Немецкое Христианское Общество «Храм» және Палестинаға қоныстануы
Templers (Radical Pietist sect)
Неміс Templer қауымы: 19 ғасырда пайда болған радикальды протестанттық секта. Палестинаға қоныс аударып, христиандық қоғам құруды мақсат етті. Кіріспе.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиан дінінің радикалды пиетистік сектасы. Неміс протестанттық сектасы.
Radical Pietistic sect of Christianity
the German Protestant sect
Неміс Темплер қоғамы, сондай-ақ Темплерлер деп те аталады, Германияда XIX ғасырдың ортасында пайда болған радикалды пиетистік топ. Қоғамның екі негізін қалаушысы – Кристоф Хоффман және Георг Давид Хардегг 1868 жылғы қазан айында отбасыларымен және бірнеше Темплерлермен бірге Палестинаның Хайфа қаласына отар құру үшін келді. Темплерлердің діни ілімі алдыңғы ғасырлардағы мұраға қатысты, сол кезде әртүрлі христиан топтары Мәсіхтің уәде етілген қайта оралуына дайындық ретінде үлгілі христиан дінін құруға тырысты. Бұл қозғалысты Кристоф Хоффман [1815–1885] құрды, ол адамзаттың құтқарылуы Құдайдың халқының христиандық қауымдастыққа жиналуында деп сенді. Ол сондай-ақ Мәсіхтің екінші рет қайта оралуының жақын болғанына және Киелі кітаптағы пайғамбарлықтарға сәйкес, оның Иерусалимде болатынына, онда Құдайдың халқы ғибадатхананың қайта құрылуының символы ретінде жиналуға тиіс екеніне сенді. Хоффманның ойлары бірінші ғасыр христиандық қауымдастығынан шабыттанды және Ескі өсиеттегі пайғамбарлықтармен және олардың Иса Мәсіхтің келуімен байланысты Матай Евангелиясына негізделді. Хоффман сондай-ақ бұл «пайғамбарлықтар негізінен жер бетінде Құдайдың Патшалығын құруға қатысты» деп сенді. Христиандық қауымдастықты қайда құру керектігін шешкенде Хоффман былай деп жазды: «Мен арнайы зерттеу жүргізіп, пайғамбарлықтарда белгілі бір орталық аталған ба деп анықтауға тырыстым. Кейбір пайғамбарлар Иерусалимді орталық деп жариялағанын білдім. Басқалары Израильді, яғни Палестинаны Құдайдың Патшалығының осы жердегі көрінісі деп атады. Пайғамбарлықтар Құдайдың халқының бірігуі мен жиналуының маңыздылығын баса айтады. Бұл адамзаттың құтқарылуы үшін еңбек еткісі келетіндердің міндеті. Бұл сөздің ешқандай күмәні жоқ екеніне мен шын жүректен сенемін. Мысалы, христиан мемлекетінде, Құдайдың Патшалығында кедейлердің аштық пен қайырсыздыққа ұшырауы, егін шіруі орынсыз! Құдайдың Патшалығы – бақытты мемлекет. Бұл барлық пайғамбарлықтарда баса айтылған және барлық адамдар үшін болуы керек. Пайғамбарлар Иерусалимді Құдайдың Патшалығының орталығы, бақытты мемлекет деп көрсетеді!» Орта ғасырлардағы Тамплиерлер орденімен ешқандай байланыс жоқ.
The German Templer Society, also known as Templers, is a Radical Pietist group that emerged in Germany during the mid nineteenth century, the two founders, Christoph Hoffmann and Georg David Hardegg, arriving in Haifa, Palestine, in October 1868 with their families and a few fellow Templers in order to establish a colony. Templer theology is rooted in the legacy of preceding centuries during which various Christian groups bravely undertook to establish the perfect Christian religion in preparation for Christ's promised return. The movement was founded by Christoph Hoffmann, [1815 1885] who believed that humanity’s salvation lay in the gathering of God's people in a Christian community. He also believed that the second coming of Christ was imminent, and that according to Biblical prophecy it would take place in Jerusalem, where God's people were to gather as a symbol of the rebuilding of the temple. Hoffmann’s thinking was inspired by the 1st century Christian community and based on Matthew’s Gospel in regard to Old Testament prophecies and their relevance to the coming of Jesus Christ. Hoffmann also believed that these "prophecies concerned mainly the founding of the Kingdom of God on earth." In deciding where a Christian community should be established, Hoffmann wrote, "I made a special study, to discover if a center were named in the prophesies. I found that some Prophets declared Jerusalem to be the center. Others mentioned Israel, that is, Palestine, to be the external manifestation of the Kingdom of God on this earth. The prophesies stress the importance of uniting and gathering God's people. This is the responsibility of those who wish to work for the salvation of mankind. There is no doubt – and I believe it with all my heart – this Kingdom of God has a complementary, temporal meaning as well as a spiritual one. For instance, in a Christian State, a Kingdom of God, the misery and famine among poor people after a crop failure is uncalled for! The Kingdom of God is a happy state. This is emphasised in all the Biblical prophesies, and should exist for all people. The Prophets point to Jerusalem as the Center of the Kingdom of God, a Happy State!" There is no connection to the Medieval Knights Templar.
Тарих
Кристоф Хоффман 1849 жылы Георг Давид Хардеггпен (1812–1879) танысты. Олар дос болып, серіктес атанды, ал 1853 жылы Хардег Хоффманның христиан мемлекеті құру арманына қосылды. Бастапқыда Храмгерлер қозғалысы/Храм қоғамы «Иерусалим достары» деп белгілі болды, және 1855 жылы Хоффман олардың тұрақты басылымы – «Сентинель» газетінде Құдай сөзіне негізделген өмір салтын орнату ниеті туралы жариялады; сондай-ақ, бүкіл әлемнің құтқарылуы [осының мақсаты – Құдайдың халқын біріктіру] Мәсіхтің екінші келуінен кейін ғана мүмкін болатынын айтты. 1856 жылы Хоффман мен Хардег отбасылары және басқа «Иерусалим достары» Людвигсбергке жақын, Хохбергтегі үлкен иеліктердің бір бөлігі болған Киршенхардтхофқа көшіп келді. Олар мұнда дамыған қауымдастық құрды, қасіретін тайфус эпидемиясына тап болды, Палестинаға көшуді жоспарлай бастады және өздерінің атын Храм қоғамы деп өзгертті. Вюртембергтегі лютерандық мемлекеттік шіркеу Темплерлерді діннен тайғандар деп айыптады және оларға қарсы күресті, ал Пруссияның протестанттық ұстанымы біршама жұмсақ болды. Олардың Киелі жерге қоныстануына Вильгельм Хоффман (1806–1873) қолдау көрсетті, ол кіші інісі Кристоф сияқты ресми шіркеуден бас тартқан жоқ. Вильгельм Хоффманның Пруссияның Фридрих Вильгельм IV-імен Берлинде кездесуіне мүмкіндік болды, бірақ Фридрих бастапқыда «Темплер қоғамына көмектесу үшін комиссия жіберуі мүмкін» деген ұсыныс жасағанмен, Вильгельмге «мен өзімді осы адамдармен байланыстыра алмаймын» дегенін айтқан көрінеді. Осы кері кетуге қарамастан, Хоффман «Біз Пруссия королінің жазылып кетуіне үміт күтеміз» деп жазды, бірақ өкінішке орай Фридрих ауырып қалды, ал оның «ауруы Темплерлерге қолдау көрсетуіне кедергі келтірді». Евангелистік мемлекеттік шіркеу мен католик секторларының қарсылығына, сондай-ақ Қоғамның кейбір мүшелерінің отставкасына қарамастан, Хоффман мен Хардег 1858 жылдың 9 ақпанында ауыл шаруашылығы маманы Дж. Бюбекпен бірге Палестинаға танысу сапарына шықты. Олар 1858 жылдың 14 наурызында Яффаға келді және Иерусалим, Бейт-Лехем, Бер-Шеба, Назарет, Акко, Хайфа (сол кезде Кайфа деп аталған), және Тиберияны аралап, үйлеріне оралды. 1868 жылдың 6 тамызында Хоффман, Хардег, олардың отбасылары және бір топ Темплерлер Германиядан Палестинаға кетіп, 30 қазанда Хайфаға қонды, осы кезде «Темплерлердің санын және Палестинаға көшіп келу мерзімін анықтау ғана емес, сонымен қатар қандай мамандықтар мен дағдылар қажет екенін» шешті. Олар Иерусалимде негіз құрудың тиімсіз екендігіне көз жеткізген, Назарет маңында қоныстанбақ болған, бірақ сапар барысында Хайфаның жақсы порты мен климатына байланысты ыңғайлырақ екені туралы кеңес алды.
Christoph Hoffmann met Georg David Hardegg (1812–1879) in 1849. They became friends and partners, and in 1853 Hardegg embraced Hoffmann’s dream of a Christian State. Initially the Templer Movement/Temple Society was known as the "Friends of Jerusalem", and it was in 1855 that Hoffmann placed a pronouncement in their regular publication, the Sentinel, stating their intention of establishing a way of life based on the word of God; he also stated that the conversion of the whole world, [this being the purpose of bringing together God's people] would only take place following Christ's second coming. In 1856 Hoffmann and Hardegg moved with their families and other "Friends of Jerusalem", to the Kirschenhardthof, previously part of a large estate in Hochberg, near Ludwigsberg,. Here they built a thriving community, suffered a devastating typhoid fever epidemic, began planning their move to Palestine, and changed their name to the Temple Society. While the Lutheran state church in Württemberg condemned and fought the Templers as apostates, the Prussian Protestant position was somewhat milder. Their settlement in the Holy Land found a warm support through Wilhelm Hoffmann (1806–1873), who was no apostate from the official church, like his younger brother Christoph. Through Wilhelm Hoffmann was able to meet with Frederick William IV of Prussia in Berlin, but despite Frederick's initial suggestion that he might ”send a commission to assist the Templer Society", he was reported to have told Wilhelm, "it is unthinkable that I should identify myself with these people". Despite this setback Hoffmann wrote, "we have not given up hope for the recovery of the King of Prussia", but unfortunately Frederick had become unwell, and his "illness prevented him from offering any support to the Templers." Unperturbed by objections from the Evangelical State Church and the Catholic sector, and the resignation of some members from the Society, Hoffmann and Hardegg left for a fact finding trip to Palestine on 9 February 1858, along with agriculturist J. Bubeck. They arrived in Jaffa on 14 March 1858 and spent time visiting Jerusalem, Bethlehem, Beersheba, Nazareth, Acco, Haifa, (Caifa at this time), and Tiberias before returning home. On 6 August 1868, Hoffmann, Hardegg, their families and a group of fellow Templers, finally left Germany for Palestine, landing in Haifa on 30 October, having made the decision not only to "stipulate the number of Templers and the timing of their migration to Palestine, but also which professions and skills were required". They had already come to the conclusion that basing themselves in Jerusalem would not be practical, planning to settle nearby, close to Nazareth, but during their journey they were advised that Haifa would be more suitable, due to its good harbour and climate.
Палестинаға алғашқы қоныстану
1868 жылы Хоффман мен Хардегг Кармел тауының етегінде жер сатып алып, онда қоныс салған. Ол кезде Хайфаның халқы 4000 адамды құрады. Бүгінде қаланың дамуына Темплерлер үлкен үлес қосты. Колонистер жергілікті тұрғындардың ризашылығын тудырған тартымды басты көшені салды. Көшенің ені 30 метр болды және екі жағына да ағаштар отырғызылды. Архитектор Якоб Шумахер жобалаған үйлер тастан салынды, төбелері қызыл черепицамен жабылған, бұл аймақта кең таралған жалпақ немесе күмбезді төбелерден өзгеше болды. Қатты еңбек, қатал климат және жұқпалы аурулар колония өзін-өзі қамтамасыз ете бастағанға дейін көптеген адамның өмірін қиды. Хардегг Хайфада қалды, ал Хоффман басқа колониялар құруға көшті. Осы жылы Бахаи дінінің негізін қалаушы пайғамбар Бахаулла Осман империясының тұтқыны ретінде Хайфа-Акка аймағына келді. Бірнеше жылдан кейін, қатаң қамаудан босатылғаннан кейін, ол Кармел тауындағы Темплер колониясына бірнеше рет барып, Хардеггке хат жазды. Ол ұлы ‘Абдул-Бахадан Темплер колониясы жолымен (Кармель даңғылы) бойында, бірақ таудың ортасында діннің алға басушысы (Баб деп аталған) үшін қасиетті орын салуды өтінді. Темплерлердің құрылыстары мен қасиетті орынның бірігуі қазіргі Хайфа қаласының ең маңызды символына айналды. Хоффман бір жылдан кейін Яффада колониялар құрды, ал екі жылдан кейін, 1871 жылы, Яффадан Наблусқа дейінгі жолда Саронада үшінші колонияны, Темплерлердің алғашқы ауыл шаруашылығы колониясын құрды. 1873 жылы Иерусалимнің Ескі қаласынан тыс Рефаим аңғарында төртінші колония салынды. Осы колониядағы апельсиндер алғаш рет «Яффа апельсині» деген таңбаны алды, ол Еуропадағы танымал ауыл шаруашылығы таңбаларының бірі болып, бүгінге дейін Израиль апельсиндерін сату үшін қолданылады. Темплерлер Хайфа мен басқа қалалар арасында тұрақты автобус қызметін ұйымдастырып, елдің туризм индустриясын дамытты және жол құрылысына маңызды үлес қосты.
Hoffmann and Hardegg purchased land at the foot of Mount Carmel and established a colony there in 1868. At the time, Haifa had a population of 4,000. The Templers are credited today with promoting the development of the city. The colonists built an attractive main street that was much admired by the locals. It was 30 meters wide and planted with trees on both sides. The houses, designed by architect Jacob Schumacher, were built of stone, with red shingled roofs, instead of the flat or domed roofs common in the region. Hard work, the harsh climate and epidemics claimed the lives of many before the colony became self sustaining. Hardegg stayed in Haifa, while Hoffmann moved on to establish other colonies. In the same year, Bahá'u'lláh, the prophet founder of the Baha’i Faith, arrived in the Haifa Akka region as a prisoner of the Ottoman Empire. Years later, after his release from strict confinement, he visited the Templer Colony on Mount Carmel several times and wrote a letter to Hardegg. He asked his son, ‘Abdu’l Baha, to build, on the alignment of the Templer Colony road (Carmel Avenue) but halfway up the mountain, the shrine to the forerunner of the religion (who was known as "the Bab"). The conjunction of the Templer buildings and the Shrine have become the most significant landmark in the modern city of Haifa. Hoffman established colonies in Jaffa a year later, and two years later, in 1871, a third colony in Sarona, as the Templers' first agricultural colony, on the road from Jaffa to Nablus. In 1873 a fourth colony was established in the Valley of Refaim outside Jerusalem's Old City. The colony's oranges were the first to carry a "Jaffa orange" brand, one of the better known agricultural brands in Europe, used to market Israeli oranges to this day. The Templers established a regular coach service between Haifa and the other cities, promoting the country's tourist industry, and made an important contribution to road construction.
Темплер колониялары
1898 жылы Германияның кайзері Вильгельм II келгеннен кейін, кайзердің саяхаттасқан серіктерінің бірі, полковник Иосиф Фрайхерр фон Эллихсхаузен, Штаттгартта Палестинадағы неміс қоныстарын дамыту үшін қоғам құруды бастады. Ол қоныс аударушыларға төмен пайыздық несиелер беру арқылы жаңа қоныстар үшін жер алуға мүмкіндік берді. Қоныс аударушылардың екінші толқыны 1902 жылы Лод маңында Вильгельма (қазіргі Бней Атарот) қаласын құрды, (1903 жылы) алғашқы Яффа колониясының жанында, содан кейін Галилеядағы Бейтлехем (1906) және Вальдхайм (қазіргі Алоней Абба) 1907 жылы салынды. Палестинадағы тамплиерлер қауымының саны 2000 адамға жетті. 1918 жылдың шілде және тамыз айларында британдықтар 850 тамплиерді Египеттегі Каир маңындағы Хелван тұтқындық лагеріне жіберді. 1920 жылдың сәуір айында осы тұтқындардың 350-і Германияға жер аударылды. Дұшпан ұлтының барлық мүлкі (оның ішіндегі бірнеше АҚШ азаматының мүлкінен басқа) мемлекеттік қамқорлыққа алынды. 1918 жылы тұрақты британдық әкімшілік орнағаннан кейін Эдвард Кит Роуч Палестинадағы дұшпан мүлкінің қоғамдық күзетшісі болып тағайындалды, ол мүлікті жалға берді және жалға ақысын жинады. 1920 жылдың сәуір айында одақтастар Сан-Ремо конференциясында бас қосып, Палестинадағы британдық үкімшілік туралы келісімге келді, одан кейін 1920 жылдың 1 шілдесінде азаматтық әкімшілік ресми түрде құрылды. Осы күннен бастап Кит Роуч қамқорлықтағы мүлік үшін жиналған жалғақыны нақты иелеріне аударды. Осылайша, мемлекеттік қамқоршылық сол жылы аяқталды және бұрынғы иелері меншік иелері ретінде толық құқықтық жағдайға қол жеткізді. Мандатты үкімет және дұшпан мүлкінің қоғамдық күзетшісі оларға мал мен басқа да мүліктерінің соғыс кезіндегі шығындары үшін 50% өтемақы төледі. 1925 жылы құрылған Храм қоғамының банкі, Яффадағы бас кеңсесімен және Хайфа мен Иерусалимдегі филиалдарымен Палестинадағы жетекші несиелік мекемелердің біріне айналды.
After the 1898 visit of Kaiser Wilhelm II of Germany, one of the Kaiser's traveling companions, Colonel Joseph Freiherr von Ellrichshausen, initiated the formation of a society for the advancement of the German settlements in Palestine, in Stuttgart. It enabled the settlers to acquire land for new settlements by offering them low interest loans. A second wave of pioneer settlers founded Wilhelma (now Bnei Atarot) in 1902 near Lod, (1903) near the original Jaffa colony, followed by Bethlehem of Galilee (1906) and Waldheim (now Alonei Abba) in 1907. At its height, the Templer community in Palestine numbered 2,000. In July and August 1918 the British sent 850 Templers to an internment camp at Helwan near Cairo in Egypt. In April 1920, 350 of these internees were deported to Germany. All the property of the Templers of enemy nationality (thus except of that of a few US citizens among them) was taken into public custodianship. With the establishment of a regular British administration in 1918 Edward Keith Roach became the Public Custodian of Enemy Property in Palestine, who rented out the property and collected the rents. In April 1920 the Allies convened at the Conference of San Remo and agreed on the British rule in Palestine, followed by the official establishment of the civil administration on 1 July 1920. From that date on Keith Roach transferred the collected rents for property in custodianship to the actual proprietors. Thus the public custodianship ended in the same year and the prior holders achieved the fully protected legal position as proprietors. The Mandate government and the Public Custodian of Enemy Property paid them 50% restitution for war losses of livestock and other property. The Bank of the Temple Society, formed in 1925 with its head office in Jaffa and branches in Haifa and Jerusalem, became one of the leading credit institutions in Palestine.