Кіріспе
Аяқталмаған монументалды стадион
a stadium under the exact name during World War II in Kiev
The Deutsches Stadion ("German Stadium") was a monumental stadium designed by Albert Speer for the Nazi party rally grounds in Nuremberg, southern Germany. Its construction began in September 1937, and was scheduled for completion in 1943. Like most other Nazi monumental structures, however, its construction was interrupted by the outbreak of World War II and was never finished.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Киевте дәл осы атаумен болған стадион. Deutsches Stadion ("Неміс стадионы") – Альберт Шпеердің Германияның оңтүстігіндегі Нюрнберг қаласындағы нацистік партия митингтері алаңы үшін жобалаған монументалды стадион. Оның құрылысы 1937 жылдың қыркүйегінде басталды және 1943 жылы аяқталуы жоспарланған. Бірақ, нацистердің көптеген басқа монументалды құрылыстары сияқты, оның құрылысы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда тоқтатылып, ешқашан аяқталған жоқ.
a stadium under the exact name during World War II in Kiev
The Deutsches Stadion ("German Stadium") was a monumental stadium designed by Albert Speer for the Nazi party rally grounds in Nuremberg, southern Germany. Its construction began in September 1937, and was scheduled for completion in 1943. Like most other Nazi monumental structures, however, its construction was interrupted by the outbreak of World War II and was never finished.
Дизайн
Шпеердің өзінің айтуынша, бұл ой Римдегі "Максимус циркінен" емес, 1935 жылы ол қатты әсер алған Афинадағы "Панафина" стадионынан шабыттанды. Шпеердің стадионы – грек-рим үлгісінің үлкендетілген нұсқасы еді, ол одан ат жарысы конфигурациясын және пропилеумды алды, ол енді көтерілген, бағаналы, ғибадатхана сияқты құрылысқа (Säulenvorhof) айналды, стадионның ашық жағына ішкі бағаналы аула арқылы жалғастырылды. Стадион "Панафина" стадионы сияқты шатқалдың түбінде емес, 24 гектарлық тегіс жерде орналасқандықтан, 405 000 көрерменге арналған бес қабатты орындықтарын әдеттегі римдік тәсілмен үлкен цилиндрлі күмбездермен қолдау қажет болды. 90 метрге дейін көтерілетін қызғылт гранит блоктарынан тұратын сыртқы қасбет, қара қызыл граниттен жасалған подиумға сүйенген 65 метрлік аркалардан құралды. Аркада мен подиум римдік цирк немесе стадионды еске түсіреді, олар дәстүрлі түрде негізделмеген. Мұндай көп көрерменді орындықтарына жылдам жеткізу үшін 100 адамды бірден үш жоғарғы қатардағы орындықтарына жеткізетін экспресс лифттер орнатылатын болды. Стадионның қысқа көлденең осі екі шетінде де Фюрер, арнайы қонақтар мен баспасөз үшін көтерілген Эрентрибуне (Құрмет трибунасы) орналасқан. Мұнда да римдік тәжірибе архитектуралық үлгі болды. Шпеер ғимараты үшін ат жарысы пішінін амфитеатрдың овалды пішінін қабылдамағаннан кейін ғана таңдады. Ол соңғы жоспар ыстықты күшейтетінін және психологиялық дискомфорт тудыратынын айтты, бірақ бұл пікірін толыққанды түсіндірмеді. Шпеер ғимараттың жоғары құнына тоқталғанда, 1937 жылдың 9 қыркүйегінде оның негізін салған Гитлер, ол екі соғыс кемесінен де арзанға түседі деп жауап берді.
Жобаланған пайдалану
1937 жылы Вольфганг Лотц стадион туралы жазған хатында, оның бастапқыда "Цирк Максимус" стадионына қарағанда екі есе көп көрерменді қабылдайтынын атап өтті. Сол кездің өзінде, ол мұндай құрылыстың бәсекелес атанғандар мен көрермендер арасындағы бірлестік сезімін қалай күшейтетінін де баса көрсетті: ежелгі Грециядағыдай, елдің ішіндегі ең білікті және тәжірибелі адамдар мұнда бір-бірімен жарысады. Тұтас бір ұлт қызығушылықпен және таң-тамашалықпен трибуналарда отырады. Көрермендер мен бәсекелес атанғандар біртұтасқа бірігеді. Мүмкін, Пангермандық ойындарды мұнда өткізу идеясы Панафинейлік ойындардан келген, бірақ Шпеердің стадионы, оның өзінің мәлімдемесіне қарамастан, стиль жағынан гректерге қарағанда римдіктерге көбірек ұқсады. Үлкен цилиндрлі күмбезді негіздері мен аркалы сыртқы қасбетімен ол Панафинейлік стадионына емес, "Цирк Максимусқа" көбірек ұқсайды. Нацистік архитектурада грек және римдік элементтердің қосылысы байқалады, бірақ римдік элементтер басым. Бірақ Гитлер мұндай стадионның тек неміс спортының орталығы ретінде ғана емес, басқа да мақсаттарға қызмет етуін қалады. Панафинейлік стадион 1896 жылғы жазғы Олимпиада ойындары мен 1906 жылғы қосымша ойындар үшін пайдаланылған. 1936 жылы бұл ойындар Берлиндегі Рейхсспортфельдте өткізілді, бірақ Гитлер 1940 жылдан кейін, Токиода өткізілуі тиіс болған ойындардан соң, барлық келешек ойындар "Немец стадионында" өткізілуі керек деп талап етті. Бұл стадионның барлық өлшемдері 1936 жылғы Берлин Олимпиада стадионынан (ол тек 115 000 көрерменді қабылдады) әлдеқайда үлкен болды. Гитлер соғыста жеңіске жеткеннен кейін әлемнің Олимпиада ойындарында Германияға өз спортшыларын жіберуге мәжбүр болады деп күтті, онда жеңімпаздар, әрине, Фюрердің өзінен жүлделерін алады, ал ол партияның адал жақтастарымен қоршалған кең стадионның қысқа осіндегі пульвинарда отырады.
As in ancient Greece, the elite and most experienced men chosen from the mass of the nation will compete against each other here. An entire nation in sympathetic wonder is seated on the tiers. Spectators and competitors merge in one unity. The idea of staging Pan Germanic athletic games here was perhaps suggested by the Panathenaic Games, but Speer's stadium was, despite his own statement, stylistically more Roman than Greek in inspiration and with its huge barrel vaulted substructures and arcaded exterior façade, more like the Circus Maximus than the Panathenaic Stadium. Nazi building exhibits a mixture of Greek and Roman elements, with Roman predominating. But Hitler did not want such a stadium to serve merely as a centre for German athletic sport. The restored Panathenaic Stadium had been used for the 1896 Summer Olympics and the 1906 Intercalated Games, held out of series. In 1936 these games were held in the Reichssportfeld in Berlin, but Hitler insisted that after 1940, when the games were to have been held in Tokyo, all future games were to be held in the Deutsches Stadion. This stadium was in all its dimensions far larger than the 1936 Olympic Stadium in Berlin, which held only 115,000 spectators. Hitler anticipated that after winning the war, the world would have no choice but to send its athletes to Germany every time the Olympic Games were held at which, no doubt, victors would have received their prizes from the Führer, surrounded by the party faithful on the pulvinar on the short axis of the cavernous stadium.
Соғыстан кейінгі жер
Соғыстан кейін ғимараттың жылқы тәрізді іргетасы тез арада жер асты суымен толып, жергілікті тұрғындар оны "Silbersee" (Күміс көл) деп атады. Бұл орын Нюрнбергтің қираған ғимараттарының қиындылары мен басқа да түрлі қоқыстардың, соның ішінде қазіргі кезде қауіпті қалдықтар саналатын қоқыстардың төгілетін жеріне айналды. 1951 жылы жылқы тәрізді іргетастың оңтүстік бөлігі жер бетіне дейін қоқыстармен толтырылды. Содан кейін қоқыстар 1962 жылы қойма жабылғанға дейін өсе берді. 5,53 миллион м³ қоқыстан тұратын полигон жермен жабылып, үстіне ағаштар отырғызылды. Жаңа тау "Silberbuck" деп аталды. Полигонның герметикалық жабыны болмағандықтан және жер асты суларымен сіңіп өткеңдіктен, қауіпті заттар Silbersee көліне үздіксіз ағып жатыр. Көлдің төменгі қабаттарындағы суда күкірттегі газдың мөлшері аса жоғары, ол адам дем алғанда есінен айырады. Көлде шамамен 50 адам қаза тапқан.
Үлгілерді жасау жұмыстары
Баварияның Хиршбах қаласындағы Ахтель деген шағын ауылда "Дойчес стадионның" бір бөлігі үшін прототип ретінде салынған спорт трибунасы бар. Ол көбінесе ағаштан салынған, бірақ соғыстан кейін бұзылып, жергілікті ғимараттарды қайта жаңартуға қолданылды. Қазірде тек бетон тіректер ғана сақталған.