Кіріспе

Неміс актері Георг Август Фридрих Герман Шульц 1923 жылы өзінің өнерінде тәуелсіз жұмыс істеу үшін әріптестері Элизабет Бергнер мен Александр Гранахпен бірге Schauspielertheater театрын құрды. 1925 жылдан 1929 жылға дейін ол негізінен Volksbühne сахнасында өнер көрсетті. 1926 жылдан 1938 жылға дейін ол Хайдельберг фестивалінде үнемі қатысты. Ол Фриц Лангтің "Метрополис" (1927) және "Дрейфус" (1930) фильмдерінде, сондай-ақ "Берлиннің Александрплацы" (1931) фильмінде ойнады. 1929 жылы Джордж досы және әріптесі Альберт Штайнрюк үшін Гендарменмарктегі Staatstheater-де еске алу шарасын ұйымдастырды. Шараның мақсаты – Штайнрюк суреттерін сату арқылы оның ұрпақтарының күнкөрісін қамтамасыз ету. Джордж Веймар Республикасы кезінде Коммунистік партияның белсенді мүшесі болды. Ол театр режиссері Эрвин Пискатормен және драматург Бертольт Брехтпен жұмыс істеді, екеуі де саяси сол жаққа жақын болды. 1932 жылдың 12 қазанында ол заңды атын Джордж деген сахналық атына өзгертті.

Нацистік дәуір

Нацистер билікті басып алғаннан кейін Джордж бұрынғы саяси байланыстары себепті бастапқыда "қажет емес" актер деп танылды және осылайша кино өндірісінде жұмыс істеуге тыйым салынды. Бірақ ол ақырында нацистік режиммен келісімге келді. 1937 жылы Джордж Staatsschauspieler (яғни, ұлттық маңызы бар актер) атағымен марапатталды, ал 1938 жылы Берлиндегі Шиллер театрының директоры болып тағайындалды. Директор ретінде ол "қажетсіз" деп есептелген суретшілерді жұмысқа алды, олардың ішінде өнер тарихшысы Вильгельм Френгер (коммунист), католик актер Роберт Мюллер және графика суретшісі Карл Рёссинг (НСДАП-қа өткен коммунист) және оның шәкірті Гюнтер Штрупп болды. Джордж нацистермен белсенді ынтымақтастық жасады және "Гитлер жастарының Квекс" (1933), "Джуд Сүсс" (1940) және "Кольберг" (1945) сияқты нацистік үгіт фильмдерінде түсуге келісті, сондай-ақ көптеген киножурналдарда пайда болды. Джорджтың дене бітімі мықты және берлинше сөйлеуі болды, бұл оны неміс көрермендеріне оңай танытатын. Джордж сол кездегі жетекші актер ретіндегі беделі оны "нацистер үшін ерекше құнды олжа" етті. Кук пен Сильберман оны "автократтық және популистік көшбасшының фашистік қиялымен ең тығыз байланысты актер" деп сипаттайды. Оның 50 жылдық мерейтойында Адольф Гитлер Джорджқа генерал-интендант атағын берді. Жозеф Геббельс осы оқиғаны құрметтеп Джорджқа Гитлердің портретын сыйға берді. 1943 жылдың қыркүйегінде Шиллер театрына жарылғыш бомбалар салғаннан кейін, Геббельс өртті сөндіруге көмектескені үшін оған Verdienstkreuz 2. Klasse (Құрмет ордені, 2-дәрежелі) орденін табыс етті.

Соғыстан кейінгі

1945 жылғы 14 мамырда, әйелінің айтуынша, Джордж кеңес офицерлері тарапынан "Ұзақ тұра алмайды" деген сөздермен тұтқындалды және келесі күні босатылды. Ол отбасына ет пен шарап берді. Бір аптадан соң ол тағы бір күнге, ал 26 мамырда үшінші рет бес күнге қамауға алынды. Тергеушілерге "Маған оқ атыңыз" деп айтқаны хабарланды, ал әйелі 1956/1986 жылғы естеліктерінде оның: "Олар менің барлық мүлігімді алып, аштыққа ұшыратып, қорлау керек. Бірақ егер маған іс-әрекет жасауға тыйым салса, мен өлемін" дегенін жазды. 31 мамырда Джордж Шарлоттенбург қаласының мэрінен "ол кез келген уақытта сұраққа алу үшін билік өкілдеріне қолжетімді болуы керек" деген куәлік алды. Маусымның басында Кеңес қаласының командирі Николай Берзарин оған қорғау хаты берді, ол оның соңғы тұтқындалуы кезінде тәркіленген КГБ ісінде "паспорт" ретінде пайда болды. Берзариннің 16 маусымдағы мотоцикл апатынан қайтыс болғаннан кейін Джордж қайтадан тұтқындалды. Джорджтың КГБ ісінде бес хабаршыдан алынған, олардың үшеуінің қолтаңбалары бар, күні көрсетілмеген хабарлама бар. Хабарламада: "Қызыл Армия бізді нацистік үстемдіктен азат еткенге 14 күн қалғанда, ол NSDAP-қа өз еркімен келді және берлиндіктерді берлин баспасөз арқылы белсенді қарсылыққа шақыруға тырысты. Бүкіл неміс халқы Джорджқа қарсы куәлік ете алады. Егер Джорджты неміс сахнасына шығарса, біздің ойымызша, оны линчтейді" делінген. 28 шілдеде лейтенант Библер өзінің бастығы Пиринге Джорджтың "радио мен газеттердегі фашистік үгіті арқылы соғыстың жалғасуына үлес қосқан" "ең құрметті фашистік суретшілердің бірі" екенін хабарлады. Бір күн бұрын Библердің кеңестік әріптесі 1945 жылғы 11 қаңтардағы НКВД № 0016 бұйрығына сүйене отырып, Джорджты Хоэншенхаузендегі НКВД арнайы лагеріне ауыстыруға бұйрық берген. Джордж лагерьде түрме театрын құрып, "Фауст" қойылымын қойды. Оның әйеліне аптасына бір рет қақпадан бес минут сөйлесуге және оқулықтар мен музыка әкелуге рұқсат берілді. 6 желтоқсанда оған ұлы Гёцті құшақтауға рұқсат етілді, бұл оның әйелі оны соңғы рет көрген кез болды. 1946 жылдың ақпан айында коммунистік жазушы Фридрих Вольф (кейін Штази басшысы Маркус Вольфтың әкесі) Джорджты босатуға көмектесуге тырысты, бірақ оның театр достарының оны босатуға жасаған басқа әрекеттері сәтсіз аяқталды. Джордж №7 советтік арнайы лагеріне ауыстырылды. Бір тұтқынның айтуынша, Джордж 12 000 тұтқын мен кеңес күзетшілерінің алдында Саксенхаузенде өнер көрсетуді жалғастырды. Бұрын зор денелі болған ол тез салмақтан айырылды, 1946 жылғы ақпан айындағы деректер 80 фунт (40 килограмм) салмақ жоғалғанын көрсетті және ол толығымен әлсіреген. 22 қыркүйекте "Тиберийдің өлімі" балладасының қойылымына дайындық кезінде Джордж ішкі медицина амбулаториясына барды, деп бір тұтқын хабарлады. Дәрігер апендицитті диагноз қойды. Ертесі күні таңертең жедел жәрдем қызметкерлері оны ауруханаға тасыды. Апендицит операциясынан кейін Джордж 1946 жылғы 25 қыркүйекте қайтыс болды. Совет және неміс дәрігерлері қол қойған өлім куәлігінде "лапаротомия, бронхопневмония, жүрек атрофиясы" деген диагноз көрсетілген. Өлімнің себебі "бронхопневмония және жүрек жетіспеушілігі" деп жазылған. Алайда, ресми есептерге қарамастан, оның өлімінің себебі аштық болған болуы мүмкін. Оның актерлік талантына риза болған лагерь қызметкерлерінің бірі Джорджды лагерьтегі әдеттегідей жалпы қабірге емес, жеке қабірге жерледі. Бір тұтқынның айтуынша, оның сүйектері 1994 жылы Саксенхаузеннің жанындағы орманнан табылған. ДНК-ны оның екі ұлынан алып, сүйектері анықталды және денесі Берлинге, Зелендорф зиратына жеткізілді. Оның қабірінің үстіне қоладан жасалған бюст және 1987 жылы қайтыс болған әйеліне арналған жазу орнатылған. 1995 жылы Берлин Сенаты қабірді Ehrengrab des Landes Berlin (Құрметті қабір) деп жариялады.

Жеке өмір

1930 жылы Джордж сол аттас пьесада Готц фон Берлихинген рөлін ойнап, Адельхейд фон Вальдорфты ойнауға актриса іздеуге кірісті. Эрнст Легаль актриса Берта Дрюсті, оның Рейнхардт мектебіндегі Адельхайд рөліндегі жұмысына сүйене отырып, бұл рөлге ұсынды. Бір жылдан кейін жұбайлардың алғашқы баласы Ян Джордж дүниеге келді және олар 1933 жылы үйленді. 1938 жылы олардың екінші ұлы дүниеге келді, оған әкесінің кейіпкерінің құрметіне Готц Джордж деп ат қойылды. Готц актер болды, ал Ян Джордж фотограф болып жұмыс істеді.