Ұлыбританияның Укулеле Оркестрі: Көңілді музыка және әртүрлі үндер

Кіріспе

Ұлыбританияның Укулеле Оркестрі (UOGB) – 1985 жылы Джордж Хинчлифф және Китти Люкс құрған британдық музыкалық ансамбль. Оркестрде әртүрлі өлшемдегі укулелелер мен сопранодан басқа дейінгі диапазонды аспаптар бар. UOGB музыкалық тұрғыдан дәл, бірақ көбінесе әзіл-қалжыңға толы, «батыс музыкасының бай сахнасынан» алынған әртүрлі музыка жанрларындағы танымал әндер мен музыкалық туындыларды орындауымен танымал. Әндер көбінесе жаңаша интерпретацияланады, кейде жанр толығымен өзгереді, ал бірнеше жанрдан алынған танымал әндер біріктіріліп орындалады. Әндерді ойнақы, бейтарап юмормен ұсынады, ал олардың өнердегі қарама-қарсылықтары ерекшеленеді. Оркестр мүшелері жартылай ресми (қара галстук) кешкі киім киіп, классикалық ансамбльдің пародиісінде музыкалық тұғырлардың артында отырады. UOGB қасақана тәуелсіз музыкалық топ болып қалып келді, ешқандай жазба компаниясымен келісім жасалмаған. Люкс пен Хинчлиффпен бірге Дэвид Суич пен Ричи Уильямс – негізгі мүшелер; Хестер Гудман, Уилл Гроув Уайт, Джонти Банкс, Питер Брук Тернер 1990 жылдардың басында қосылды, Лейза Реа 2003 жылы, Бен Роуз 2014 жылы және Лора Кьюри 2021 жылы қосылды. Люкс 2017 жылы қайтыс болды, бұл созылмалы ауруға байланысты оркестрден зейнеткерлікке шыққаннан кейін екі жыл өткен соң болды. UOGB жылдар бойы 30-дан астам альбом шығарды, бірақ уақытының көп бөлігін әлемдік турларда өткізді. UOGB концерттері үшін БАҚ-тан үнемі мақтау алды. Ұлыбританияның Укулеле Оркестрі «тек ұлттық институт ғана емес, сонымен қатар дүниежүзілік құбылыс» деп аталды. UOGB сонымен қатар укулеленің және укулеле топтарының бүкіл әлемдегі танымалдылығының қайта жандануына үлкен үлес қосты деп есептеледі.

Құрылу

Ұлыбританияның Укулеле Оркестрі (UOGB) 1985 жылы Лондонда құрылды. Музыкалық аспаптарды ойнатушы және музыковед Джордж Хинчлифф өзінің досы, постпанк әншісі Китти Люкске туған күніне укулеле сыйлады, себебі ол гармония туралы көбірек білуге қызығушылық танытқан еді. Бірге алғаш рет ойнағаннан кейін, олар Дэвид Суич және Ричи Уильямс сияқты бірнеше достарына укулеле сатып алды. Уильямс өзінің алғашқы укулелесінің «оптомдық жеңілдікпен 17 фунт стерлингке» бағаланғанын еске алды. Укулеле жаңалық құралы ретінде емес, музыкалық әмбебаптығы үшін таңдалды. Хинчлифф Хьюстон Хроникасына оркестрдің постпанк идеясының «мақтанға, эгоманияға, жеке тұлғаларға табынуға, алаяқтыққа, музыка бизнесінің стандартты операциялық абсурдтығына және примадонналарға қарсы дәрі» болуы керектігін айтты. Оркестр мүшелері бұрын әртүрлі музыка жанрларында жұмыс істеген, бірақ индустриядағы конвенцияларға, жанрлық стереотиптерге және мақтанға жиі көңіл көншіген. UOGB тәуелсіз музыкалық ұжым болып қала берді және жазбалар компаниясына келісімшарт жасаудан әдейі бас тартты. Хинчлифф Йоркшир Пост газетіне UOGB идеясының «агенттердің, менеджерлердің және жазбалар компанияларының талаптарын диктаттамайтын жерде» көңіл көтеру болғанын мәлімдеді. Хестер Гудман, Уилл Гроув Уайт, Джонти Банкс және Питер Брук Тернер 1990-шы жылдардың басында оркестрге қосылды. 1995 жылы Ұлыбританияның Укулеле Оркестрі Лондондағы Хайд-паркте Еуропадағы Жеңістің 50 жылдығына арналған шарада шамамен 170 000 көрерменнің алдында өнер көрсетті. Олар жергілікті ауылдық залдардан бастап Ронни Скотттың джаз клубы, Корольдік фестиваль залы, Ұлыбритания Парламенті, Кембридж халық фестивалі, Эдинбург фестивалі, Хей фестивалі, Гластонбери фестивалі, Нью-Йорктің Карнеги залы және Сидней опера театры сияқты әлемдік атақты орындарда концерттер берді. 2005 жылы оркестр Кейт Буштің «Wuthering Heights» әнін қайта орындауды, оны көңілді коктейль-джаз стилінде орындауды жоспарлады – тіпті Cab Calloway стиліндегі «Heathcliffe!» деп шақыру және жауап берумен бірге. Алайда, оларға бұл мүмкіндік берілмеді.

The Ukulele Orchestra of Great Britain (UOGB) was formed in London in 1985 when the multi instrumentalist and musicologist George Hinchliffe gave his friend the post punk singer Kitty Lux a ukulele for her birthday, after she had expressed an interest in learning more about harmony. After first playing together, they purchased a few ukuleles for some of their friends, including David Suich and Richie Williams. Williams recalled that his first ukulele cost "£17 with wholesale discount". The ukulele was selected for its musical versatility rather than its novelty value. Hinchliffe informed the Houston Chronicle that the post punk idea was for the orchestra to be an "antidote to pomposity, egomania, cults of personality, rip offs, music business standard operational nonsense and prima donnas," the orchestra members had previously worked in various music genres but were tired by the conventions, genre stereotyping and pretentiousness within the music industry. UOGB has remained an independent music act which has deliberately not signed to a record label. Hinchliffe stated to the Yorkshire Post the idea of the UOGB was to have bit of fun "where we're not having the agents and the managers and the record companies dictating terms." Hester Goodman, Will Grove White, Jonty Bankes, Peter Brooke Turner all joined the orchestra during the early 1990s. In 1995 the Ukulele Orchestra of Great Britain performed at the 50th anniversary of the Victory in Europe Day celebrations in London's Hyde Park before an estimated audience of 170,000. They have performed at diverse venues and events from local village halls to world famous venues including Ronnie Scott's jazz club, The Royal Festival Hall, the UK Houses of Parliament, Cambridge Folk Festival, Edinburgh Festival, Hay Festival, Glastonbury Festival, New York's Carnegie Hall, and the Sydney Opera House. In 2005 the orchestra planned to release as a single their popular reinterpretation of Kate Bush's art pop song "Wuthering Heights", reworked as a swinging cocktail jazz crooning number—complete with a Cab Calloway style "Heathcliffe!" call and response. They were prevented from doing so,

2009 жылдың 18 тамызында UOGB Лондондағы Корольдік Альберт залында BBC Proms 2009 маусымы аясында концерт берді, ол тарихындағы ең жылдам сатылған кешкі концерт болды. Концертте Бетховеннің «Шаттыққа арналған ода» әні орындалды, оған кем дегенде 1000 көрермен укулелемен бірге қатысты. Бұл қойылым BBC Radio 3 арнасында тікелей эфирде көрсетілді және сыншылардың жоғары бағасын алды. Олар 2012 жылы Альберт-холлға оралды. 2016 жылы UOGB Елизавета II-ні Виндзор сарайында королеваның 90 жылдық мерейтойына арналған жеке кеште қонақ етті. Сонымен қатар, «The Ukulele World Service» онлайн концерттерін көру үшін ақы төлеуге мүмкіндік берілді. 2021 жылы Лора Кьюри Ұлыбританияның Укулеле Оркестрінің толық уақытты мүшесі атанды.

Қатарласу

2005 жылдан бері UOGB сегіз немесе жеті музыканттан тұратын вокалдық топ ретінде әртүрлі тіркестерде, оның ішінде сопранино, сопрано, концерт, тенор, баритон және бас укулелелерді пайдаланып өнер көрсетті.

Мүшелер (2022 жылдан бастап)

UOGB ресми сайтынан алынған мәліметтер.

Көркемдік стиль және репертуар

Нью-Йорк Таймс газетінің мәліметінше, UOGB-дің әдеттегі концерті – Ричард Вагнердің «Валькириялардың жорығы» әнінен бастап Sex Pistols тобының «Анархиядағы U.K.» әніне дейінгі музыкалық туындылардың «жанрлық шексіздікке ұмтылған жиынтығы». Чикаго Трибьюн оркестрдің «батыс музыкасының бай мұрасынан кез келген нәрсені ұрлауға дайын» екенін, өйткені ол кең ауқымды танымал және академиялық музыка жанрларында еркін аралап жүргенін хабарлайды. Укулеле оркестрі танымал әндердің классикасын жаңартуымен белгілі, кейде тыңдаушылардың күтіктерін күрт өзгертетін музыкалық жанрларды ауыстырады. Топ Джордж Формбидің 1937 жылғы «Лампа тірегіне сүйеніп» әнін алып, оны орыс казак стилінде орындалған «Ленин шам тірегінде» деп өзгертеді. The Kansas City Star UOGB-нің попурриларын «олардың ең таңсықтырушы жетістіктерінің бірі, әртүрлі көздерден алынған өлеңдерді аккордтық тізбекке үйлестіру» деп бағалады. Әр түрлі жанрлардағы бірнеше ән бір «қарама-қайшылықтар қайнатылмасы» ретінде біріктіріледі, мысалы, Дэвид Боуидің «Life on Mars?» әні «Менің жолым», «Өмірде бір рет», «Босқа туғанмын», «Құбылу» және тағы да басқа әндермен үйлеседі. Тағы бір шығармада, келесі не ойнау керектігі туралы әжуадан кейін, Хинчлифф Гендельдің G минорлық сюитасының №7-сін клавесинге орындайды, ал топтың қалған мүшелері Гендельдің негізінде «Айға мені алып кет», «Махаббат тарихы (Қайдан бастау керектігін білмеймін)», «Күзді жапырақтары», «Оның әнімен жанымды жаралайды», «Калифорния қонақ үйі» және «Мен тірі қаламын» әндерін кезегімен орындайды, соңында барлық жанрлық вариациялар бірлесіп, үйлесімді түрде орындалады. Топтың барлық мүшелері жаңа туындыларға идеялар ұсынады және олардың қалай жұмыс істейтінін зерттейді. Австралиялық сахна UOGB-ның Wheatus тобының «Teenage Dirtbag» поп-рок әнін «Лудвигтің 9-шы симфониясы сияқты нәзіктік пен шеберлікпен» орындағанын, оған жаңа мән бергенін айтты. UOGB-ның әзіл-қалжыңға толы жағы алғашқы тікелей эфирде олардың қателікпен бір уақытта екі тонда ойнауынан кейін туындады. Сондай-ақ, музыканттардың өнерімен қатар физикалық комедия да қолданылады, мысалы, бес мүше бір укулелені орындау үшін бірігіп тұрады.

A typical UOGB concert according to the New York Times is a "genre bending array" of musical covers that spans from Richard Wagner's The Ride of the Valkyries to the Sex Pistols’ Anarchy in the U. K. The Chicago Tribune reports that the orchestra is "happy to pillage anything from the rich pageant of western music" as it roams freely across the wide range of popular music and art musical genres. The Ukulele orchestra is known for reworking popular song classics, sometimes changing tunes' music genres so that the expectations of the audience are subverted. The group takes George Formby's 1937 song "Leaning on a Lamp post", but changes it into "Lenin On A Lamppost" performed in a Russian Cossack style. The Kansas City Star considered the UOGB's medleys as "perhaps their most impressive feats, layering lyrics from disparate sources over a chord progression." Several songs from different genres are combined in one "soup of contrasts" – for example, David Bowie's "Life on Mars?" is melded seamlessly with "My Way", "For Once in My Life", "Born Free", "Substitute", and more. In another piece after a mock argument about what to play next Hinchliffe plays a solo Handel's G Minor Suite No.7 for the Harpsichord," while all the other members sing in turn different songs on top the Handel base "Fly Me To The Moon", "Love Story (Where Do I Begin)", "Autumn Leaves"," Killing Me Softly with His Song", "Hotel California" and "I Will Survive", ending with all genre variations performed simultaneously in harmony together. All members generate ideas for new pieces and all play around with ways the piece work. The Australian stage described the UOGB cover of Wheatus' pop rock "Teenage Dirtbag" as the "same delicacy and finesse as Ludwig's 9th, giving it a whole new complexion" The humorous side of the UOGB came by accident during their first live session, when joking began after they unintentionally played in two keys at the same time. Alternatively physical comedy is incorporated with the musicianship, for instance when up to five members bunch together to play a single small ukulele.

Сыни қабылдау

Ұлыбританияның укулеле оркестрі Daily Telegraph, Guardian және тағы басқалары тарапынан "көп сүйікті" британдық институт ретінде, "әлемдік құбылысқа" айналған және "халықаралық культ мәртебесіне" ие болған деп сипатталды. Оркестрдің концерттері сыншылар тарапынан жағымды бағаланды. Manchester Evening News оркестр туралы: "оның арасында көңілділік, әдемілік, сәл еңкіштік және ерекше талантты шынымен тамаша көрсететін керемет үйлесім бар" деп жазды. Kansas City Star оркестрдің "укулеленің күлкілі жақтары мен музыкалық қабілеттерін алып, оларды керемет бейқамдықпен және әсерлі әмбебаптықпен ұсынылған, жақсы жетілдірілген қойылымға біріктіргенін" атап өтті. The Press (York) болса, олар укулеленің шектеулерін пайдаланып, "күтпеген музыкалық түйсіктерді ашатын музыкалық еркіндік құрғанын" қосты. UOGB әндерді оркестрлеуді әр укулеле жекелей партия ойнайтындай етіп бастады – "содан бері әлем бойынша ансамбльде ойнау тұжырымы гүлденгенін көрдік". Сидней Morning Herald оркестрінің табысын түсіндіруді сұрағанда, Хинчлифф: "әлем укулелеге ғашық болды" деп жауап берді. Мұның бірнеше себебі бар, укулеле танымал аспапқа айналды, BBC Music Magazine сайтында UOGB "укулеленің танымалдығын арттыруда маңызды рөл атқарды, музыка дүкендеріндегі сату өсіп, аспап мектептердегі музыка сабақтарының негізгі бөлігіне енді" деп жазылған. Концерттерге дейін оркестр көрермендердің қатысуына шақырып, қатысуға ниет білдіргендер өз укулелелерін алып келіп, оркестрмен бірге ойнау мүмкіндігін алдын ала хабарлайды.

Бастапқы шығармалар

2008 жылы топ Джордж Хинчлифф пен Мишель Картер жазған Dreamspiel, ukulele операсын Лондонның Аркола театрында Grimeborn фестивалі үшін орындады. 2010 және 2011 жылдары олар Британдық кино институтының мұрағатынан алынған үнсіз фильмдерге сүйемелдеу үшін музыка орындаған Ukulelescope көрсетілімдерін ұсынды. 2012 жылы «Укулеледегі Уали Уали» Сесил Шарптың жинаған халық әндерін Лондонның Бирмингем қалалық залы мен Сесил Шарп үйіндегі қойылымдарға бейімдеп қайта өңдеді. (Бұл қойылымдардың жазбалары 2016 жылы The Keeper альбомы ретінде жарық көрді.) 2014 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуына 100 жыл толуына арнап оркестр «Бұл жаман соғыс аяқталғанда» атты қойылымын ұсынды, ол сол кездегі патриоттық, бейбітшіл және феминистік көзқарастарды көрсететін, сондай-ақ цыган музыкасы, музыкалық зал, солдат әндері және тіпті нейтралды Швейцариядағы радикалды авангардты Cabaret Voltaire-дің әнін қамтыды.

Құқықтық дау

2009 жылы неміс продюсері Эрвин Клаузен UOGB-ге Германияда топтың франшизалық нұсқасын құру туралы өтінішпен жүгінді. UOGB оның өтінішін қабылдамады, бірақ Клаусен Ұлыбританияның Укулеле оркестрін (UKUO) құрды, ол UOGB-ге өте ұқсас стильде өнер көрсетті. Германияда орналасқан UKUO, UOGB сияқты, сегіз британдық музыканттан (алты ер адам және екі әйел) тұрды. Олар жартылай ресми кешкі киім киіп, музыкалық тұғырлардың артында қатарласып отырып, танымал музыканың және осыған ұқсас комедиялық өнердің бірнеше нұсқаларын орындады. 2014 жылы Интеллектуалдық меншік кәсіпорны сотының судьясы Ричард Хэкон UKUO-ның Англияда гастрольдік турнелерін тоқтатуға бұйрық беруден бастапқыда бас тартты, себебі сот процесі тым кеш басталған еді. Ақырында, сот неміс тобының шатасу тудыратынын анықтады, сондықтан «атауын қолдану» талабы қанағаттандырылды. Судья Клаусен UKUO-ны құрған кезде «әділ әрекеттер шегінен шығып кеткенін» айтты, ал дәлелдер екі оркестрдің аты арасындағы шатасу жұртшылықты жаңылыстырғанын көрсетті, олар «Ұлыбританияның Укулеле оркестрін белгілі бір музыкалық ұжымның саудалық атауы ретінде таниды, [және] UOGB мен UKUO екі оркестрінің бір топ екенін немесе коммерциялық байланыста екенін» ойлады. Сот бұл Ұлыбританияның Укулеле оркестрінің беделіне, әсіресе UOGB-нің өнершілер ретіндегі репутациясын бақылау жоғалтуына зиян келтіргенін анықтады. Дегенмен, атаулардағы ұқсастық «атауын қолдану» құрағанымен, судья Клаусен мен UKUO өнер орындау стиліне қатысты авторлық құқықты немесе тауарлық белгіні бұзған жоқ деп шешті.