Кіріспе

Маңызды талқылауларға дейін және кейін пікірді бағалау

Делеберативтік сауалнама, кейде делеберативтік пікірді өлшеу деп аталады, – маңызды талқылауларға дейін және кейін жүргізілетін пікірді өлшеудің бір түрі. Стенфорд университетінің профессоры Джеймс С. Фишкин бұл тұжырымды алғаш рет 1988 жылы сипаттаған. Типик делеберативтік сауалнама азаматтардың кездейсоқ, өкілдік үлгісін алып, оларды қазіргі мәселелер немесе ұсынылып отырған саяси өзгерістер бойынша шағын топтарда талқылауларға және қарсы сарапшылармен әңгімелесуге тартады, соның арқасында халықтың білімі жоғары және ойлы пікір қалыптасады. Делеберативтік сауалнамалар әлемнің әртүрлі елдерінде өткізілді, соның ішінде АҚШ, Гонконг, Чили, Канада және Жапонияда виртуалды талқылауларға қатысты соңғы тәжірибелер де болды.

Жеке түрде

2000 жылдардың ортасы мен соңында Фишкиннің командасы Қытайдың Вэньлиндегі Zeguo (халқы 120 000) теңіз жағалау қалашығының өкілдік үлгісін таңдады. Кеңес беру сауалнамасы бір-үш күнге созылды, содан кейін ұсыныстар іске асырылды. Көптеген мәліметтер пилоттық жобаның сәтті болғанын көрсетті, бұл мемлекеттік жұмыстар жобаларынан асып, жыл сайынғы бюджетті анықтайтын процеске дейін жеткізді. 1996 және 1998 жылдар аралығында Фишкин штаттың біріктірілген ресурстарды жоспарлау процесінің аясында Техас штатындағы электрмен жабдықтау ұйымдары үшін кеңес беру сауалнамаларын жүргізді. Қатысушылар энергия тиімділігі мен жаңартылатын ресурстарға инвестиция салудың құны жоғары болғанымен келісетін адамдардың үлесінде маңызды өзгерістер болды. Осы нәтижелер жаңартылатын энергия портфелі стандартын жоғарылатуға әкелді, электрмен жабдықтау ұйымдарының назарын энергия тиімділігі мен жаңартылатын энергия көздеріне аударды, нәтижесінде басқа штаттармен салыстырғанда жел энергиясының үлесі салыстырмалы түрде жоғары болды.

Шешім қабылдаушылар туралы

Делебративті сауалнамалар саясатты қалыптастыру процесінің бастапқы кезеңдерінде маңызды ақпараттық механизмдер ретінде қолданылуы мүмкін, соның ішінде дағдарыс менеджерлерін тарту да осыған қатысты. Лафонт сияқтылар, кездейсоқ түрде шешім қабылдаушыларды таңдауға қарағанда, барлық адамның қатыса алатын дауыс беруді одан да заңды деп санайды. Фишкиннің пікірінше, көптеген күмәнданғандар жақсы ұйымдастырылған кеңесу процесін бастан кешіргеннен кейін, оны сайлаудан да заңды деп табады. Екеуі де, заңдылықты арттыру үшін, жұртшылық шешімге әкелген барлық ақпаратты (қоса берілген материалдарды) көре білуі керек, соның арқасында басқалардың да пікірлері ескеріліп, олардың көзқарастары әділ бағаланғанын білуге мүмкіндік туады. Топтық динамика мен қатысушылардың жеке ерекшеліктері талқылаудың әртүрлі нәтижелерін анықтауда маңызды рөл атқаратындықтан, сәтті және заңды кеңесу үшін оны тиімді жүзеге асыру өте маңызды.