Кіріспе

Австралиялық саясаткер (1883–1955)

Миллисент Престон Стэнли (9 қыркүйек 1883 – 23 маусым 1955) – австралиялық феминист және саясаткер, Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы жиналысының алғашқы әйел депутаты. 1925 жылы ол Австралия үкіметіне кірген екінші әйел болды. Сондай-ақ, Жаңа Оңтүстік Уэльсте бейбіт судья атанған алғашқы әйелдердің қатарында болды және 1923 жылдан 1926 жылға дейін Әйелдер судьялары қауымдастығының президенті қызметін атқарды. Өмір бойы Престон Стэнли әйелдер құқығын, денсаулық сақтау реформасын және тыйым салушылықты қолдады. 1925 жылы Престон Стэнли Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы жиналысының алғашқы әйел депутаты болды, ол бүгінгі Либералдық партияның тарихи алдыңғы партияларының бірі – Ұлттық партиядан Шығыс аймақтарын өкілдік етті. 1922 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін, ол 1925 жылдың мамырында орынды жеңіп алды және 1927 жылдың қыркүйегіне дейін сақтап қалды.

Жеке өмір

Милисент Фанни Стэнли 1883 жылы Сиднейде дүниеге келген. Ол көкөніс сатушы Августин Стэнли мен оның әйелі Фрэнсис (туған аты Престон) қызы болды. Әкесі отбасын тастап кеткеннен кейін, анасы ажырасып, өзінің туған атын қайта алды, оны Милисент Фанни де қабылдады. Престон Стэнли 1934 жылы Оңтүстік Австралияның бұрынғы премьері Кроуфорд Вонға үйленді. Ол 1955 жылы 23 маусымда Сиднейдің Рэндвик маңындағы шеткі ауданында ми қан тамырлары ауруынан қайтыс болды. Ол 1925 жылы 26 тамызда Жаңа Оңтүстік Уэльс парламенті заңнамалық жиналысына өзінің тұсаукесер сөзін арнады, бұл оған саясатта әйелдердің рөліне сенбейтін әріптестеріне сөйлеуге мүмкіндік берді. Ол былай деді: "Кейбір құрметті депутаттар әйелдерді саясаттың қауырсынынан қорғау керек деп ұсынды. Бұл олардың жүректерінің жұмсақтығынан туындаған болуы мүмкін, және менің ойымша, бұл олардың ақылының да жұмсақ екенінің алғашқы дәлелі болуы мүмкін. Менің ойымша, әйелдердің мәселелері – ұлттық мәселелер, ал ұлттық мәселелер – әйелдердің мәселелері. Әйелдер елдің парламентінде халық өкілдерінің қатарында өз орнын алып, елдің саяси өмірінде өз рөлін атқара алады." Сонымен қатар, оның тұсаукесер сөзінде жұмыс аптасын 48 сағаттан 44 сағатқа дейін қысқартуға қарсылық білдірілді, оның пікірінше, Еңбек партиясы алдымен әйелдердің орташа жұмыс аптасын қысқарту керек, ол 112 сағатқа жетеді деп мәлімдеді. Ол 1921 жылы Бейбітшілік судьясы болып тағайындалды және 1923-1926 жылдары Әйелдер судьялары қауымдастығының президенті болды. 1930 жылдардағы феминистік қозғалыстың мақсаты – "әйелдердің мәселелері" саясаттың құрамына кірмейді деген қалыптасқан түсінікті жою болды, және осы саяси емес бағыт сол кезеңдегі әйелдер ұйымдарын Жаңа Оңтүстік Уэльстің Феминистік клубынан ерекшелендірді. Феминистік клубтың мақсаты – "ерлер мен әйелдердің барлық салаларында бостандық, мәртебе және мүмкіндік теңдігін қамтамасыз ету" болды. Парламентте ол әйелдердің босану кезіндегі өлім-жітімі, балалардың әл-ауқаты, психикалық ауруларға арналған мекемелік көмек және ажырасу кезінде қорғаншылық құқығы мәселелері бойынша күресті. Ол сондай-ақ аналардың балаларды асырау құқығына, отбасылық жоспарлау мен жыныстық тәрбиеге, ана мен бала денсаулығына назар аударуға және медициналық мектепте акушерлік кафедрасын ашуға үгіт-насихат жасады, Сидней университеті ветеринариялық акушерлік курсын құрғаннан кейін сарказммен "әйелдер үшін "аттардың" құқықтарын" талап етті. Ол 1927 жылы жаңадан құрылған Бонди сайлау округінің қайта бөлінуінен кейін парламенттен шығып кетті, нәтижесінде сайлауда жеңіліске ұшырады.