Кіріспе

Адольф Гитлер жоспарлаған әлемдік астана қаласы Welthauptstadt Germania немесе Әлемдік астана Германия, нацистік кезеңдегі Германия астанасы Берлиннің жаңаруы болды. Бұл Адольф Гитлердің Екінші дүниежүзілік соғыстағы жоспарланған жеңісінен кейін нацистік Германияның болашағы туралы көзқарасының бір бөлігі еді. Ол, оның жоспарланған "Ұлы германдық империясының" астанасы болуға тиіс еді. "Үшінші рейхтің бас сәулетшісі" Альберт Шпеер жобаны бақылаушы ретінде қаланың қайта құрылысының көптеген жоспарларын жасады, олардың тек шағын бөлігі 1938 және 1943 жылдар аралығында іске асырылды. Кейбір жобалар, мысалы, Шарлоттенбург шоссесін кеңейтуді (қазіргі Straße des 17. Juni) қамтитын үлкен шығыс-батыс қалалық осін құру және Берлиннің Жеңіс бағанасын оның бастапқы орналасқан жерінен алыс, орталыққа орналастыру аяқталды. Дегенмен, "Халық залы" (Volkshalle) сияқты басқа жобалар соғыс басталғандықтан тоқтатылды, бірақ соғысқа дейін жоспарланған құрылыс аймақтарындағы көптеген ескі ғимараттар бұрыннан-ақ бұзылған еді. Екінші дүниежүзілік соғыс және нацистік Германияның одақтастардан жеңілуі осы идеяның дамуын тоқтатты.

Жоспарлау

Сол кезде Берлиннің батпақты топырағы ұсынылған жобалардың салмағын көтере ала ма деген күмәндер болды. Осыдан зерттеу ғимараты (Schwerbelastungskörper, сөзбе-сөз аударма: ауыр жүк көтергіш дене) салынды, ол Триумф аркасы салынуы жоспарланған жерге жақын жерде әлі де тұр. Швербелястунгскёрпер – бұл сәулетшілердің топырақтың қанша салмаққа шыдайтынын сынау үшін қолданған өте ауыр бетон блогы. Аспаптар блоктың топыраққа қанша терең сіңгенін бақылады. Швербелястунгскорпер үш жыл бойы сынақтар үшін пайдаланылды, осы зор құрылғылар жинаған мәліметтерге сүйенсек, топырақ қосымша дайындықсыз мұндай құрылымдарды ұстап тұра алмаған болар еді. Жоспар бойынша, Швербелястунгскорпердің үстінен көпір салынуы тиіс еді. Арка да жақын жерде орналасатын болған, бірақ инфрақұрылымнан өтетін осьтің қиындықтары ыңғайлы жерді анықтауды қиындатты.

Құру

1938 жылы Берлин қаласының әртүрлі жерлерінде ескі ғимараттарды бұзып, қайта құру жұмыстары басталды. Бұл Алсен ауданына, онда Ұлы зал салынуы тиіс болды, және Шпеер неміс сыртқы тасымалы үшін үй салуды жоспарлаған Тиергартен ауданына қатысты. Сондай-ақ, Кайзер Вильгельм көшесі болашақта салынатын үлкен Шығыс-Батыс өсімен қиылысуы керек еді. Шығыс-Батыс өсі Гитлердің 50 жылдығы тойлануына бір жыл кейін, 1939 жылы аяқталды. Шпеер оны салтанатты түрде Гитлерге тарту етіп, "Менің фюрерім. Шығыс-батыс өсі аяқталғанын есеп беруге құрметтімін. Бұл жұмыстың өзі айғақ болар" деді.

Құрылыс тоқтатылды

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, 1939 жылы Польшаға неміс басқыншылығы кезінде құрылыс тоқтатылды, бірақ немістердің анық жеңісінен кейін қайта жаңғыртылды. 1940 жылы Франция жеңілгенде Гитлер Шпеермен және таңдалған бірнеше адаммен бірге Парижге қысқа ғана сапар жасады. Фюрердің "Берлинге жаңа келбет беру" деген ниеті қайта оянды және оның бұйрығымен жұмыс күшейтілді. Шпеердің ұсынысымен Гитлер төмендегі жарлыққа қол қойды:

«Ең қысқа уақыт ішінде Берлин жаңадан дамытылып, күшті жаңа империяның астанасы ретінде біздің жеңісіміздің ұлылығына сай келбетке ие болуы керек. Қазіргі ең маңызды архитектуралық міндетті орындау арқылы біздің соңғы жеңісімізге ең маңызды үлес қосатынына сенемін. Оның 1950 жылға дейін аяқталуын күтемін.» [түпнұсқадағы баса назар] 1945 жылы кеңес әскерлері Берлинді басып алғаннан кейін, осы ұсынылған «Триумф аркасына» сәйкес, онда екі мың кеңес сарбазының денелері жерленген ескерткіш салынды. Бұл кең ауқымды құрылыстың ішіне Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан 1 800 000 неміс әскерінің есімдері қашалып жазылу жоспарланған еді.