Кіріспе
Балықтар туысы
Автоматты таксобокс
| қазбалық таралуы = Ерте эоценнен қазіргі уақытқа дейін
| сурет = Acanthurus chirurgus pone.0010676. g183. png
| сурет сипаттамасы = Acanthurus chirurgus
| сурет2 = Acanthurus coeruleus pone.0010676. g184. png
| сурет2 сипаттамасы = Acanthurus coeruleus
| таксон = Acanthurus
| автор = Форскаль, 1775
| типтік түрі = Teuthis hepatus немесе Chaetodon sohal
| типтік түрі авторы = Линней, 1758. T. hepatus Paracanthurus-тың синонимі болып табылады, бұл Paracanthurus-ты Acanthurus-пен синоним етеді. Балама ретінде, 1788 жылы Иоганн Рейнхольд Форстердің Acanthurus triostegus-тың синонимі Harpurus fasciatus-ты сипаттағанда ұсынған Harpurus атауын монотиптік туыс ретінде пайдалануға болады. Acanthurus және Paracanthurus туыстарын тұрақтандыру үшін Зоологиялық номенклатура жөніндегі халықаралық комиссияға жүгіну ұсынылды. 2014 жылы Acanthurus-тың типтік түрі Chaetodon sohal болуы керек деп ұсынылды, оны Форскаль 1775 жылы C. bifasciatus, C. nigrofuscus және C. unicornis-пен бірге кіші туыстың мүшесі ретінде сипаттаған, ал 1917 жылы Джордан мен Эверман оны типтік түр деп белгілеген. Ctenochaetus туысын Acanthurus-пен біріктіру ұсынылды, әйтпесе Acanthurus парафилетикалық болады. Әлем балықтарының 5-ші басылымы осы екі туысты жарамды деп мойындайды және оларды Акантуриндер тұқымдасының Акантурині тайпасының екі туысы ретінде жіктейді.
| fossil range = Early Eocene to Present
| image = Acanthurus chirurgus pone.0010676. g183. png
| image caption = Acanthurus chirurgus
| image2 = Acanthurus coeruleus pone.0010676. g184. png
| image2 caption = Acanthurus coeruleus
| taxon = Acanthurus
| authority = Forsskål, 1775
| type species = Teuthis hepatus or Chaetodon sohal
| type species authority = Linnaeus, 1758 T. hepatus is a synonym of Paracanthurus hepatus and this would make Paracanthurus synonymous with Acanthurus. An alternative would be to use the name Harpurus proposed as a monospecific genus in 1788 by Johann Reinhold Forster when he described Harpurus fasciatus, a synonym of Acanthurus triostegus. It has been proposed that the International Commission on Zoological Nomenclature should be petitioned to stabilise the genera Acanthurus and Paracanthurus. In 2014 it was proposed that the type species of Acanthurus should be Chaetodon sohal, which had also been described by Forsskål in 1775 as a member of the subgenus alongside C. bifasciatus, C. nigrofuscus and C. unicornis, and had been designated as the type species by Jordan and Evermann in 1917. It has been proposed that the genus Ctenochaetus should be merged with Acanthurus as otherwise Acanthurus is paraphyletic. The 5th edition of Fishes of the World recognises these two genera as valid and classifies them as the two genera in the tribe Acanthurini of the subfamily Acanthurinae within the family Acanthuridae.
Этимология
Acanthurus атауының құрамындағы acanthus сөзі "тікен", ал urus сөзі "құйрық" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау каудальды сабақтағы скальпель тәрізді сүйекті пластиналарға сілтеме жасайды, сондай-ақ хирург балық және дәрігер балық деген ағылшын тіліндегі атаулардың пайда болуына себепкер болған.
Сипаттамалары
Acanthurus surgeonfish-тің денелері диск тәрізді, өте жақыннан қысылған, басының жоғары бөлігі тік болып келеді. Басының төменгі жағында орналасқан кішкентай ауызы бар, және балық жақ сүйектерін алға қарай соза алады. Жақтарындағы 8-ден 28-ге дейін тіс қатары бекітілген, жалпақ және тісті ұштары бар. Дорсальды қанатта әдетте 11 тікен болады. Құйрық сабағының екі жағында бір-бір тікені бар, оларды ойыққа басып кіргізуге болады. Үнді-Тынық мұхитының сары қанатты хирург балығы (A. xanthopterus) ең ірі түрі, оның максималды жалпы ұзындығы белгілі, ал ең кіші түрі – қара жолақты хирург балығы (A. polyzona), оның максималды жалпы ұзындығы белгілі.
Тарату
Acanthrus surgeonfish әлемнің тропикалық суларында кездеседі.