Кремнийге бай, сілтілі металдары аз жанартау тасы – Риодацит
Rhyodacite
Риодацит – аралық құрамы бар жанартау тасы. Кремнийге бай, сілті металл оксидтері аз. Классификацияда ресми анықталмаған, бірақ риолит пен дацит арасында жиі кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кремнийге бай және сілтілі металл оксидтері аз жанартаулық тау жынысы. Риодацит – дацит пен риолит арасындағы аралық құрамды жанартаулық тау жынысы. Ол монзогранит пен гранодиорит арасындағы аралық құрамды плутондық тау жыныстарының сыртқа шығу баламасы болып табылады. Риодациттер кремнийге бай және сілтілі металл оксидтері аз лаваның жылдам салқындауынан пайда болады.
Volcanic rock rich in silica and low in alkali metal oxides
Rhyodacite is a volcanic rock intermediate in composition between dacite and rhyolite. It is the extrusive equivalent of those plutonic rocks that are intermediate in composition between monzogranite and granodiorite. Rhyodacites form from rapid cooling of lava relatively rich in silica and low in alkali metal oxides.
Сипаттама
IUGS нұсқаулықтарына сәйкес, риодациттер QAPF классификациясында – магмалық тау жыныстарын минералды құрамы бойынша жіктеуге қолданылатын жүйеде, немесе TAS классификациясында – жанартаулық тау жыныстарын химиялық құрамы бойынша жіктеуге қолданылатын жүйеде ресми түрде анықталмайды. Дегенмен, IUGS әрбір классификация схемасында риолит және дацит арасындағы шекараға жақын тау жыныстарын сипаттау үшін осы терминнің қолданылуына рұқсат береді. Риодацит – бұл 20%-дан 60%-ға дейін кварцтан тұратын және плагиоклаз жалпы фельдшпардың шамамен үштен екі бөлігін құрайтын ұсақ түйірлі магмалық тау жынысы. Мұндай тау жынысының құрамында салмағы бойынша 69-72% кремний болады. АҚШ Геологиялық қызметі риодацитті 20%-дан 60%-ға дейін кварцтан және жалпы фельдшпардың 35%-дан 65%-ын құрайтын плагиоклаздан тұратын жанартаулық тау жынысы деп анықтайды. Бұл риодацитті монзограниттің шығару тегіндес нұсқасы етеді. Кварц пен фельдшпардан басқа, риодацитте андезин, биотит, мүйіз қоспасы және пироксеннің кристалдары жиі кездеседі. Кварц пен сандин кристалдары риолитке қарағанда сирек кездеседі, ал риолитте мафикалық кристалдар өте аз болады.
Under IUGS guidelines, rhyodacites are not formally defined in either the QAPF classification, used to classify igneous rocks by their mineral content, or the TAS classification, used to classify volcanic rocks chemically. However, the IUGS allows the use of the term to describe rocks close to the boundary between the rhyolite and dacite fields in each classification scheme. Rhyodacite then describes a fine grained igneous rock containing between 20% and 60% quartz and in which plagioclase makes up about two thirds of the total feldspar content. Such a rock will contain between 69% and 72% silica by weight. The U. S. Geological Survey defines rhyodacite as volcanic rock containing 20% to 60% quartz and with plagioclase making up 35% to 65% of the total feldspar content. This makes rhyodacite the extrusive equivalent of monzogranite. In addition to its quartz and feldspar content, rhyodacite commonly contains phenocrysts of andesine, biotite, hornblende, and pyroxene. Quartz and sanidine phenocrysts are less common than in rhyolite, and rhyolite has only scant mafic phenocrysts.
Пайда болуы
Силикаға бай басқа құралымдар сияқты, риодациттер лава ағындарына қарағанда пирокластикалық тау жыныстары түрінде көп кездеседі. Оларға кең көлемді күл ағындары және стратиграфиялық маңызға ие жауын-шашын қабаттары кіреді.
Like other silica rich compositions, rhyodacites are more abundant as pyroclastic rock than as lava flows. These include extensive ash flows and fallout sheets that are important stratigraphic markers.