Кіріспе

Нельсон тауы (Nuenonne/palawa kani: kriwalayti) – Австралияның Тасмания штатындағы Хобарт қаласының оңтүстік шекарасында орналасқан таулы елді мекен. Хобарт қаласының орталық бөлігінің (CBD) оңтүстігінде жатқан Нельсон тауы, көркем Дервент сағасы мен төңірегінің панорамалық көрінісін ұсынады. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, тұрғындардың саны шамамен 2766 адамды құрайды, ал халық тығыздығы шаршы километрге 421,7 адамға жетеді. Бұл елді мекенге туристер тарихи Нельсон тауының сигнал станциясына, Труганині сақтау аймағына, сондай-ақ Хобарт колледжі мен Тұрақты даму оқу орталығы сияқты білім беру мекемелеріне барады. Мұнда Университет футбол клубы және Нельсон тауының стадионы сияқты спорттық нысандар да бар.

Тарих

Нюенонн ұлты туралы көп мәлімет белгілі емес, олардың аумағы Нельсон тауы мен Хобарттың көптеген ішкі аудандарын қамтыды. Нюенонн халқы 1803 жылдан бастап британдық отарлаудың күшті әсеріне ұшырады, нәтижесінде Тасманияның абориген халқының саны айтарлықтай азайды. Колониялық шенеунік және пастор Джордж Август Робинсон, абориген жетекшісі Вуратимен бірге, аралдың солтүстік-шығысына жасаған 1830-31 жылдардағы экспедициясы барысында аймақтың жергілікті тілдері мен атауларын зерттеді. Вурати экспедиция кезінде жерлердің, тайпалардың және адамдардың әртүрлі атауларын Робинсонмен бөлісті, соның ішінде Бруни аралы тілінен алынған "kriwalayti" атауын айтты. Робинсон Бруни аралынан көрінетін Нельсон тауының атына байланыстырып, бұл терминді өзінің қолжазбаларында жазды. "Кривайлати" сөзінің соңғы бөлігі басқа жергілікті топонимдерде де кездесетін, "төбе", "тау" немесе "шың" деген мағына беретін оңтүстік-шығыс сөзінің бір түрі. Маңыздысы, Хобарт және Сэнди Бэй аймақтарындағы Нюенонн және Мувинина тайпалары кең оңтүстік-шығыс тілдер тобына жатты, бұл аймақтың мәдени және тілдік байланыстарын көрсетеді. "kriwalayti" сөзі қазіргі палау халқы қайта құрылған палау кани тілінде қолданылады.

Қазіргі заманғы даму

Нельсон тауындағы маңызды қала маңындағы құрылыс 1945 жылдан кейін басталды, оған Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан пана іздеген иммигранттарды орналастыруға бағытталған үкіметтік шаралар түрткіс болды. Осы кезеңде Нельсон тауы дамыған тұрғын аймаққа айналды. Сонымен қатар, Нельсон жолындағы қисықтардың солтүстігінде орналасқан бұрынғы оқ ату полигоны Тасмания университетінің шаруашылық жеріне айналдырылды. 1948 жылдың 1 сәуірінде Риаланна пошта бөлімі ашылды және 1956 жылы Нельсон тауы деп атау өгертілді. Ол 1971 жылы жабылды. 1967 жылы "Қара сейсенбі" күні болған өртте көптеген үйлер қирады.

Сигнал беру станциясы

Губернатор Лаклан Маккуоридің 1811 жылы Ван Димен жеріне сапары Нельсон тауының басына сигнал беру бекетін құруға әкелді. Бұл бекет, суға кіретін кемелердің келуін хабарлау үшін қызмет етті. Сигнал стансасындағы семафор технологиясы 1880 жылы Тасманияның алғашқы телефон желісі енгізілгеннен кейін қолданыстан шықты. Бұл желі Нельсон тауындағы сигнал стансасын Хобарттағы телеграф кеңсесімен байланыстырды. Сигнал станциясының жанында 1897 жылы салынған бас сигналшының үйінде «Сигнал станциясы» Brasserie орналасқан. Тарихи тұрғыдан алғанда, сигнал беру операциялары флагтарға негізделген жүйелерден семафорларға дейін дамыды, 1838 жылы 900 000-нан астам түрлі сигналдарды беруге қабілетті алты қолды семафорға жаңартылды. Бұл желі Порт-Артурдағы жазалау орындары мен Хобарт арасында жылдам байланыс орнатуға мүмкіндік берді. Сигналшылар, көбінесе отбасыларымен бірге, ауа райының түрлі жағдайларын бастан кешіріп, таңғы 6-дан кешкі 9-ға дейін сменалар бойынша жұмыс істеді. 1880 жылы Тасманиядағы алғашқы телефон желісі семафорды алмастырды, бұл заманауи телекоммуникациялар дәуірінің бастауын білдірді. Технологиялық жетістіктерге қарамастан, станция 1958 жылы кемеден жағалауға радиотелефон байланысы үшін базалық станция ретінде маңызды рөл атқара берді. Дегенмен, 1969 жылы станцияның жұмысы тоқтатылды, осымен 158 жылдық тарихы аяқталды. 1979 жылдан бері Нельсон тауының басқаруы Парктер мен жабайы табиғат қызметіне қарасты. Бүгінде станция өзінің тарихымен байланысын сақтап, күнделікті Тасмания мемлекеттік туын көтеріп, кемелерді қарсы алу және мерейлі жағдайларды белгілеу үшін халықаралық теңіз сигналдары туларын пайдаланады.

География

Географиялық тұрғыдан алғанда, Нельсон тауының қысқа солтүстік шекарасы Сэнди Бэй қалашығымен жанасады және Тасмания университеті арқылы Черчилль авенюіне дейін созылады. Солтүстік-шығыс шекарасы Ламберт Ривулетімен бірге Скайлайн және Нельсон тауының сигнал станциясы қорығы арқылы өтеді, ал оңтүстік шекарасы Кингборо кеңесімен шектеседі. Ішкі жағынан, Нельсон тауының маңы Ферн-три, Дайнерн, Риджвей және Толманс Хилл, сондай-ақ Оңтүстік шығу жолы аудандарымен шектеседі. Бұл ерекше географиялық орналасу тұрғындарға қалалық ыңғайлылық пен табиғи сұлулықтың үйлесімді үйлесімін ұсынады. Нельсон тауының маңы шамамен 5,9 шаршы километрді құрайды, оның ішінде жалпы аумағының 16,3% -ын құрайтын 14 саябақ бар. 1908 жылы Нельсон тауының сигнал станциясына жақсы қолжетімділік үшін салынған Нельсон тауындағы басты жол – Нельсон жолы, ол Wrest Point Hotel Casino-дан таудың бойымен Сэнди Бэй қалашығына дейін созылады.

Труганин қорғалатын аймағы

Нюеннон әйелі Труганинидің есімімен аталатын Труганини табиғат қорғау аймағы Нельсон тауының оңтүстік-шығыс беткейіндегі жергілікті өсімдіктерді қорғайды. Сигнал стансасынан Санди шығанағына дейінгі 90 минуттық жаяу серуенде алуан түрлі өсімдіктермен, Труганини ескерткішімен танысып, құрып кету қаупі төнген жылдам қанатты тотықұстарды қоса алғанда, жабайы гүлдер мен жергілікті құстарды көруге болады.

Жабайы табиғат

Нельсон тауы жануарлар дүниесін сақтауда, әсіресе қауіпті жағдайдағы жылдам попугайды сақтауда маңызды рөл атқарады. Бұл түрдің көбейетін жерлерінің бірі ретінде танылған Нельсон тауы, осы әсем құстардың мекендеу ортасын қорғау және сақтау жөніндегі шараларды қолдайды. Шамамен 1000 көбейіп жатқан жұбы бар, консервациялық бастамалар аймақтағы жылдам попугай популяциясының өмір сүруін және тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған.

Демография

2021 жылы Маунт-Нельсон ауданындағы ең көп кездесетін жас тобы – 40 жас, ал әр үй шаруашылығында орташа есеппен 2,5 адам тұрады.

Мекемелер

Нельсон тауында Нельсон тауының медициналық орталығы, жалпы мақсаттағы дүкен және дәріхана қызмет көрсетеді. Нельсон тауындағы өрт сөндіру станциясы 40 Олинда Гроув көшесінде орналасқан.

Білім беру нысандары

Нельсон тауында бірнеше білім беру мекемелері бар, оның ішінде Хобарт колледжі – қаланың төрт мемлекеттік орта мектебінің бірі. Ерекше айта кетерлігі, Дания королевасы Мария, Фредерик X-тің жұбайы, Хобарт колледжінің түлегі. Сонымен қатар, Нельсон тауында Нельсон тауының бастауыш мектебі орналасқан, онда балабақшадан 6-сыныпқа дейін шамамен 200 оқушы білім алады. Бұл мектеп Тароона орта мектебіне оқушылар береді және Нельсон тауы мен Толманс төбесінен келген оқушыларды қабылдайды.

Қол жеткізу

Нельсон тауына Оңтүстік магистралінен Прокторс жолы арқылы және Сэнди Бэйден басталатын Нельсон жолы арқылы қол жеткізуге болады. Аймаққа Metro Tasmania автобустарының 457, 458, X58 маршруттары, сондай-ақ Хобарт колледжіне тікелей бағытталған 412, 413, 415 және 417 мектеп маршруттары қызмет көрсетеді.