Кіріспе

Неміс генералы (1888–1945)

Фридрих Вильгельм Вальдемар Фромм (8 қазан 1888 – 12 наурыз 1945) – неміс армиясының офицері. Екінші дүниежүзілік соғыста Фромм Германия армиясының жауынгерлік дивизияларын дайындау және жаңадан келген әскерлермен алмастыруға жауапты болған Қорғау армиясының (Ersatzheer) Бас қолбасшысы болды, және ол соғыстың басым бөлігінде осы қызметте тұрды. 1944 жылғы 20 шілдеде Адольф Гитлерді өлтіру қастандығына қарсы шара қолданбағаны үшін өлім жазасына кесілді.

Ерте өмір

Фромм Шарлоттенбургте дүниеге келген. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде пруссиялық армия офицері болып қызмет етті.

Резервтік армияның бастығы

1939 жылы Фромм Армия жабдықталуының бастығы және Армияны ауыстыру армиясының қолбасшысы болды. 1941 жылдың желтоқсан айында «Барбаросса» операциясы Мәскеудің сыртында тоқтап, орыс тарапынан қарсы шабуыл басталғанда, Гитлер армияны тікелей басқаруды өз қолына алып, қарулы күштердің басқару құрылымын қайта ұйымдастырды. Генерал-оберст Фридрих Фромм басқаратын Армия қару-жарағы басқармасы мен Резервтік армия құрылды, олар армияның бас қолбасшысына (ОКХ басшысы, Гитлер) бағынды. Фроммның Германия мемлекетін бақылауға жеткілікті билігі болды, себебі оның лауазымы армияның жабдықталуын және өндірісін қадағалап, Германиядағы барлық армия күштеріне қолбасшылық етті. 1942 жылдың басында Фромм, 1941 жылдың жазында «Барбаросса» операциясының бастапқы табыстарынан кейін армия қорының таусылуы және өндірістің басқа салаға бұрылуы себепті, бүкіл жылға қорғаныс стратегиясын ұсынған болатын. 20 шілдеде Гитлер мен Қарулы күштердің Жоғарғы Бас штабының бірнеше офицері Шығыс майданындағы неміс әскери штабында, «Вильфсшанце» (Қасқырдың қамалы) жарылысының құрбаны болды деген хабар тарады (қазіргі Польшаның Кентшин қаласының жанындағы Растенбург). Фромм жарылысқа Стауффенберг пен заговоршылардың кінәлі екенін анықтады және олар «Валькирия» операциясын іске асыруға кіріскен кезде оларды тұтқындауға тырысты. (Олар операцияны бастау үшін Фроммның қолымен салынған қолтаңбаны қолданған еді.) Бірақ ол тез арада басылып, Берлиндегі Армияны ауыстыру армиясының штабындағы Бендлерблоктағы түрмеге қамалды, басқа да Вермахт бөлімдерімен бірге. Елдік төңкеріс сәтсіз аяқталғаннан кейін Фроммды «Эрзацхер» әскерлері тауып босатты. Гитлердің тікелей бұйрығымен заговоршыларды тірі ұстауға міндеттелген Отто Эрнст Ремердің наразылығына қарамастан, Фромм штабында төңкеріске қатысқан немесе күдіктелген әскерлердің әскери-дала сотын өткізді. Төрағалық етуші ретінде Фромм офицерлерді өлім жазасына кесті және оларды дереу атуға бұйырды. Зейнеткер генерал-полковник Людвиг Бекке қатысты, Фромм оның өзіне-өзі қол жұмсау туралы өтінішін қабылдады, бірақ өзін-өзі өлтіруге жасаған әрекет сәтсіз аяқталғандықтан, оны атуға бұйырды.

Тұтқындау, сот және өлім жазасы

Бендлерблоктағы атылудан кейін Фромм Жозеф Геббельске төңкерістің жолына тосқандығы үшін мақтау алуға барды, бірақ Геббельс оған: "Куәгерлеріңізді тым асығыс жерге көмгенсіз" деді. 1944 жылдың 22 шілдесінде Фромм және құпия жоспарға қатысқан басқа да адамдар тұтқындалды. Сот 20 шілдедегі төңкерісшілермен тікелей байланысын дәлелдей алмағандықтан, оған дұшпанға қарсы қорқақтық жасады деген айып тағылып, сотталды. Бірақ ол қолға түскен төңкерісшілерді өлімге жібергендіктен, қинаудан және дарға асудан құтылып, әскери сот арқылы жазаланды. 1945 жылдың 12 наурызында Фромм Бранденбургтің Гёрден түрмесінде атылды. Оның ату жасағы алдындағы соңғы сөздері: "Бұйрық болғандықтан өлемін. Мен Германияға тек жақсылық тіледім" деп хабарланды.