Кіріспе

Пётр Ильич Чайковскийдің аспаптық квартеті үшін композиция. Пётр Ильич Чайковскийдің D мажордағы, Op. 11 нөміріндегі аспаптық квартеті – оның өмірінде жарық көрген үш аяқталған аспаптық квартетінің біріншісі. Бұрынғы әрекеті алғашқы бөлігі аяқталғаннан кейін тоқтатылған. 1871 жылдың ақпанында жазылған бұл квартет 1871 жылдың 16 (28) наурызында Мәскеуде Ресей музыкалық қоғамының төрт мүшесімен орындалды: Фердинанд Лауб және Людвиг Минкус – скрипкада, Прианишников – альтта, Вильгельм Фитценхаген – виолончельде. Чайковский 1888 жылы оның екінші бөлімін виолончель мен скрипкалық оркестрге бейімдеді.

Екінші бөлім - Andante cantabile

Екінші, көңілді күйзеліске толы бөлім, өзінің жеке танымалдылығымен көзге түскен, композитор Украинадағы Каменкадағы Давыдовтар үйінде қарындасы Александрасының отбасымен бірге үй суретшісінің ысқырық салғанын естіген халық әнінің негізінде жазылған.

Лев Толстой

Лев Толстойға арналған еске алу концертінде квартет орындалғанда, автор осы бөлімінен жылаған екен: "Менің жанымда отырған Толстой, менің бірінші квартетімнің андантын тыңдап, көздерінен жас шығарды".

Хелен Келлер

Зоелнер квартеті оның өтініші бойынша екінші бөлімді Хелен Келлер үшін орындағанда, ол тербелісті сезу үшін саусақтарының ұштарын резонанс үстелге тигізді, ол да күшті әсер етті. Ол музыкалық тербелісті тез сезіне бастады, уақытпен шайқалып, кезекпен жылап, күлімсіреп. Кейін Келлер былай деп жауап берді:

«Менің үшін ойнағанда мен көремін, естимін және сөзбен жеткізе алмайтын көп нәрсені сезінемін. Мен өмірдің құйылысын, күшін және зор толқынын сезінемін. Әрине, сіздер тамаша өнердің шеберлерісіз, өте нәзік және керемет. Сіздер маған ойнағанда бірден ғажайып орын алады, соқырлар көреді, саңыраулар әсем, ерекше дыбыстарды естиді. Әр нота – сурет, хош иіс, қанаттың жылтырауы, шашында инжуі бар сұлу қыз, гүл шоқтарымен билеп, шабысып жүрген нәзік балалар тобы – жарқын түстер мен жылтыраған аяқтардың үйлесімі. Кейбір ноталар күліп, махаббатпен ұсынып, аңқиды және бір-бірімен бірігіп кетеді. Ал кейбірі жылап, ашуланып, сынық кристалдай шашырайды. Бірақ көбінесе скрипкалар әдемі нәрселер туралы ән салады – орман мен өзендер, күнге шағылысқан төбелер, шөпте және гүлдердің жапырақшаларының астында қозғалатын ұсақ жаратылыстардың әлсіз үні, бағымдағы көлеңкелердің үнсіз қозғалысы, қолымнан бір сәтте жарық алып немесе қанаттарымен шашыма тиетін ұялшақ жандардың жұмсақ тынысы. Иә, солай! Мен сипаттап бере алмайтын мыңдаған нәрселер Зеллнер квартеті маған ойнағанда жанымды толқытады.»

Басқа оқиғалар

Andante cantabile екінші тақырыбының D мажордағы мелодиясы 1940 жылы Конни Босвелл танымал еткен "Май аралында" әнінің негізі ретінде пайдаланылды. Бұл бөлім плагиалды каденциямен аяқталады.