Кіріспе

Бұрынғы британдық Flyglobespan әуе компаниясы Шотландияның Эдинбург қаласында орналасқан төмен бағалы авиакомпания болды. Ол Шотландия, Англия және Ирландиядағы бес әуежайдан Еуропа, Солтүстік Америка, Солтүстік Африка және Оңтүстік Африкаға бағытталған жоспарлы рейстерді жүзеге асырды. Оның негізгі базалары Глазго әуежайы, Эдинбург әуежайы және Абердин әуежайы болды. Авиакомпанияның ұраны – "Жүлделі авиакомпания". Қаржылық қиындықтарға байланысты компания басқаруға берілді және 2009 жылдың 16 желтоқсанында банкроттық жариялады. Басқаруға беру салдарынан Flyglobespan барлық жоспарлы рейстерін жойды. 2010 жылдың 14 желтоқсанында компания таратылған болып жарияланды.

Тарих

Flyglobespan (Globespan Airways Limited компаниясының сауда таңы) 2002 жылдың қараша айында Globespan тобының еншілес кәсіпорны ретінде құрылды. 2003 жылдың сәуір айында Channel Express компаниясы ұсынған екі Boeing 737 300 ұшағын пайдалана отырып, Глазго Прествик әуежайы мен Эдинбург әуежайынан Испания, Франция және Италияға бес бағыт бойынша рейстер басталды. Эдинбургте орналасқан, 30 жылдан астам тәжірибесі бар Globespan туроператоры Канада, АҚШ және Испанияға саяхат жасайтын туристерге жоспарлы және чартерлік рейстер, круиздік сапарлар, пойыз және автобус сапарлары, автокөлік және көлік жалға алу, сондай-ақ қонақүйлер ұсынды. Көбінесе Канадаға бағытталған жоспарлы рейстерді Air Transat Ұлыбританияның әртүрлі әуежайларынан орындады, ал Globespan брондау агенті ретінде әрекет етіп, рейстерді өз брендімен сатты. 2002 жылдың жазында Эдинбург пен Францияның оңтүстігіндегі Ницца арасында ұқсас тәжірибелік жоба жүзеге асырылды. Бұл Globespan үшін табысты болды және олардың "Flyglobespan" атты жаңа брендін құруға себепкер болды. 2003 жылы қызметтер Channel Express компаниясының ұшақтарымен және экипаждарымен, бірақ Flyglobespan брендімен, қызыл және ақ түсті бояумен, Еуропаның демалыс орындарына иррегулярлы рейстер ұсына бастады. Рейстердің саны артты. Операция басталғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, оператор Прествиктен Глазго әуежайына көшті, ол Орталық Шотландияның халқына жақын орналасқан. 2004 жылы Globespan тобы өз ұшақтарын пайдалану үшін, Ұлыбританияның Азаматтық авиация басқармасының (CAA) ұшақтарды пайдалану куәлігімен бірге, банкрот болған Cougar Leasing авиакомпаниясын сатып алды. Өз операциялық лицензиясын алғаннан кейін, жаңа әуе компаниясы тез кеңейді. Желіге жаңа бағыттар қосылды, соның ішінде Прага, онда әуе компаниясы Czech Airlines компаниясымен бәсекелестікке түсті, сондай-ақ Испаниядағы басқа да қалалар, оның ішінде Канар аралдары. CSA 2005 жылдың 1 тамызында Глазгодан Прагаға рейстерін тоқтатты. 2005 жылдың наурыз айына қарай компания Еуропа бойынша 15 бағытқа жетті, паркінде тоғыз ұшақ болды, оның үшеуі жаңадан жалға алынған, ал жолаушылар саны жылына 1,5 миллионға дейін өсті. 2004 жылдың қазан айында аяқталған жылдың таза табысы £98 миллиондық айналыммен £2 миллионнан £3,7 миллионға дейін өсті. BBC-нің Watchdog бағдарламасы 2007 жылдың 28 қарашасында бұл әуе компаниясы туралы екінші рет хабарлады, онда әуе компаниясы көбінесе шағымдарға байланысты көрсетілді, себебі рейсі мақсатына 600 миль жетпей тұрып тоқтатылды, өйткені кабина экипажының жұмыс уақыты қауіпсіздік шегіне жеткен. Сондай-ақ, CAA-ның әуе компаниясының ETOPS лицензиясын тоқтата тұрғаны туралы мәлімдеме жасалды.

Үй шаруашылығы қызметтері

2005 жылдың мамырында алғашқы ішкі рейстер басталды, Глазго мен Эдинбургтен Лондон Станстедке тәулігіне екі реттен ұшатын бағыттар, бұл бағыттарды бұрыннан-ақ әлдеқайда ірі, арзан бағалы easyJet тасымалдаушысы жоғары жиілікпен пайдаланып келген. Дегенмен, 2006 жылдың ақпанында бұл рейстер тоқтатылды, сонымен қатар Эдинбургтен Борнмутқа рейстер ашу жоспарлары да күштен шығарылды.

Отынның құны

Отын бағасының жоғары болуына және арзан бағалы нарықтағы қатаң бәсекелестікке қарамастан, әуе компаниясы кеңейе берді. 2005 жылдың қазан айында Лондон Станстедтен рейстер басталды, бірақ 2006 жылдың маусым айында жолаушылар санының аздығына байланысты Глазго мен Амстердам арасындағы екі рет күндізгі easyJet рейсін алмастырған жаңа күнделікті рейстер тоқтатылды. 2005 жылдың 1 қарашасында Flyglobespan өзінің алғашқы алыс қашықтықтағы рейсін, Глазгодан Флоридадағы Орландо Санфорд халықаралық әуежайына дейін жариялады. Рейс 2006 жылдың маусым айында басталды және үш класс конфигурациясындағы Boeing 767 ұшағымен орындалды. Үш класс – эконом, премиум-эконом және бизнес-класс, онда 50 дюймдік жататын орындықтар, «ғана кімдерге арналған» тағамдар және шараптар болды. 2006 жылғы жазда Аликанте және Малага бағыттары күніне екі рет, ал Мурсия күніне қызмет көрсетілді. Фуэртевентура 2006 жылғы қысқы кестеге қосылды. 2006 жылдың мамыр айында Глазгоны Афина және Ираклионмен байланыстыратын апталық рейстер жазғы маусымда іске қосылды. 2006 жылдың қаңтар айында Flyglobespan компаниясы салықтан бұрынғы табысы өткен жылға қарағанда 70 пайызға өскенін хабарлады. 2006 жылдың маусым айында әуе компаниясы Абердин әуежайының тәулік бойы жұмыс істеуі расталғаннан кейін Абердин әуежайынан рейстерді орындау жоспарларын жариялады. Абердиннен алғашқы рейс 2006 жылдың қысында Тенерифеге басталды. Сондай-ақ, 2007 жылдың жазында басталған Аликанте, Барселона, Фаро, Мурсия, Пальма және Пафос бағыттары да жарияланды.

Ұзақ қашықтыққа ұшырау

Ливерпуль 2006 жылдың қарашасынан бастап Flyglobespan желісіне қосылды, Тенерифеге рейстермен. Сонымен қатар, 2007 жылдың мамыр айынан бастап Ливерпульдің Гамильтон / Джон К. Мунро халықаралық әуежайымен алғашқы байланысы орнатылды. Авиакомпания 2007 жылдың мамыр айында Боинг 757 200 ұшағын пайдалана отырып, Ливерпульден Нью-Йоркке (JFK) алғашқы ұзақ қашықтыққа бағытталған рейсті күн сайын іске қосты. Алайда, қызмет көрсетуде туындаған ұзаққа созылған мәселелер, бағыттың жалғыз ұшағының сенімділігіне байланысты, қызметте үлкен кешігулерге себеп болды. Flyglobespan шілде айының басында сол жылдың қазан айында, қызмет басталғаннан кейін алты ай өткен соң, бағыттан бас тартатынын хабарлады. Манчестерден Гамильтонға (Онтарио, Канада) рейстер қараша айында басталды, апталық үш рейс ішінде екеуі орындалды. Сондай-ақ, 2006 жылдың 4 қарашасында Манчестерден Кейптаунға, Оңтүстік Африкаға аптасына үш рет рейстер іске қосылды, бірақ бұл рейстер 2007 жылғы жазғы маусымның соңында тоқтатылды. Flyglobespan 2007 жылдың мамыр айында Канаданың Гамильтон / Джон К. Мунро халықаралық әуежайынан Ұлыбритания мен Ирландияға, соның ішінде Донкастер Шеффилд әуежайына жаңа рейстерін бастады; бұл әуежайдан орындалған алғашқы жоспарлы трансатлантикалық рейс болды. Гамильтон әуежайы Торонто мен жақын орналасқан Ниагара шарлауының арасында, оңтүстік-батысқа қарай 75 шақырым жерде, немесе Торонтоның басты Пирсон халықаралық әуежайынан бір сағаттық жерде орналасқан. Гамильтон әуежайы Торонто қаласының орталығынан бір сағат, ал Пирсон халықаралық әуежайынан отыз минуттық жерде жатыр. Flyglobespan 2007 жылдың мамыр айында Ирландияның Батыс әуежайынан Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайына аптасына үш рет және Бостон Логан халықаралық әуежайына аптасына екі рет рейстер ұйымдастырды. Ноктан Нью-Йоркке бағытталған кейбір рейстер Исландияның Кефлавик қаласы (бұл ерекше жағдай, ірі хабқа тоқтағанда); Бангор, Мэн; Стивенвилл және Сент-Джонс, Ньюфаундленд сияқты бірнеше алыс жерлерде жоспарланбаған жанармай құю аялдамаларын жасады. Бұл жанармай құю аялдамалары әдеттегі 757 200 орнына 737 800 ұшағы пайдаланылған кезде жоспарланған. 2007 жылы Flyglobespan компаниясының Skytrax рейтингі "өнім мен қызмет көрсетудегі тұрақсыздық" себепті алынып тасталды және тоқтатылды. Авиакомпания өз рейтингін қайтаруға қол жеткізе алмады.

Қаржылық қиындықтар

2008 жылдың шілдесінде Globespan Zoom және XL компаниялары банкротқа ұшырар алдында сақтандыру саласының кредит картасы арқылы төлемдерді қамтамасыз ету мүмкіндігін жоғалтты. Осыдан кейін, кредиттік карталарды түгендеуші E Clear компаниясы, бас директоры Элиас Элия, Globespan-ға әдеттегідей ақша төлеудің орнына, кейбір жағдайларда жолаушылар ұшқаннан кейін алты ай ішінде кредит картасы компаниялары арқылы оларға шағымдануға құқылы екенін мәлімдеді. Сондықтан E Clear Globespan-ға олар арқылы өткен ақшаның үлкен бөлігін ұстап қалды. 2009 жылдың қазанында E Clear компаниясының Globespan-ға берешегі даулы болды; Globespan кейіннен оның 35 миллион фунт стерлинг екенін мәлімдеді. Әртүрлі талқылаулардан кейін Globespan E Clear-дан ақша сомаларын тәуелсіз аудиттен өткізуге келісуді сұрады, бірақ E Clear бас тартты. Осы кезде Halcyon Investments – 2008 жылдың тамызында Джерсиде тіркелген сенім қорының операциялық бөлімі – Globespan-ға ірі инвестиция жасауды ұсынды. Halcyon инвесторларының арасында Элиас Элия да болды. 2009 жылдың 13 желтоқсанында бірнеше газет Flyglobespan компаниясы Halcyon Investments-тен қаржыландыру пакетіне реттеушілердің келісімін ала алмағанын хабарлады, соның салдарынан әуе компаниясының болашағына қатысты алаңдаушылықтар қайта жанданды. "The Guardian" газеті Halcyon Investments компаниясының E Clear компаниясымен бақыланатынын айтты. Компания «Шотландияның жетекші әуе компаниясының дамуы мен өсуін қамтамасыз ететін қаржылық инвестициялық пакетке қол жеткізді» деп мәлімдеді.

Пайдаланудың аяқталуы

Globespan Group PLC, Globespan Airways Limited және Alba Ground Handling Limited 2009 жылдың 16 желтоқсанында қызметін тоқтатты және 17 желтоқсанда PricewaterhouseCoopers компаниясы әкімшілікке тағайындалды. Соңғы рейс – Хургададан Глазгоға бағытталған GSM706 рейсі, ол 16 желтоқсанда сағат 22:30-да қонды. 2010 жылғы 19 қаңтарда High Court судьясы PriceWaterhouseCoopers (PWC) компаниясының өтініші бойынша Globespan компаниясының барлық кредиттік карта операцияларын жүзеге асырған E Clear UK кредиттік карталарды өңдеу компаниясына қатысты әкімшілік бұйрық берді. PricewaterhouseCoopers компаниясының бірлескен әкімшісі Брюс Картрайт E Clear UK компаниясының әкімшілікке берілуінен кейін Globespan Group компаниясынан ұсталған қаражаттың енді жоқ екені анық болғанын мәлімдеді.

Баратын жерлері

2007 жылдың шілдесінде Ливерпульден Нью-Йоркке және Ирландияның Батыс әуежайы Кноктан жасалатын рейстер қысқы маусымда 30 қазаннан бастап тоқтатылатыны жарияланды. Компания мұның себебін Ливерпуль рейстеріндегі жолаушылар санының аздығымен, әсіресе АҚШ-тан келген жолаушылардың санының төмендігімен түсіндірді. Ирландияның Батыс әуежайы Кноктан жасалатын рейстердегі жолаушылар саны күтілгеннен артық болды. Компания сондай-ақ 2007 жылдың 25 мамырында басталған рейстерден кейін қызмет көрсету сапасының нашар болғанын мойындады, бұл жолаушылар санына әсер етті. Рейс 2008 жылдың жазғы маусымында қайта басталуы тиіс еді. Қызмет көрсетудегі нашарлық, сондай-ақ PR саласындағы кейбір қателіктер мен клиенттерге көрсетілетін қызметтің төмен деңгейімен күшейді. 2007 жылдың 18 қазанында CAA Flyglobespan компаниясының ETOPS сертификатын тоқтатқаны хабарланды, бұл 15 жылдың ішінде Ұлыбритания операторының ETOPS мақұлдауын жоғалтуының алғашқы жағдайы болды. Бұл Flyglobespan трансатлантикалық рейстерінің қозғалтқыштарында мәселе туған жағдайда, ұшақты ең жақын әуежайдан бір сағаттан артық қашыққа ұшуға рұқсат етілмейтінін білдірді. Алайда, бұл тек Flyglobespan компаниясының өз ұшақтарына қатысты, ал жалға алынған ұшақтар ETOPS ережелерін сақтай алады, себебі олар өздерінің ETOPS мақұлдауы бар басқа әуе компанияларымен басқарылады. Flyglobespan компаниясының ETOPS рейтингі 2007 жылдың 26 қазанында өткен CAA отырысында қайта жаңартылды. Flyglobespan Ұлыбритания үкіметі тапсырмасы бойынша Фолкленд аралдары мен Ассенсион аралына рейстерді орындады. Бұл сол аралдардағы әскери және азаматтық тұрғындарды қолдау мақсатында жасалды және Оксфордширдегі RAF Brize Norton, RAF Ascension Island және Шығыс Фолклендтегі RAF Mount Pleasant арасындағы ұзақ қашықтықтық рейстерді қамтыды. Бұл рейстерді Air Italy уақытша қабылдады, ал басқа әуе компаниясы тұрақты негізде оларды алмастыруға өтініш береді. Компания сонымен қатар Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі үшін RAF Brize Norton және Таяу Шығыстағы Ауғанстан мен Ирактағы операцияларды қолдау үшін рейстерді жүзеге асырды.

Статистика

Жолаушылар саны Ұшулар саны Жүктеме факторы2005929 552 7 952 79,2%20061 489 377 11 625 82,5%20072 060 727 15 980 82,2%20081 634 900 12 197 79,6%
Көз: Ұлыбритания азаматтық авиация органы