Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1942 жылы Тынық мұхитындағы Екінші дүниежүзілік соғыстағы шайқас
1942 battle in the Pacific during WWII
Рождество аралы шайқасы – 1942 жылғы 31 наурызда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде басталған шағын шайқас. Британдық Үндістан армиясының британдық офицерлеріне қарсы бүлікке көмектескен Жапон императорлық әскерлері, құрлықтағы ешқандай қарсылықсыз Рождество аралын басып алды. АҚШ-тың «Seawolf» су асты кемесі жапондық «Naka» крейсеріне ауыр зақым келтірді.
The Battle of Christmas Island was a small engagement which began on 31 March 1942, during World War II. Assisted by a mutiny of soldiers of the British Indian Army against their British officers, Imperial Japanese Army troops were able to occupy Christmas Island without any land based resistance. The United States Navy submarine Seawolf caused severe damage to the Imperial Japanese Navy cruiser Japanese cruiser Naka during the landings.
Өмірбаян
Сол кезде Рождество аралы Жаваның оңтүстігінде орналасқан, Ұлыбританияның әкімшілік бақылауындағы иелік болды. Бұл Шығыс Үнді мұхитындағы стратегиялық бақылау бекеті және фосфаттардың маңызды көзі еді.
At the time, Christmas Island was a British possession under administrative control of the Straits Settlement, situated south of Java. It was a good control post for the east Indian Ocean and it was an important source of phosphates,
Осы басып кіруші күшке қарсы 1900 жылы салынған және 1940 жылы Рождество аралына орнатылған жалғыз бір қару болды. Ұлыбританиялық гарнизон – Гонконг пен Сингапур корольдік артиллериясының бөлімшесі – 32 сарбаздан тұрды. Оған британдық офицер, капитан Л. В. Т. Уильямс басшылық етті. Уильямстың жасағында бір үнді офицері, Субадар Музаффар Хан; 27 панджаби үндістандық артиллериялықтар мен офицерлер; және төрт британдық сарбаз болды. Панджаби сарбаздарының бір тобы, көрінеу, Ұлыбритания билігінен Индияны азат ету туралы жапондық пропагандаға сене келіп, жергілікті сикх полиция қызметкерлерінің кейбірінің немесе барлығының жасырын қолдауымен бүлік көтерді. 11 наурызда олар Уильямс пен төрт британдық сарбазды – сержанттар Джайлз бен Крос, және артиллериялықтар Тюргуд пен Тейтті – атып өлтіріп, денелерін теңізге тастап жіберді.
Opposing this invasion force was a single gun that had been built in 1900 and had been mounted on Christmas Island in 1940. The British garrison—a detachment of the Hong Kong and Singapore Royal Artillery—numbered 32 troops. It was led by a British officer, Captain L. W. T. Williams. Williams' force consisted of an Indian officer, Subadar Muzaffar Khan; 27 Punjabi Indian gunners and non commissioned officers (NCOs); and four British enlisted men. A group of Punjabi troops, apparently believing Japanese propaganda concerning the liberation of India from British rule, and probably acting with the tacit support of some or all of the local Sikh police officers, mutinied. On 11 March, they shot and killed Williams and the four British enlisted men – Sergeants Giles and Cross and Gunners Thurgood and Tate – and tossed their bodies into the sea.
Шайқас
1942 жылдың 31 наурызының таңында оншама жапондық бомбалаушылар шабуыл жасап, радиостанцияны қиратты. Көтерілісшілер 850 адамдық десант күштері жағаға жеткенге дейін ақ ту көтеріп, қарсылық таныстырудан бас тарту ниеттерін білдірді. Сол күні сағат 09:49-да АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Seawolf» суасты қайығы «Naka» кемесіне төрт торпеда атып, бірақ барлығы өтпеді. Келесі күні сағат 06:50-де «Seawolf» қайтадан шабуыл жасап, «Natori» кемесіне үш торпеда атып, қайтадан сәттілікке жете алмады. Сол кешкісін «Seawolf» өзінің соңғы екі торпедасымен «Naka» кемесінің оң жағынан, бірінші қазандығының жанынан соқты. Зақым ауыр болғандықтан «Naka» кемесін «Natori» Сингапурға сүйреп әкетті, ал кейін бір жылдық жөндеу жұмыстары үшін Жапонияға қайтаруға мәжбүр болды. Осы шабуылдан кейін, жапондық кемелер американдық суасты қайығын тоғыз сағаттан астам уақыт бойы тереңдік зарядтарымен шабуылдады, бірақ ол қашып кетті. «Natori» Рождество аралына оралып, 1942 жылдың 3 сәуірінде Индонезияның Бантен шығанағына 20 адамнан тұратын гарнизонды қоспағанда, барлық оккупациялық күштерін кері қайтарды. Жапондықтар фосфат тасын жинап, оны жүк тасу кемелеріне тиеді. Оны кемеден түсіру кезінде фосфат өндірісі толығымен тоқтатылды. 1943 жылдың желтоқсанына дейін арал халқының 60 пайызынан астамы, соның ішінде еуропалық тұтқындар да, Яваға көшірілді. Соғыстан кейін Рождество аралын Ұлыбритания 1945 жылдың қазан айының ортасында қайта басып алды. Соғыстан кейінгі кезеңде Сингапурда жеті панджаби көтерілісшісі іздестіріліп, әскери сотқа берілді. Сотқа алғашқы жеті адам 1947 жылдың 13 наурызында сотталды. Бес адам өлім жазасына кесілді, ал біреуі екі жылға бас бостандығынан айырылып, ар-намысынан айырылды. Король Георг VI 13 тамызда өлім жазаларын бекітті. Бірақ Үндістандағы британдық үкімет одан кейін көп ұзамай аяқталды, Үндістан тәуелсіздік алды және Пәкістан құрылды, сондықтан өлім жазаларын орындамас бұрын дипломатиялық мәселелерді ескеру қажет болды. 1947 жылдың қазан айында жетінші көтерілісші анықталды. Ол да әскери сотқа беріліп, өлім жазасына кесілді. Сегізінші сарбаз бүлікке қатысқандығы анықталды, бірақ оны ұстау мүмкін болмады. 1947 жылдың 8 желтоқсанында Үндістан мен Пәкістан үкіметтерінің өтініштерінен кейін өлім жазасы өмір бойына бас бостандығынан айыруға ауыстырылды. Ұлыбритания мен Пәкістан арасында жазаны қайда өтеу керектігі туралы пікір келіспеушіліктер туындады, британдықтар тоғыз жылдық жазаны талап еткеннен кейін, алты тұтқын 1955 жылдың маусым айында Пәкістанға жіберілді, содан кейін британ үкіметі бұл іске қатысуын тоқтатты.
At dawn on 31 March 1942, a dozen Japanese bombers launched the attack, destroying the radio station. The mutineers signalled their intention to surrender, raising a white flag before the 850 man landing force had come ashore. At 09:49 the same morning, the US Navy submarine Seawolf fired four torpedoes at the Naka; all missed. Seawolf attacked again at 06:50 the following morning, firing three torpedoes at Natori, missing again. That evening, with her final two torpedoes, from , Seawolf managed to hit Naka on her starboard side, near her No. 1 boiler. The damage was severe enough that Naka had to be towed back to Singapore by Natori, and eventually was forced to return to Japan for a year of repairs. Following the hit, the other Japanese vessels depth charged the US submarine for over nine hours but it escaped. Natori returned to Christmas Island and withdrew all elements of the occupation force, with the exception of a 20 man garrison detachment, to Banten Bay, Indonesia, on 3 April 1942. The Japanese gained phosphate rock which was loaded on the transport ships. while unloading at the wharf, phosphate production was halted altogether. Over 60 percent of the island's population, including the European prisoners, were relocated to Java by December 1943. After the war, Christmas Island was reoccupied by the UK in mid October 1945. In the post war period, seven Punjabi mutineers were traced and court martialled in Singapore. The first six to be identified and tried were convicted on 13 March 1947. Five were sentenced to death, and one was sentenced to two years' imprisonment and discharge with ignominy. King George VI confirmed the death sentences on 13 August 1947. British rule in India ended shortly afterward, with India gaining independence and Pakistan being created before the executions could be carried out, and thus diplomatic issues had to be taken into account. In October 1947, a seventh mutineer was identified. He was also court martialled and sentenced to death. An eighth soldier was identified as a participant in the mutiny but was never caught. On 8 December 1947, the death sentences were commuted to penal servitude for life after the governments of India and Pakistan made representations. After further arguments between the UK and Pakistan over where the sentences should be served, with the British demanding they serve nine years, the six prisoners were transferred to Pakistan in June 1955, after which the British government ended its interest in the case.