Кіріспе

Наполеонның 1804 жылғы тағына отыруында қолданылған тәж – Наполеон III киген тәж. Наполеон тәжі – Наполеон I үшін жасалған және 1804 жылғы 2 желтоқсанда Франция императоры ретінде тағына отыру кезінде пайдаланылған таққа отырғызу тәжі. Наполеон бұл тәжді "Шарлемен тәжі" деп атады, бұл Франция революциясы кезінде жойылған ежелгі Франция корольдік тәжінің аты. Осылайша Наполеон өзін франктардың патшасы және қасиетті Рим императоры Шарлеменмен салыстыруға мүмкіндік алды.

Шығу тегі

1790 жылдардағы француз революциясы көне француз тәждерінің көпшілігінің жойылмауына, француз монархиясының күшін жоюға және король Людовик XVI мен королева Мария Антуанеттаның өлім жазасына кесілуіне әкелді. Он жыл өткен соң Наполеон өзін француз императоры деп жариялағанда, ол жаңа императорлық регалия жасауды шешті, оның ең бастысы – оның "Шарлемен тәжі" болды. Наполеон өзінің жаңа тәжінің нақтылығына үлес қосты және 1804 жылы тәждің нақтылығы мен ежелдігін куәландырған зерттеуге ақы төлеп, оны Шарлеменнің тәжі деп мәлімдеді. Бұл жарияланымның сенімділігін арттыру үшін, ол алғаш рет Террор билігінің аяқталуымен бірге жарық көргенін айтты, сондай-ақ тәж революциядан аман қалғандай көрінді.

Қолданылуы

Наполеонның коронациясы, дәстүрлі француз корольдік коронациялары өткен Реймс соборының орнына Нотр-Дам соборында болды, ол шындығында екі тәжді пайдаланды. Бастапқыда ол Рим императорларының лавр тәжін өзіне киді. Кейін ол императорлық тәжді қысқа ғана уақытқа киіп, содан кейін оны әйелі, Жозефинаның басына тигізді.

Дизайн

Еуропалық континенттік тәждердегідей, Наполеонның тажы сегіз жартылай аркадан тұрады. Олар қабықша тәрізді камеолармен және кесілген карнелиандармен әшекейленген, олар алтын шардың үстінде бірігіп, оның басына айқыш орнатылған. Таждың өзі ортағасырлық стильде жасалған, толығымен алтын мен металл әшекейлеуге негізделген, ал 19 ғасырдағы таждарда кең таралған алмаз бен қымбат тастармен жабылмайды.

Бірінші империядан кейін

Наполеонның тәжі 1815 жылы екінші рет құлатылғанға дейін қолданылды. Наполеон биліктен құлатылғаннан кейін Людовик XVI-ның інісі Людовик XVIII Франция патшасы болды. Ағасынан және Наполеоннан өзгеше, жаңа патша тәж кию рәсімін өткізуді қаламады. 1824 жылы ағасы Карл X патша болғанда, ол Реймсте дәстүрлі монархиялық тәж кию рәсімін қайта жаңғыртты және революцияға дейінгі жалғыз қалған француз патшалық тәжін, Людовик XV тәжін киді. 1830 жылы Карл X биліктен құлатылғаннан кейін француз патшалары немесе императорлары ешқашан тәж кимеді. Наполеон III 1852 жылы өзін француз императоры деп жариялағанда, тәж кию рәсімін өткізуді де, Наполеон I-нің тәжін киюді де қаламады. Бірақ, оған екі тәж жасалды: Наполеон III тәжі және оның әйелі үшін Евгения императрицасының тәжі.

Француз патшасының мұралық әшекейлерін сату

1885 жылы корольдік немесе императорлық билікті қайта орнатуға жасалатын кез келген тырашталдықтарды тоқтату мақсатында, француз Ұлттық Ассамблеясы француздық тәждердің көп бөлігін сатуға шешім қабылдады. Тарихи маңызы бар бірнеше тәж ғана сақталды, ал олардың құнды әшекейлері әсем әйнекпен ауыстырылды. Наполеон I-нің тәжі сақталған санаулы тәждердің бірі болды. Қазір ол Париждегі Лувр мұражайында қойылған.