Кіріспе
Канадалық мұзды хоккей ойыншысы
Александр "Оттава өрт сөндірушісі" Коннелл (8 ақпан 1902 жыл - 10 мамыр 1958 жыл) – канадалық кәсіби мұзды хоккей қақпашысы. Ол Ұлттық хоккей лигасының «Оттава сенаторлары», «Детройт фалькондары», «Нью-Йорк америкалықтары» және «Монреаль марунс» командаларында ойнады. Ол барлық уақыттағы ең ұлы хоккей қақпашыларының бірі деп есептеледі.
Әуесқой мансап
Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметте болған кезде және Онтарионың Кингстон қаласында орналасқанда, Коннелл 1917 жылы Кингстон Фронтенакс жасөспірімдер лигасы үшін ойнауға шақырылды. Дәлелдерге сүйенсек, ол сол кезде коньки тебуді білмегендіктен, екі маусым бойы команданың қосалқы қақпашысы ретінде ойнады. Хоккейден басқа, Коннелл бірнеше спорт түрінде де көзге түсті. Ол провинцияаралық лигада қақпашы болды, 1920 жылдары Канада чемпионатын жеңген Оттава командасы үшін лакросс ойнады және Оттава қалалық хоккей лигасының жоғары деңгейіндегі Сент-Бригид клубымен футбол ойнады. Осы кезде өте тәжірибелі қақпашы болған Коннелл, болашақ сенатор және Хоккеиден құрметті залының мүшесі Кинг Клэнси шақырғаннан кейін OCHL-де бес маусым ойнады, көбінесе Сент-Бригид хоккей командасы үшін.
1920-шы жылдар
Коннелл 1924–1925 маусымда «Оттава Сенаторларына» қосылды, бұған дейін «Сенаторлар» қартайып бара жатқан жұлдыз қақпашысы Клинт Бенедиктті жаңа құрылған «Марунс» клубына өткізген еді. Ол бірден «Сенаторлар» клубына әсер етіп, оларды үшінші орынға жеткізді, лигада 30 ойында жеті мәрте қақпаны құрғақ ұстап, НХЛ рекордын жаңартты. Сол маусымда Коннелл 14 желтоқсанда «Гамильтон Тайгерс» клубымен өткен ойында 0:0 есебімен тең түсті, бұл НХЛ тарихындағы алғашқы тең нәтиже болды, ал қарсыластың қақпашысы Джейк Форбс еді. 1926 жылғы маусым Коннеллдің жұлдызды деңгейге көтерілген кезі болды, ол НХЛ-дегі қақпаны құрғақ ұстау рекордын 15-ке дейін екі есеге арттырды және лига тарихындағы ең төменгі гол өткізу көрсеткішінің жаңа рекордын 1.12 көрсеткішімен орнатты. 1927 жылы ол 30 жеңіске жеткен алғашқы қақпашы атанды. Плей-офф кезеңінде Коннелл алты ойында тек төрт гол өткізді, нәтижесінде «Сенаторлар» финалда «Бостон Брюинс» клубын жеңді. Бұл «Сенаторлар» клубының 11-ші және соңғы Стэнли кубогы жеңісі болды. 1927–1928 маусымда ол үздіксіз қақпаны құрғақ ұстау бойынша НХЛ рекордын – 461:29 минутты орнатты, ол 2022 жылға дейін бұзылмаған. Бұл жеті ойын қатарынан қақпаны құрғақ ұстаудан және сегізінші ойынның 41 минутынан тұрды, бұл 1928 жылдың 31 қаңтарынан 22 ақпанына дейін болды. Сол маусымда «Монреаль Марунс» және «Нью-Йорк Рейнджерс» арасындағы Стэнли кубогы финалында Коннелл көрермен ретінде болды. «Рейнджерс» клубының қақпашысы Лорн Шабот жарақат алғаннан кейін «Нью-Йорк» жаттықтырушысы Лестер Патрик Коннеллдің орнына ойнауын сұрады. «Монреаль» жаттықтырушысы бас тартты, содан кейін Патрик лига тарихындағы ең әйгілі оқиғалардың бірі үшін қақпаға өзі кірді.
1930 жылдар
Шағын нарық командасы болғандықтан және Ұлы депрессиядан ауыр зардап шеккен Оттава командасы кейін құлдырап кетті. Команда 1932 жылғы маусымда ойыннан тыс қалғанда Коннелл қарызға алынып, «Детройт Фалконс» сапында ойнады. Маусым ішінде «Нью-Йорк Американс» командасына қарсы өткен ойында ерекше жағдай болды. Бұл команданы жасырын іс-әрекеттерімен танымал «Биг Билл» Дуайер иеленген. Даулы шешімнен кейін Коннелл Дуайердің қарақшылық тобының кісісі деп саналатын гол төрешісімен қақтығысты. Ойыннан кейін аренадан қауіпсіз шығу үшін полициядан қорғау сұрады. 1932–33 маусымында ол «Сенторс» клубына оралды және команда капитаны болып тағайындалды. Алайда, 1932 жылғы 6 желтоқсанда «Чикаго Блэк Хоукс» командасына қарсы өткен ойында жарақат алды және содан кейін сирек-сирек ғана ойынға түсті, оның орнына Билл Беверидж қосылды. 26 желтоқсанда «Рейнджерс» командасына қарсы өткен ойында төрт гол жібергеннен кейін алаңнан алынды және наразылығын білдіре отырып, зейнеткерлік туралы жариялады. Жатықтырушы Сай Денниге: «Сенің әрекетің ақымақтықтың шегі болды» деді. 1934 жылдың қаңтар айында жарақаттарынан толық жазылғаннан кейін «Монреаль Маруны» Коннеллдің құқықтарын алуға қызығушылық танытты, бірақ тек қарыз негізінде. Қаржылық қиындыққа тап болған «Сенторс» тек қолма-қол ақшамен келісім жасауды талап етті және «Марундардың» ұсынысын қабылдамады. Коннелл 1934 жылғы маусымның көп бөлігінде жарақаттанғандықтан, «Сенторс» қақпасы Бевериджге сенді. 1934 жылғы 15 наурызда «Сенторс» «Нью-Йорк Американс» командасымен ойнағанда, «Американс» қақпашысы Рой Вортерс бірінші кезеңде жарақат алып, ойынды жалғастыра алмады. «Оттава» қолда бар Коннеллді ойынның қалған бөлігіне «Нью-Йорк» командасына қарызға берді. Ол «Американс» командасын 3:2 есебімен жеңіске жеткізді және ойынның ең үздік ойыншысы атанды. Айырықша жағдай, бұл «Сенторс» командасының соңғы үй ойыны болды, себебі келесі жылы команда Сент-Луиске көшірілетін болды. Коннеллдің құқықтары «Сенторс» командасынан Гленн Брайдсонға ауыстырылды. Ол 1935 жылы «Монреаль Маруны» командасы үшін жартылай зейнеткерліктен қайта оралды. Бұл шешімді жаңа «Маруны» командасының жаттықтырушысы Томми Горман қабылдады, ол өткен маусымда «Чикаго» командасымен Кубокты жеңіп алған еді. 33 жастағы Коннелл бұрынғы деңгейіне қайта оралып, төртінші рет НХЛ-де гол соқпаған ойыншылар тізімінде көшбасшы болды және «Чикагоның» Лорн Шаботтан кейін «Везина» жүлдесіне ие болу үшін екінші орынды иеленді. Сол маусымда Коннелл лига тарихында алғашқы пенальти соққысынан гол жіберді. Бұл жаңа институт болды. 13 қарашада Сент-Луис командасының Ральф Боуманнан соққан голы еді. Коннелл 1935 жылғы плей-оффта жеңіліссіз өтіп, «Маруны» командасын Стэнли кубогына жеткізді, Кубок финалында тек төрт гол жіберді. Горман оның ойынын «хоккей тарихындағы ең ұлы қақпашылық өнер» деп атады. Оттава өрт сөндіру бөлімінің хатшысы лауазымынан демалыс алуға мүмкіндік болмағандықтан (ойыншылық карьерасы бойы Коннелл Оттава өрт сөндіру бөлімінде маусымдық әкімшілік қызметтер атқарды), ол тағы да зейнеткерлікке шықты, бірақ 1936–37 жылғы НХЛ маусымында Бевериджбен бірге «Маруны» командасына оралды. Формасы төмендеген Коннелл 1937 жылғы 16 қаңтарда соңғы ойынын өткізді.
Сыйлықтар мен жетістіктер
Зейнеткерлікке шыққан кезде Коннелл НХЛ тарихындағы голдар соққысы бойынша екінші орында тұрды, ал шамамен тоқсан жыл өткен соң, ол әлі де 81 голмен алтыншы орында. Лига тарихында екі маусымда 15 немесе одан көп гол соққысын жасаған жалғыз қақпашы – ол. Коннеллдің мансаптық орташа гол өткізу көрсеткіші (GAA) 1.91 – Ұлттық хоккей лигасы тарихындағы кез келген қақпашы үшін ең төмен көрсеткіш, ол осы рекорды тоқсан жылдан астам уақыттан бері сақтап келеді. Сонымен қатар, ол жиырмадан астам ойын өткізген қақпашылар арасында плей-оффтағы голдарға қарсы ең төмен көрсеткіштің иесі. Коннелл 1927 жылы хоккейдің бастапқы кезеңдеріндегі крикет стиліндегі қорғаныс құралдарынан заманауи, кеңірек былғары және капоктан жасалған қорғаныс құралдарына ауысқан алғашқы қақпашылардың бірі болды, бұл стилді алғаш рет Гамильтоннан шыққан белдік шебері Поп Кенески енгізген. Ол 1958 жылы Хоккей Даңқы залына енгізілді, бірақ ұзаққа созылған аурудан кейін 1958 жылдың 10 мамырында ресми түрде марапатталуға дейін қайтыс болды. Оның қазасынан кейін, бұрынғы командаласы Кинг Клэнси: «Мен үшін Алек – ұлы қарсылас, керемет жігіт және жақсы дос, ол өз заманының ең көрнекті қақпашыларының бірі болды» деді. Халықаралық хоккей зерттеу қоғамы «кейіннен» Конн Смит Трофисін (плей-оффтағы ең құнды ойыншы) құрастырғанда, егер ол кезде трофей табысталған болса, Коннелл 1927 жылы жеңіске ие болар еді деп санайды. Чарльз Коулман «Стенли кубогының іздері» атты кітабында Коннеллдің 1926 жылы да осылайша Везина Трофисін жеңіп алар еді деп сенді.
Негізгі маусым және плей-офф
Регулярный сезон Плей-офф Сезон Команда Лига И В П Н Мин ГП ШВ КН И В П Н Мин ГП ШВ КН 1917–18 Кингстон Фронтенакс OHA Jr. 4 4 0 0 240 11 0 2.75 4 3 1 0 240 18 0 4.50 1918–19 Кингстон Фронтенакс OHA Jr. 5 3 2 0 305 24 0 4.72 4 0 1 3 240 20 0 5.00 1919–20 Оттава Клифсайдс OCHL 7 4 3 0 430 8 2 1.12 — — — — — — — — 1920–21 Оттава Сент-Бриджидс OCHL 11 8 2 1 660 12 2 1.09 8 6 1 1 520 14 1 1.62 1921–22 Оттава Ганнерс OCHL 14 10 3 1 860 18 5 1.26 6 5 1 0 360 17 0 2.83 1922–23 Оттава Сент-Бриджидс OCHL 17 8 8 1 1090 26 4 1.43 — — — — — — — — 1923–24 Оттава Сент-Бриджидс OCHL 12 8 4 0 740 14 5 1.14 — — — — — — — — 1924–25 Оттава Сенаторз NHL 30 17 12 1 1852 66 7 2.14 — — — — — — — — 1925–26 Оттава Сенаторз NHL 36 24 8 4 2251 42 15 1.12 2 0 1 1 120 2 0 1.00 1926–27 Оттава Сенаторз NHL 44 30 10 4 2782 69 13 1.49 6 3 0 3 400 4 2 0.60 1927–28 Оттава Сенаторз NHL 44 20 14 10 2760 57 15 1.24 2 0 2 0 120 3 0 1.50 1928–29 Оттава Сенаторз NHL 44 14 17 13 2820 67 7 1.43 — — — — — — — — 1929–30 Оттава Сенаторз NHL 44 21 15 8 2780 118 3 2.55 2 0 1 1 120 6 0 3.00 1930–31 Оттава Сенаторз NHL 36 10 22 4 2190 110 3 3.01 — — — — — — — — 1931–32 Детройт Фалконс NHL 48 18 20 10 3050 108 6 2.12 2 0 1 1 120 3 0 1.50 1932–33 Оттава Сенаторз NHL 15 4 8 2 845 36 1 2.56 — — — — — — — — 1933–34 Нью-Йорк Американс NHL 1 1 0 0 40 2 0 3.00 — — — — — — — — 1934–35 Монреаль Марунз NHL 48 24 19 5 2970 92 9 1.86 7 5 0 2 429 8 2 1.12 1936–37 Монреаль Марунз NHL 27 10 11 6 1710 63 2 2.21 — — — — — — — — NHL итого 417 193 156 67 26,050 830 81 1.91 21 8 5 8 1309 26 4 1.19