Кіріспе

Сағатшылар компаниясының мұражайы

Лондон қаласындағы (Англия) Сағатшылар мұражайы әлемдегі сағаттар мен сағаттарға арналған ең көне жинақ деп саналады. Жинақ 1631 жылы Корольдік жарғымен құрылған Сағатшылар компаниясына байланысты Сағатшылар қайырымдылық қорына тиесілі және оның басқаруында. 2015 жылдан бері ол Оңтүстік Кенсингтондағы Ғылым мұражайының галереясында орналасқан, ал бұрын 1874 жылдан бастап Лондон Ситидегі Гилдхолл кешенінде орналасып, алғаш рет көпшілікке есігін ашқан. Кіру ақысыз. Жинақтың қалыптасуы 1814 жылға дейін жетеді. Мұражайдың басты мақсаты – халықты сағат және сағат жасау (сағаттану) тарихы туралы, әсіресе Лондон қаласында біліммен қамтамасыз ету, сондай-ақ 2019 жылы HCA Қызыл тізіміне енгізілген, сағаттану шеберлігі саласындағы білім беруді және мансаптық мүмкіндіктерді ілгерілету. Сағатшылар мұрағаты Лондон метрополитендік мұрағаты арқылы басқарылады және Гилдхолл кітапханасында орналасқан, онда кітапхананың баспа кітаптар жинағы да сақталады және басқарылады.

Тарих

Сағатшылар компаниясы алғаш рет 1814 жылы кітапхана комитетінің бақылауымен кітапханалық жинақ құрды, оның ішінде Бенджамин Льюис Вуллиами көп ұзамай ең көрнекті тұлға ретінде көзге түсті және ондаған жылдар бойы солай болды. Алғашқы жиналыстар Вуллиамидің Лондонның Палл Моллдағы үй-жайларында өтті, бірақ 1817 жылы компания өсіп келе жатқан жинағын сақтау үшін Ланкастер және Лондон қалаларындағы Гиллоустерден магонидан жасалған бюро және кітап сөресін сатып алды. Бұл жинақ Лондонның Poultry қаласындағы Kings Head тавернасының жоғарғы бөлмесіне орналастырылды, онда компания 1802 жылдан 1851 жылға дейін жиналыстар өткізді. 1815 жылдан бастап жинақ кітаптардан сағаттық экспонаттарды да қамтуға кеңейді, олардың ішіндегі алғашқы сатып алынған зат – Александр Каммингтің эскапментінен алынған паллеттер жиынтығы, оны Вуллиами аукционнан сатып алды және ол әлі күнге дейін Гиллоустер кітап сөресінде қойылған. 1850 жылдары компанияның кеңсе меңгерушісі Б.Л. Вуллиами мен Джордж Аткинстің қайтыс болуымен жинақ өзінің негізгі жақтаушылары мен қолдаушыларын жоғалтты, бірақ 1870 жылдардың басында Гилдхолл кітапханасы үшін жаңа ғимарат салынғанда мұражайдың тағдыры өзгерді. Гилдхолл басшылығының шақыруымен Сағатшылар мұражайы осы жерге көшіріліп, 1873 жылдан бастап көпшілікке ашылды. Алғашқы каталогты Уильям Генри Оверлл 1875 жылы жазды. 1891 жылы мұражайдың белгілі жақтаушысы Гарри Леонард Нелтропп компанияны қазіргі заманғы жинақтың ең маңызды бөлігінің бірі – Джон Харрисонның бесінші теңіздік хронометрі H5-ті сатып алуға көндірді. 1894 жылы Нелтропп өзінің жеке сағаттар, сағаттар, күн сағаттары, мөрлер және осыған байланысты заттардан тұратын жинағын мұражайға сыйға тартты. 1902 жылы Чарльз Уэлч жаңа каталог шығарды. 1936 жылы Сағатшылар компаниясы белгілі инженер және сағаттанушы Гранвилл Хью Бейлиден жаңа каталог жасауды сұрады. Бейли 1937 жылдың ортасы мен 1938 жылдың ортасы аралығында мұражайды қайта ұйымдастырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жинақ бөлшектелді және Гильдхолл кітапханашысы Джеймс Лангли Доутвейттің басшылығымен басқа жерде сақталды. Бейли 1939 жылы нұсқаулық шығарды және 1949 жылы каталогты жаңартты. Мұражай 1976 жылы Гилдхолл кітапханасына көшірілді, онда Сесил Клутон мен Джордж Дэниелс сағаттар мен сағаттар жинағының жаңа каталогын, ал Гильдхолл кітапханашысы Джон Бромли кітапхана жинағының жаңа каталогын жасады. Седрик Джаггер 1974 жылдан бастап көмекші куратор, содан кейін 1980 жылдан бастап сақтаушы ретінде мұражай Гилдхоллда маңызды қайта ұйымдастырулар мен жақсартуларға ұшырады. 1988 жылы Джаггердің орнын 2018 жылға дейін отыз жыл қызмет еткен сэр Джордж Уайт басты. Осы кезеңде мұражай мен мұрағат жинағы қайтадан кеңейтілді. ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басындағы маңызды сатып алулар – Hurle Bath және Hurle Bradley сағаттар жинақтары, сондай-ақ Джон Харрисонның түпнұсқа қолжазба құжаттарының маңызды жинағы. Белгілі коллекционер және Компанияның бұрынғы шебері Реджинальд Гован Белоу ТД-нің үлкен мұрасы арқасында мұражайды күрделі жөндеуге қаражат табылды, ол 2001 жылы Гилдхолл кітапханасында Уайт ұйымдастырған жаңа және кеңейтілген көрмемен қайта ашылды. Гилдхоллдегі жалға беру мерзімі аяқталғаннан кейін, Уайт Иан Блатчфордтың Ғылым мұражайында жаңадан жобаланған галереяны ұсынуына ықпал етті, онда ол қазір отыз жылдық жалға алу шарты бойынша орналасқан. Жинақ 2014–2015 жылдары көшірілді, ал жаңа галереяны ханшайым 2015 жылдың 22 қазанында ашты. Жаңа галерея Гилдхоллдағы бұрынғы галереядан екі есе үлкен. 2014 жылға дейінгі онжылдықтағы келушілер саны жылына шамамен 13 000 адамды құрады, бірақ Ғылым мұражайына көшкеннен кейін, Лондон Ғылым мұражайының жыл сайынғы 3 миллионнан астам келушісін ескере отырып, келушілер саны айтарлықтай өсті. Сағатшылар мұражайының Ғылым мұражайына көшуі Ғылым мұражайының екінші қабаттағы галереяларын жаңарту мен жақсартудың бір бөлігі болды, онда ол Математика галереясына (Заха Хадид архитекторлары жобалаған, 2016 жылы ашылған) және Ғылым қаласына: 1500–1800 (Гитта Гшвендтнер жобалаған, 2019 жылы ашылған) іргелес орналасқан.

Аккредитация

Музей алғаш рет Музейлер, кітапханалар және мұрағаттар кеңесінің тіркеу жүйесіне қабылданды. Бұл жүйе аккредиттеуге өзгертілген кезде, музейге қайта тіркелуге шақыру жасалды және 2007 жылы толық аккредиттелген мәртебеге қол жеткізді. Музей Оңтүстік Кенсингтонға көшу үшін жабылып, аккредиттеуі тоқтатылғаннан кейін, қайта ашылған соң аккредиттеуге қайтадан үміткерлік етті және 2018 жылы Англияның Өнер кеңесі оған толық аккредиттелген мәртебе берді.