Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Роберто Диас Эррера (27 маусым 1937 жылы туған) – Панамалық полковник, генерал Мануэль Нориеганың қолбасшысы. Ол 1987 жылы үнді гуруы Сатья Саи Бабаның бұйрығымен Панама диктаторын жария түрде сынап, танымал болды. Сатья Саи Баба ешқашан Америка құрлығына аяқ баспаған. Нориега оны үй қамауына алғаннан кейін полковник Диас Панама халқынан зор қолдау алды, көптеген адамдар оның үйінің жанынан өтіп, оған қол берді. Ол көп ұзамай түрмеге қамалып, кейіннен Венесуэладан саяси пана тапты. Латын Америкасының түрлі елдерінде 11 жылдық сүргіннен кейін Диас Панамаға қайтып келді. Диас Эррера 1996-1998 жылдары ПНП атты шағын саяси партиядан президенттікке кандидат болды, бірақ ірі саяси партиядан жеңіліске ұшырады. 2004 жылы Панаманың жаңа сайланған президенті Мартин Торрихос оны Перудегі елші етіп тағайындады.
Roberto Díaz Herrera (born June 27, 1937) is a Panamanian colonel under General Manuel Noriega and was most famous for his public denunciation of the Panamanian dictator in 1987, at the behest of Sathya Sai Baba, an Indian Guru who never set foot on the American soil. After Noriega placed him under house arrest, Colonel Díaz received significant support from the Panamanian people, with many passing by his house in cars to shake his hand. He was imprisoned shortly thereafter and eventually given political asylum in Venezuela. After spending 11 years of exile in various Latin American countries, Díaz returned to Panama. Diaz Herrera also ran for the presidency with a minor political party, PNP, from 1996 to 1998, but lost to a larger political party. In 2004, he was chosen by the newly elected Panamanian president, Martín Torrijos, to be the country's ambassador to Peru.
Ерте өмір
1938 жылы 27 маусымда Панаманың Верагуас провинциясының астанасы Сантьяго қаласында туған Роберто Диас, мұғалім Анастасио Диас Хименес және үй шаруасындағы Грегория Эррераның тәрбиесінде өсті. Грегория жергілікті дүкенде нан мен тәттілер сататын, сонымен қатар генерал Омар Торрихос Эррераның анасының әпкесі еді. 15 жасында ол Перудің Лима қаласындағы Леонсио Прадо әскери мектебінде оқыды, одан бөлек Escuela de Oficiales de la Guardia Civil (Азаматтық гвардия офицерлері мектебі) курстарында да сабақ алды. Сонымен қатар, ол Панамадағы ULACIT-те заңгер мамандығын бітірді. Диас Эррера 1962 жылғы 7 қазанда Ракель Джудит Тапиеромен бірінші рет үйленді. Олардың төрт баласы болды: Джудит Грегориа, Габи И Сол, Ракель Диас және Роберто кіші. Кейін олар ажырасып кетті.
Born on June 27, 1938, as the seventh of nine siblings in Santiago, the capital city of the Panamanian province of Veraguas, Roberto Díaz was raised by his parents, Anastacio Díaz Jiménez, a teacher, and Gregoria Herrera, who worked as a housewife and sold bread and desserts at a local store. Gregoria was the sister of General Omar Torrijos Herrera’s mother. At age 15, he studied in Lima, Peru, at the Military School of Leoncio Prado, while also attending classes at the Escuela de Oficiales de la Guardia Civil (Civil Guard Officers School). Additionally, he studied at the ULACIT in Panama, where he earned a law degree. Díaz Herrera married his first wife, Raquel Judith Tapiero, on October 7, 1962. They had four children: Judith Gregoria, Gaby I Sol, Raquel Diaz, and Roberto Jr. They later divorced.
Әскери өмір
Екінші лейтенант шенінен бастап Диас Панамадағы осы сияқты жалғыз мекемеде – Гвардия Насионал де Панамада (Панама Ұлттық гвардиясы) әскери қызметін бастады. Ол тез арада полковник шеніне көтерілді. 1977 жылдың 7 қыркүйегінде АҚШ президенті Джимми Картер мен Панама басшысы Омар Торрихос Торрихос-Картер келісімдеріне қол қойды. Торрихос Диас Эррераны Панама каналы мәселесі бойынша келіссөздер жүргізу үшін көптеген елдерге, оның ішінде Кубаға, Францияға және Югославияға жіберді. Ол сонымен қатар Израиль, Алжир, Венесуэла, Мексика және Коста-Рика елдерінде саяси өкіл болды. Диас әскердің Бас штабының бастығы болды, ол бұрын Fuerzas de Defensa de Panamá (Панама қорғаныс күштері) деп аталған еді. Ол кезде ол Мануэль Нориеганың басшылығымен Панама әскерінің екінші тұлғасы болды.
Beginning with a rank of second lieutenant, Díaz pursued a military career in the only institution of its kind in Panama, the Guardia Nacional de Panamá (National Guard of Panama). He rose quickly to colonel. On September 7, 1977, US President Jimmy Carter and Panamanian leader Omar Torrijos signed the Torrijos Carter Treaties. Torrijos sent Díaz Herrera as a negotiator of the Panama Canal to many countries, including Cuba, France, and Yugoslavia. He also served as a political representative in Israel, Algeria, Venezuela, Mexico, and Costa Rica. Díaz became General Chief of Staff to the military, which had been renamed the Fuerzas de Defensa de Panamá (Panama Defense Forces). At that time, he was second in command of Panama's military under the command of Manuel Noriega.
Нориегамен қақтығыс
1987 жылдың маусым айында Диас Эррераны Норьега күштеп зейнеткерлікке шығарды, ол Панама қорғаныс күштерінде (FDP) ықпалын күшейтіп, беделге ие болған Диаздан сескенгені айтылды. Норьега бұл қадамды полковник Диас Эррераның сол айда 50 жасқа толуымен қанағаттандырды. Зейнеткерлікке мәжбүрленіп кеткеннен кейін, Панаманың жетекші оппозициялық газеті "La Prensa" газетіне берген сұхбатында полковник Диас Норьегоға қарсы қатты айыптаулар жасады. Ол Норьеганы есірткі саудасымен айналысқандығы; өзінің ізашары Омар Торрихос Эррераны өлтіруді жоспарлағандығы (Торрихос Панама каналын қайтару мәселесі бойынша Джимми Картермен келіссөздер жүргізген еді, ал Торрихос Диас Эррераның туысы болды және Норьега ЦРУ көмегімен Торрихостың жеке ұшағына жарылғыш зат орнатқанын мәлімдеді); Диас Эррераның жақын досы Уго Спадафораны өлтіруге бұйрық бергендігі; сондай-ақ 1984 жылғы президенттік сайлаудағы алаяқтықтарды ұйымдастырғандығы туралы айыптады. Бұл айыптаулар Панамада көптеген адамдардың наразылық білдіруіне әкеп соқты, нәтижесінде конституциялық кепілдіктер тоқтатылып, Норьега режимі тарапынан қатаң шаралар қабылданды, оның ішінде наразылық білдірушілер мен оппозициялық партия жетекшілерінің тұтқындалуы мен қамауда ұсталуы, жергілікті телеарналардың мемлекеттік меншікке өтуі, студенттерге қарсы көз жасы ағызу газы қолданылуы, сондай-ақ жергілікті азаматтарға таяқтармен, құммен толтырылған резеңке шлангілермен және тас тұзымен толтырылған оқ-дәрілермен қатыгездік көрсетілді. Телевизиядағы сұхбатынан кейін 50 күн өткен соң, Норьега Диазды үй қамауына алды. Осы уақыт ішінде көптеген адамдар Диаздың үйіне барып, оған қол беріп, қолдауын білдірді. Оның үйіне апаратын көшеде оның жақтастарының машиналары жиі тоқтады. Кейін Спадафора отбасының барлығы Диас Эррераның резиденциясында жасырынды, ол Норьеганың адал әскерлерінен қорғаныс ретінде қызмет етті. Олар 1987 жылдың 27 шілдесінде резиденцияға шабуыл жасап, оны түрмеге қамауға алды. Шабуыл үш тікұшақ пен 100-ден астам қарулы адамдардың қатысуымен жүзеге асырылды, оны Норьеганың жеке досы және бұрынғы израильдік барлау қызметкері Майк Харари ұйымдастырды. Шабуыл Диас Эррераның сол кезде резиденцияда 30-дан астам адал офицерін ұстап тұрғанда, ол капитуляциялағанда аяқталды және қамауға алынды. Диаздың жеке үйіне жасалған шабуыл таңғы сағат 6:30 мен 8:00 аралығында болды. Әскери тікұшақтар бастапқыда сыммен қоршалған қабырғалардың үстінен айналып, үйге және аумаққа автоматты қарудан атып, шабуыл жасады. Қоршауды бұзу және аумаққа кіру үшін көз жасы ағызу газы мен жеңіл бронетранспортерлер қолданылды, сондай-ақ алдыңғы қақпаны бұзу үшін кем дегенде бір жарылғыш оқ қолданылды. Панама үкіметі шабуыл кезінде ешкім қаза таппағанын мәлімдеді, бірақ жергілікті тұрғындар шабуылдан кейін бірнеше сағат ішінде көптеген ауыр жарақат алған адамдардың денелері шығарылғанын хабарлады. Диас Эррераның бір күзетшісі қаза тапқан. Ауыр зақымдалған кіреберіс қақпасынан қанды іздер оңай көрінді. Шабуыл кезінде Диаздың екінші әйелі Кларет Майгуалида және олардың кішкентай балалары резиденцияда болды. Алты ай түрмеде отырғаннан кейін, Диаз желтоқсанның 24-інде бірнеше ел оның түрмеден босатылуы үшін келіссөздер жүргізгеннен кейін жер аударылды. Ол әйелі Майгуалида мен олардың үш баласы күтіп тұрған Венесуэлаға жіберілді.
In June 1987, Diaz Herrera was forcibly retired by Noriega, who it was rumored felt threatened by Diaz who had grown in influence and respect within the Panamanian Defense Forces (FDP). Noriega justified the move based on the age of Colonel Diaz Herrera who turned 50 years old that month. Following his forced retirement, in an interview with Panama's leading opposition newspaper, La Prensa, Colonel Díaz made a strong declaration against Noriega. He accused Noriega of drug trafficking; of planning the assassination of his predecessor Omar Torrijos Herrera who negotiated the return of the Panama Canal with Jimmy Carter (Torrijos was Diaz Herrera's cousin, and claimed Noriega had planted an explosive in the private aircraft of Torrijos with the help of the CIA); of ordering the killing of Hugo Spadafora, Diaz Herrera's personal friend; and of orchestrating fraud in the 1984 presidential election. These allegations led many people in Panama to protest, resulting in a suspension of constitutional protections and austere measures by the Noriega regime including arrest and detainment of protestors and opposition party leaders, government seizure of local television stations, and tear gassing of students and accused brutality of local citizens with batons, rubber hoses filled with sand, and shotguns filled with rock salt. Just 50 days after the televised interview, Noriega placed Díaz under house arrest. During that time many people went to Díaz's house to shake his hand in order to show their support for him. The street to his house was frequently lined with the cars of his supporters. Later, the whole Spadafora family would go into hiding at Díaz Herrera's residency, which served as a refuge against Noriega's loyal soldiers, who finally raided the residence on July 27, 1987, to place him in prison. The raid was accomplished with three helicopters and over 100 heavily armed men in an assault orchestrated by Mike Harari, Noriega's personal friend and former Israeli intelligence officer. The raid ended when Díaz Herrera, who kept more than 30 of his loyal officers in the residence at the time, surrendered and was taken into custody. The invasion of the personal home compound of Diaz occurred between 6:30 and 8:00 a. m. with military helicopters initially circling the barb wired walls, firing automatic weapons into the home and compound. Tear gas and light armored vehicles were used to breach the walls and raid the compound, with at least one explosive round being used to breach the front gate. While the Panamanian government claimed no one was killed in the raid, local residents reported several badly wounded bodies being removed in the hours after the attack. One body guard of Diaz Herrera was reportedly killed. Blood trails could be easily seen from the heavily damaged front entrance used to enter the compound. During the raid, Díaz's second wife, Claret Maigualida, and their small children were in the residence. After spending six months in jail, Díaz was exiled on December 24, after several countries negotiated his release from prison. He was sent to Venezuela where his wife Maigualida and their three children awaited.
Қалған жылдары
Панамадан жер аударылуының басында Диас Венесуэланың Каракас қаласында шамамен алты жыл өткізді, Карлос Андрес Перес президенттігі кезінде, оған саяси пана берген жақын досы. Каракас – оның екінші әйелі Кларет Майгуалиданың туған жері болды, олар қалған өмірін бірге өткізді. Кейін ол Аргентинада болды, Еуропаны аралап, соңында Майгуалида және оның балалары – Даниэль Роберто Диас Эррера, Карлос Гильермо Диас Эррера (қазір саясатқа қатысып жатыр) және Ромай Анастасия Диас де Хомеспен бірге Эквадорға келді.
At the beginning of his exile from Panama, Díaz spent about six years in Caracas, Venezuela, during the presidency of Carlos Andres Perez, a personal friend who granted him political asylum. Caracas was also the birthplace of his second wife, Claret Maigualida, with whom he would spend the rest of his life. Later, he spent time in Argentina, travelled throughout Europe, and finally arrived in Ecuador with Maigualida and his children, Daniel Roberto Díaz Herrera, Carlos Guillermo Díaz Herrera (who is currently participating in politics) and Romai Anastacia Díaz de Homes.
Кейінгі өмірі
2004 жылы Омардың ұлы және Роберто Диасқа екінші туған немересі Мартин Торрихос Панама президенті болып сайланды және Диазды Перудегі елші қызметіне тағайындады. Диас 2009 жылға дейін Перуде Панама елшісі және Кальяо консулы болып жұмыс істеді.
In 2004, Martín Torrijos, the son of Omar and a second nephew of Roberto Díaz, was elected president of Panama and chose Díaz to serve as ambassador to Perú. Díaz was the Ambassador of Panama and Consul of Callao in Perú until 2009.