріне қатысты. Оның ғылыми жарияланымдарының ішінде 1963 жылғы мақаласында Джеймс Х. Смитпен бірлесіп ғарыштық мюондардың ыдырауындағы объективті уақыттың өзгеруін көрсетуге қол жеткізді. Нью-Гэмпшир штатындағы Вашингтон тауының басында және МТИ-де орындалған осы экспериментті сипаттайтын отыз бес минуттық фильм онлайн режимінде қолжетімді. Ол биолог Роза Фришқа үйленген.

Таңдалған жарияланымдар

Д. Х. Фриш және Дж. Х. Смит, Ам. Ж. Физика, 31, 342–355 (1963).