Кіріспе

Ақпараттық ресурстарға сілтеме жасаудың стандартталған форматы – OpenURL, веб-адреске ұқсас, бірақ физикалық веб-сайтқа сілтеме жасаудың орнына, ол веб-сайттағы мақалаға, кітапқа, патентке немесе басқа да ресурсты көрсетеді. OpenURL-дер тұрақты сілтемелерге ұқсас, себебі олар ресурс қандай веб-сайтқа қосылғандығына қарамастан, оған тұрақты түрде байланысты болады. Кітапханалар және басқа ресурстық орталықтар OpenURL-ді табуға ең қолайлы орын, өйткені OpenURL интернет пайдаланушыларына, әйтпесе қолжетімділігі шектеулі болатын, ресурстың көшірмесін табуға көмектеседі. OpenURL-ді құратын бастау дереккөзі көбінесе библиографиялық сілтеме немесе деректер базасындағы библиографиялық жазба болып табылады. Мұндай деректер базаларының мысалдары: Ovid Technologies, Web of Science, Chemical Abstracts Service, Modern Language Association және Google Scholar. Ұлттық ақпараттық стандарттар ұйымы (NISO) OpenURL және оның дерек контейнері үшін стандарттарды Америка Ұлттық Стандарттар Институтының (ANSI) ANSI/NISO Z39.88 2004 стандарты ретінде әзірледі. OpenURL стандарттары ақпараттық ресурстар деректер қорынан (көздерден) кітапханалық қызметтерге (мақсаттарға) бағытталған сілтемелер үшін нақты құрылымды құрайды. Мақсат – пайдаланушының ақпараттық қажеттіліктерін қанағаттандыруға көмектесетін ресурс немесе қызмет. Мақсаттарға толық мәтіндік репозиторийлер, онлайн журналдар, онлайн кітапхана каталогтары және басқа да веб-ресурстар мен қызметтер жатады. OpenURL білімдік базалары тиісті мақсаттарға сілтемелерді ұсынады.

Тарих

OpenURL-ді 1990 жылдардың соңында Гент университетінің кітапханашысы Герберт Ван де Сомпель жасады. Оның сілтеме сервері бағдарламалық құралы SFX-ті кітапханаларды автоматтандыру компаниясы Ex Libris Group сатып алып, OpenURL-ді ақпарат саласында кеңінен танымал етті. ANSI/NISO Z39.88 2004 [R2010]