Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жеміс-көкөністерде қолданылатын фунгицид
Fungicide used on fruits and vegetables
Винклозолин (саудалық атаулары Ronilan, Curalan, Vorlan, Touche) – жүзімдіктердегі күйзең, шіру және саңылау сияқты ауруларды, сондай-ақ малина, салат, киви, жасыл бұршақ және пияз сияқты жеміс-көкөністерді бақылауға қолданылатын кең таралған дикарбоксимид фунгициді. Ол сондай-ақ гольф алаңдарындағы шөптерге де қолданылады. 1981 жылы алғаш тіркелген винклозолин кеңінен қолданылып келгенімен, жалпы қолданылу көлемі азайды. Пестицид ретінде винклозолин АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (U. S. EPA) тарапынан реттеледі. АҚШ-тағы осы шектеулерге қоса, 2006 жылдан бастап бұл пестицид Дания, Финляндия, Норвегия және Швеция сияқты бірнеше елде қолдануға тыйым салынды. Ол қоршаған орта мен жануарларға туындауы мүмкін тәуекелдер мен зияндарды бағалау мақсатында бірқатар сынақтар мен ережелерден өтті. Зерттеулер нәтижесінде винклозолиннің эндокриндік жүйені бұзатын және антиандрогендік әсері бар екені анықталды.
Vinclozolin (trade names Ronilan, Curalan, Vorlan, Touche) is a common dicarboximide fungicide used to control diseases, such as blights, rots and molds in vineyards, and on fruits and vegetables such as raspberries, lettuce, kiwi, snap beans, and onions. It is also used on turf on golf courses. First registered in 1981, vinclozolin is widely used but its overall application has declined. As a pesticide, vinclozolin is regulated by the United States Environmental Protection Agency (U. S. EPA). In addition to these restrictions within the United States, as of 2006 the use of this pesticide was banned in several countries, including Denmark, Finland, Norway, and Sweden. It has gone through a series of tests and regulations in order to evaluate the risks and hazards to the environment and animals. Among the research, a main finding is that vinclozolin has been shown to be an endocrine disruptor with antiandrogenic effects.
АҚШ-та қолдану
Винклозолин BASF химиялық компаниясымен өндіріледі және 1981 жылдан бері АҚШ-та қолдануға тіркелген. 1987 жылы егістер бойынша винклозолиннің ұлттық қолданылуын (жылдық әсерлі зат мөлшері, фунт) көрсететін деректердің жинағы: абрикостар, 124; шие, 3301; жасыл бұршақ, 13437; салат, 24779; нектарин, 1449; пияз, 829; персик, 15203; слива, 163; малина, 3247; және клубника, 41006. Жалпы алғанда, АҚШ-та винклозолиннің ұлттық қолданылуы азайып келеді. 1992 жылы шамамен 135 000 фунт қолданылды. Бірақ 1997 жылы бұл көрсеткіш 122 000-ға, ал 2002 жылы 55 000 фунтқа дейін төмендеді.
Vinclozolin is manufactured by the chemical company BASF and has been registered for use in the United States since 1981. The following is a compilation of data indicating the national use of vinclozolin per crop (lbs AI/yr) in 1987: apricots, 124; cherries, 3,301; green beans, 13,437; lettuce, 24,779; nectarines, 1,449; onions, 829; peaches, 15,203; plums, 163; raspberries, 3,247; and strawberries, 41,006. In general, the United States has seen an overall decline in the national use of vinclozolin. In 1992, a total of approximately 135,000 pounds were used. However, in 1997 this number dropped to 122,000 and in 2002 it was down to 55,000 pounds.
Дайындау және қолдану
Винклозолинді өндіру үшін келесі химиялық реакциялар қолданылады: Бір әдіс метил винил кетоны, натрий цианидін, 3,5 дихлороанилин мен фосгенді біріктіреді. Бұл процесте цианогидриннің түзілуі, содан кейін нитрилдің гидролизі жүзеге асырылады. Винклозолин одан кейін құрғақ ағынды немесе экструдацияланған гранула түрінде дайындалады. Оны әуеден (аэрофондық қолдану), суару жүйелері арқылы (химигация), немесе жердегі техника арқылы қолдануға болады. Винклозолин кейбір өсімдіктерге, мысалы, декоративтік гүлдерге, фунгицидтік ерітіндіге батыру арқылы қолданылады, мұнда өсімдік ерітіндіге батырылып, содан кейін кептіріледі. Жылыжайларда винклозолин ерітіндісін термиялық тұманды генераторлар арқылы шашыру да кең таралған.
The following chemical reactions are used to make vinclozolin: One method combines methyl vinyl ketone, sodium cyanide, 3,5 dichloroaniline, and phosgene. This process involves formation of the cyanohydrin, followed by hydrolysis of the nitrile. Vinclozolin is then formulated into a dry flowable or extruded granular. It can be applied by through the air (aerial), through irrigation systems (chemigation), or by ground equipment. Vinclozolin is also applied to some plants, such as decorative flowers, as a dip treatment where the plant is dipped into the fungicide solution and then dried. It is also common to spray a vinclozolin solution using thermal foggers in greenhouses.
АҚШ-тағы ережелердің тарихы
АҚШ-та сатылатын немесе таратылатын барлық пестицидтер АҚШ Экологиялық агенттігінде (EPA) тіркелуі керек. 1984 жылдың 1 қарашасына дейін алғаш рет тіркелген пестицидтер қайта тіркелді, осылайша оларды қазіргі заманғы, жетілдірілген әдістермен қайта тексеруге болады. Винклозолин 1981 жылы пайда болғандықтан, ол алдын ала тіркеуден және одан кейін қайта тіркеуден өтті. Винклозолинге ұшыраудың маңызды мысалы – шарап жүзімі, ол винклозолинге ұшыраудың шамамен 2% құрайды деп есептеледі. Зерттеулер көрсеткендей, адамдар диета арқылы винклозолиннің және оның 3,5-дихлороанилин (3,5 DCA) тобына жататын метаболиттерінің қалдықтарына ұшырауы мүмкін, сондықтан әрбір дақыл үшін қауіпсіз деңгейлер белгіленген. Винклозолинге ұрықтық кезеңде ұшырау жыныстық ерекшеленуге, жыныс бездерінің қалыптасуына және репродуктивтік функцияларға әсер етуі мүмкін. Құстарда жүргізілген зерттеулерде винклозолин мен оның метаболиттерінің андроген рецепторларымен байланысуын және ген экспрессиясын *in vitro* және *in vivo* жағдайында тежейтіні анықталды. Винклозолин жұмыртқа салудың азаюына, ұрықтану қабілетінің төмендеуіне және сәтті жайылмауға себепкер болды.
All pesticides sold or distributed in the United States must be registered by U. S. EPA. Pesticides that were first registered before November 1, 1984, were reregistered so that they can be retested using the now more advanced methods. Because vinclozolin was released in 1981, it has gone through both preliminary and a subsequent reregistration. A key example of exposure to vinclozolin is through wine grapes which is considered to account for about 2% of total vinclozolin exposure. It has been determined that people may be exposed to residues of vinclozolin and its metabolites containing the 3,5 dichloroaniline moiety (3,5 DCA) through diet, and thus tolerance limits have been established for each crop. Embryonic exposure to vinclozolin can influence sexual differentiation, gonadal formation, and reproductive functions. In bird models, vinclozolin and its metabolites were shown in vitro and in vivo to inhibit androgen receptor binding and gene expression. Vinclozolin caused reduced egg laying, reduced fertility rate, and a reduction in successful hatches.
Сыңарларда прогестерон мен эстроген әсері
Сыңарларда винклозолиннің басқа стероидты гормон рецепторларына, мысалы прогестерон және эстроген рецепторларына әсер ететіні анықталды. Андрогендердегідей, винклозолинге ұшырау уақыты осы гормондарға қатысты әсерлердің күшін анықтайды. Тышқандармен жүргізілген зерттеулерде винклозолиннің екі метаболиті прогестерон рецепторына байланысу қабілетін көрсетті. Дегенмен, ересек еркек тышқандарды қолданып in vivo жүргізілген зерттеуде ешқандай әсер байқалмады. Тышқандар аналық жатырында винклозолинге ұшырағанда, еркек ұрпақта эстроген рецепторлары мен прогестерон рецепторларының экспрессиясы жоғарылады. Әйелдерде винклозолин эстроген рецепторларының экспрессиясын төмендетіп, прогестерон рецепторларының экспрессиясын жоғарылатты. Бұл нәтиже еркектердің феминизациялануына және әйелдердің маскулинизациялануына алып келді. Бұдан әрі, әсер еткен еркектерді қалыпты әйелдермен жұптағанда, кейбір ұрпақтар мүшесіз болып, ал кейбіреулерінің фертильдігі төмендеді. Үш буын өткен соң, еркек ұрпақта сперматозоидтардың санының төмендігі, простата аурулары және ұрық жасушаларының апоптозы жоғары деңгейде сақталды. Басқа зерттеулерде жыныс анықталу кезінде тышқан эмбриондары винклозолинге ұшыратылды. F1 (бірінші буын) винклозолинмен емделген еркектер F1 винклозолинмен емделген әйелдермен шағылыстырылды. Бұл үрдіс үш буынға дейін жалғасты. Бастапқы F0 анасы ғана винклозолин дозасына тікелей ұшырады. F1-F4 буындағы еркектерде бақылау тобымен салыстырғанда ісіктердің, простата ауруларының, бүйрек ауруларының, тестіс аномалияларының және иммундық жеткіліксіздіктің көбеюі байқалды. F1-F4 буындағы әйелдерде де ісіктер мен бүйрек ауруларының жиілігі артты. Бұл трансгенерациялық есептер эпигенетикалық өзгерістермен, атап айтқанда, еркек герм жазындағы ДНК метилирлеуінің өзгеруімен байланысты екені хабарланды.
In rats, vinclozolin has been shown to affect other steroid hormone receptors, such as those of progesterone and estrogen. Just as with androgens, the timing of the exposure to vinclozolin determines the magnitude of the effects related to these hormones. In a study with rats, in vitro research showed the ability of two vinclozolin metabolites to bind to the progesterone receptor. However, the same study in vivo using adult male rats showed no effects. When mice experienced vinclozolin exposure in utero, male offspring exhibited up regulated estrogen receptor and up regulated progesterone receptor. In females, vinclozolin down regulated expression of estrogen receptors and up regulated progesterone receptor expression. This result causes virilization and the feminization of males and masculinization of females. Furthermore, when affected males were mated with normal females, some of the offspring were sterile and some had reduced fertility. After three generations, male offspring continued to show low sperm count, prostate disease and high rates of testicular cell apoptosis. Other studies conducted experiments where rat embryos were exposed to vinclozolin during sex determination. F1 (first generation) vinclozolin treated males were bred with F1 vinclozolin treated females. This pattern continued for three generations. The initial F0 mother was the only subject that was directly exposed to doses of vinclozolin. F1 F4 generation males all showed an increase in the prevalence of tumors, prostate disease, kidney disease, test abnormalities and immune failures when compared to the control group. F1 F4 females also showed an increased incidence of tumors and kidney disease. It has been reported that these transgenerational reports correlate with epigenetic changes, specifically, an alteration in DNA methylation in the male germ line.
Қатерлі ісікке байланысты
АҚШ ЭҚЖ винклозолинді адам үшін мүмкін канцероген ретінде жіктеді. Винклозолин егеуқұйрық жасушаларының ісігінің кеміргіштерде көбеюіне себеп болады. 3,5 DCA метаболитінің ісік тудыру механизмі бар деп саналады, себебі ол p-хлоранилинге ұқсас.
The U. S. EPA has classified vinclozolin as a possible human carcinogen. Vinclozolin induces an increase in leydig cell tumors in rats. The 3,5 DCA metabolite is thought to possess a mode of tumor induction based on its similarity to p choroaniline.
Қоршаған орта
Зертханалық сынақтар винклозолиннің микробтардың көмегімен қоршаған ортада оңай ыдырайтынын және таралатынын көрсетіп тұр. Оның көптеген метаболиттерінің ішінде 3,5-дихлоранилин одан әрі ыдырауға қарсы тұрады.
Laboratory test indicate that vinclozolin easily breaks down and dissipates in the environment with the help of microbes. Of its several metabolites 3,5 dichloroaniline resists further degradation.