Кіріспе

2003 жылы қауіпсіздік күштері өлтірген, реформа қозғалысын бастаған Мальдив түрмесінің тұтқыны Хасан Эван Насим (1984 – 19 қыркүйек, 2003), көбінесе Эван Насим деп аталады. Оның өлімі Мальдивтегі ашық саяси реформаларға итермелеуші күш болды. Ол есірткі құралдарына қатысты қылмыстар үшін Маафуши түрмесінде жазасын өтеген кезде, түрме қауіпсіздігінің қызметкерлеріне қауіп төндірген тәртіпсіздік кезінде Қауіпсіздік бөлімінің ҰҚК қызметкерлері тарапынан ұрып өлтірілді.

Ерте өмір

Эван орта білім алу үшін Маджидия мектебінде оқыды. Ол есірткі құралдарына қатысты және басқа да осы сияқты қылмыстар үшін бірнеше рет түрмеге отырды.

Қылмыскерлердің арасындағы дау

2003 жылдың 19 қыркүйегінде Эван Насимнің камерасындағы тұтқындар екі рет қабырғадан өтіп, басқа камерадағы Али Диди есімді адамға шабуыл жасады. Бұл оқиға туралы Maafushi түрмесінің қауіпсіздік бөлімі жазбаша түрде хабарлады, сонымен қатар екі бөлек тізімде қабырғадан өткен адамдардың есімдері тіркелді. Эванның есімі екі тізімнің ешқайсысында болған жоқ. Кейін сол күні Эванның камераластары басқа камераларға заттар лақтырып жатты. Maafushi түрмесінің қауіпсіздік бөлімінің бастығы, капитан Адам Мохамед, Маледегі полиция бас штабына оқиғаны жоғарылатып баяндады. Адам Мохамедке "бұзақыларды" (Эванның тұрған камерасынан) алып кетуге және оларды қолғаппен ұстауға рұқсат берілді. Кейін сол түні, бес қауіпсіздік қызметкерінен тұратын топ Эванның камерасына келіп, Али Дидиге шабуыл жасаған және басқа камераларға заттар лақтырған адамдардың тізімін әкелді. Эванның есімі бұрын Maafushi түрмесіне ұсынылған тізімде болмаса да, жаңа тізімге енгізілді. Есімдері оқыла бастағанда, адамдар камерадан шықты. Эванның есімі аталып, ол шығудан бас тартты, өйткені ол бұрынғы тәртіпсіздіктерге қатысы жоқ екенін айтты. Оның бас тартуынан кейін, қауіпсіздік қызметкерлерінің бірі камераға кіріп, одан шығуын сұрады. Ол әлі де шығудан бас тартты және қауіпсіздік қызметкеріне жақындамауын және қол тигізбеуін ескертті. Ол Эванға қарай барысымен, қауіпсіздік қызметкеріне ағаш тақтаймен екі рет шабуыл жасалды. Осы оқиғадан кейін көп ұзамай, бөлімнің көптеген қызметкерлері камераға кірді. Содан кейін Эван камерадан ынталандырып шықты.

Өлім

Ұяшықтан шығарылғаннан кейін Эванды "Рейндж" деп аталатын жерге алып кетті, онда оны басқа тұтқындардан бөлек ұстады. Сол жерде 12 күзетші оны қатты ұрып-соқты. Оны жалаңаш қолдармен, ағаш тақтайлармен және көтеріліс таяқтарымен ұрып-соқты. Ұдайы соққылардың салдарынан ол бірнеше рет есінен танып қалды. Оған жауап болмағанда, 2003 жылдың 20 қыркүйегінде таңертең Индира Ганди ескерткіш ауруханасына жеткізілді. Медициналық қорытындыларға сәйкес, ол 2003 жылдың 19 қыркүйегінде өкпе жарақаттарынан көз жұмды.

Қауіпті жағдайлар

Эван Насимнің тұтқындары оның өлімін сол күні білді. Бұл Маафуши түрмесінде наразылықтарға, содан кейін тәртіпсіздікке әкелді. Осы тәртіпсіздікті бақылау үшін Маафушидегі NSS қызметкерлері қарусыз тұтқындарды атып, үш адамды өлтіріп, он жеті адамды жарақаттады. Эванның өлімі туралы жаңалық Мале қаласында жылдам тарады. Оның жерлеу рәсіміне көптеген адам жиналды. Адамдар зиратта болғанда, атыс оқиғасы туралы хабар ашулы халыққа жетті. Бұл жаңалық Маледегі азаматтық тәртіпсіздікті одан әрі күшейтті. Бірнеше полиция бөлімшесі өртеп жіберілді, үкімет ғимараттарына шабуыл жасалды, ал ашулы халық үкімет көліктерін өртеп жіберді немесе жойды. Үкімет сағат 23:00-ге қарай тәртіпсіздікті тоқтатты және ел тарихында алғаш рет Мале мен жақын аралдарда төтенше жағдай режимін жариялады. Маледе коменданттық сағат енгізілді.

Тергеу

Президент Маумун Абдул Гаюм 2003 жылдың 20 қыркүйегінде Эван Насимнің өлімі мен Маафуши түрмесінде болған оқ атысу оқиғасын тергеу үшін президенттік комиссия құрды. Комиссияның нәтижелері "Хассан Эван Насимнің өлімі туралы баяндама" деген атпен жарияланды. Дегенмен, ұлттық қауіпсіздік мақсатында халыққа таратылған баяндамадан бірнеше бөлімдер алынып тасталды.