Кіріспе

1929 жылы Грегори Брейт еңбектерінде алынған релятивистік толқын теңдеуі

Брейттің теңдеуі немесе Дирак-Куломб-Брейттің теңдеуі – 1929 жылы Грегори Брейтпен алынған, Дирак теңдеуіне негізделген релятивистік толқын теңдеуі. Бұл теңдеу бөлшектердің (мысалы, электрондардың) спині 1/2 болатын екі немесе одан көп массалы бөлшектерінің электромагниттік өзара әрекеттесуін бұзылыс теориясының бірінші ретімен сипаттайды. Ол магниттік өзара әсерлерді және 1/c2 дәрежесіндегі кідіру эффектілерін ескереді. Басқа кванттық электродинамикалық эффектілер мардымсыз болған жағдайда, бұл теңдеу эксперименттік нәтижелермен жақсы сәйкес келетіні көрсетілді. Бұл теңдеу алғашқыда Дарвиннің Лагранж функциясынан туындаған, бірақ кейін Уилер-Фейнманның абсорбер теориясымен және соңында кванттық электродинамикамен расталды.

Кіріспе

Брейттің теңдеуі кванттық механика тұрғысынан ғана емес, сонымен қатар салыстырмалылық теориясы тұрғысынан да жуықтау болып табылады, өйткені ол Лоренц түрлендіруіне қатысты толық инвариантты емес. Дирак теңдеуі сияқты, ол ядроларды сипатталатын бөлшектер үшін сыртқы өрістің нүктелік көздері ретінде қарастырады. N бөлшек үшін Брейттің теңдеуі мынадай түрінде жазылады (rij – i және j бөлшектері арасындағы қашықтық):

мұнда

– i бөлшегінің Дирак гамильтонианы (Дирак теңдеуін қараңыз) i позициясында, ал – сол позициядағы скалярлық потенциал; qi – бөлшектің заряды, сондықтан электрон үшін qi = −e. Бөлшектердің жеке-жеке Дирак гамильтониандары, олардың бір мезгілдегі Кулондық өзара әрекеттесуі 1/rij бірге Дирак-Кулон операторын құрайды. Бұған Брейт операторды қосты (қазіргі кезде (жиіліктен тәуелсіз) Брейт операторы деп аталады):

мұнда электрон i үшін Дирак матрицалары: = [αx(i), αy(i), αz(i)]. Брейт операторындағы екі термин бірінші реттікке дейін кешігу эффектілерін ескереді. Брейттің теңдеуіндегі 'Ψ' толқындық функциясы 4^(N) элементі бар спинор болып табылады, себебі әрбір электрон Дирак теңдеуіндегідей 4 элементі бар Дирак биспинорымен сипатталады, ал жалпы толқындық функциясы олардың тензорлық көбейтіндісі болып табылады.