Кіріспе

DC Comics комикстеріндегі ойдан шығарылған кейіпкер.

Мадам Ксанаду – DC Comics баспасынан шыққан комикстегі мистик. Бұл кейіпкер Артур мифологиясынан, сэр Томас Малоридің «Артурдың өлімі» еңбегі арқылы кеңінен танылған Нимуэ сиқыршысымен байланысты. «Батпақ нәрсесі» телесериалында бұл рөлді Джерил Прескотт сомдады.

Жариялану тарихы

Мадам Ксанаду «Қошмарға кіреберіс» #1 (ақпан 1978) комиксінде дебют жасады. Персонаж редактор Джо Орландоның сұрауы бойынша мұқаба суретшісі Майкл Уильям Калута жасаған, DC Comics құпиялы комиксінен шыққан, аты аталмаған (кейін «Starman» комиксінде Charity деп аталған) кейіпкерінің негізінде құрылған. Алғашқы сюжетті жазушы Дэвид Мишелини әзірледі. 1978 жылы жарық көрген «Қошмарға кіреберіс» 1970-ші жылдардағы Vertigo комиксінің алғашқы «Mystery» сериясының соңғысы болды. Оның тұрақты шығармашылық тобы болған жоқ, мақсаты – Майкл Уильям Калутаның мұқабасынан басқа, бұрын жұптаспаған жазушы-суретшілерді біріктіру еді. Серияның жұлдызы – Мадам Ксанаду, ол әңгімелерінің басты кейіпкері болмаса да, үй иесі емес, белсенді қатысушы болды. «Құбылыстағы бейтаныс» осыған ұқсас тәсіл қолданғаны үшін оқырмандардың хаттарында қатты сынға ұшырады. «Қошмарға кіреберіс» комиксінің он саны жарық көрді: бес саны өз сериясында, төрт саны «The Unexpected» комиксінің #190, #192, #194 және #195 нөмірлерінде, ал бір саны – «Мадам Ксанаду», бұл DC комиксінің тікелей сатуға арналған екінші комиксі болды. «Мадам Ксанаду» DC Comics комиксінің тікелей нарыққа арналған алғашқы басылымы болды, бірақ бір жыл бұрын жарық көрген «Superboy Spectacular» комиксінен кейін жалпы екіншісі болды. Пол Левиц былай түсіндірді: «Жаңа тарату жолын табу үшін «Superboy Spectacular» комиксі «Random House» мектеп кітап клубының бағдарламасы үшін жасалды және комикс дүкендеріне ұсынылды, бірақ газет стендтеріне емес». «Мадам Ксанаду» комиксінің алғашқы саны «Қошмарға кіреберіс» комиксінен көп ерекшеленбеді. «The Spectre» комиксінде оны қайта басып шығару туралы бірнеше өтініш түсті, бірақ олар қабылданбады, себебі ол комикс оның кейіпкері туралы көп мәлімет бермеген, бірақ DC Universe-ке Destruction-мен танысқан Иштарды таныстырды. Мадам Ксанаду «The Spectre» комиксінің 2 және 3-томдарындағы тұрақты қосалқы кейіпкерлердің бірі болды, бұл томдарды Дуг Моенч (31 саны, 1987–1989) және Джон Острандер (62 саны, 1993–1998) жазды. 2007 жылы Сан-Диего комикс-конвенциясында Vertigo компаниясы «Мадам Ксанаду» сериясын жариялады және ол 2008 жылы басталды. Оны Мэтт Вагнер жазды, ал суретін Эми Ридер Хэдли салған. Серияда Калута, Джоэлл Джонс, Марли Зарконе, Лоран Маккаббин, Крисси Зулло, Селия Калле және Мариан Черчлендтің суреттері де пайда болды. Серия 29 санынан кейін аяқталды, соңғы саны 2011 жылдың қаңтарында жарық көрді. Серияда Мадам Ксанадудың Артур дәуірінен бастап 1960 жылға дейінгі өмірі баяндалған. 9-шы санынан бастап комикс DC Universe Алтын ғасырының оқиғаларымен қатар жүрді.

Оқиға құрылымы

The Doorway to Nightmare оқиғалары әдетте басты кейіпкердің Madame Xanadu дүкеніне (Шығыс ауылындағы "Христи көшесінде" кездесетіні, кейін The Unexpected #192-де Гринвич ауылы деп өзгертілген) соғып, кіруге шешім қабылдауымен басталады. Ол (көбінесе) немесе ол сыртқы күштердің кедергі келтірген романтикалық оқияны айтады. Ксанаду таро арқылы осы күштің оккульттік табиғатта екенін анықтап, кейіпкерді өзінің күштерін қолданып араласатын бір міндетке жібереді. Оқия аяқталған соң, оккульттік элемент оның артқы бөлмесіндегі шыны құмыраға түседі. Алғашқы нөмірде ол өртенген ғимаратта тұтқындалғандай көрінеді. Басты жұп ностальгия үшін дүкеніне оралып, оның тірі екенін біледі – бұл оның күшінің шегін көрсетеді. Оқиялардың басты айырмашылығы – оккульттік қауіптің нақты қандай екендігі: шайтандық күштер, азиялық мумиялар, вампирлер, инкубтар немесе басқа да табиғаттан тыс қауіптер. Бір оқияда ол Азазелмен күреседі, бірақ ол "Құмшы" фильміндегідей емес. Атауы жеке сериясынан 68 беттік, жарнамасыз The Unexpected нұсқасына көшкенде (оқиялар 17-ден 22 бетке дейін ұзартылды, бұл DC Implosion-ның бір бөлігі болды), ол ішкі мұқабада Абельмен дос екені көрсетілді, бұл оқиғаның жалғасатындығына байланысты. Ол Абельмен DC Special Series #21-ге дейін ешқашан кездеспеді, онда ол және Фантомды бейтаныс Рождество сыйлықтарымен Құпия үйіне келеді.

Шығу тегі

Мадам Ксанадудың тегі оның Vertigo сериясының алғашқы бірнеше бөлімдерінде ашылды. Осы әңгімелерде оның толық аты бір кезде Нимуэ Инвуду болған және ол Моргананың (кейін Моргайн Ле Фей болатын) және Көл ханымы Вивьеннің кіші қарындасы еді. Апалы-сіңлілер – Ескі халықтың ұрпақтары, Атлантидадан аман қалғандар, олар Хомо маги деп аталатын жаңа түрге айналды. Ксанаду – бұрынғы жарына, Мерлинге тұтқындық сиқырын салған, Камелот пен тарихтың бағытын жеке пайдасына бұрмалаған деп айыптаған сол Нимуэ. Мерлин оның сиқырын жойып, өлмеушілігін сақтау үшін оған эликсирлерді қолдануға мәжбүр етеді. Жұмбақ Қасқыр бейтанысы Мерлинге жасаған сатқындығына ықпал етеді, екеуі ғасырлар бойы кездесіп, күмәнді қарым-қатынаста болады. Осыдан кейін, ол немесе Көл ханымы ("Нимуэ" деп аталған) Джон Константиннің атасы Кон Стен Тайнге ұл табады. Бала Кон Стен Тайнде қалды, ол оны Еваға, жасөспін шағында құрбан етеді. Нимуэ біраз уақыт бойы әлемді аралап, көптеген ұлы билеушілерге кеңесші болады. Ол Кублай хан сарайында уақыт өткізеді, соның нәтижесінде "Мадам Ксанаду" деген есімге ие болады. Сарайда ол мистикалық артефактқа тап болады, оның нәтижесінде оның бір бөлігі сиқыры қайта оралады. Ол тағы да Қасқыр бейтанысымен кездеседі. Бұл оның күткеніше болмайды, өйткені ол бейтаныстың уақыт ағынынан тыс жүретінін біледі. Француз революциясы кезінде ол Мари Антуанеттаға кеңес беруге тырысады. Осы кезеңде ол карта ойынында Өлімді жеңіп, өлмеушілігін қайта қалпына келтіреді. Оның ұзақ өміріндегі басқа оқиғалардың бірі – Испан инквизициясы кезіндегі құмарлы, бірақ трагикалық лесбияндық махаббат. 1940 жылдары ол Джон Затарамен қарым-қатынаста болады, ол оған үйленгісі келеді, бірақ ол оның нағыз махаббатын және оның қызы Затананың болашақта туатынын "ешуақытта бәсекелесе алмайтын махаббатты" көреді. Осыған қарамастан, ол Затараны пайдаланып, Қасқыр бейтанысын тұтқынға алады, оның Спектрдің табиғаттан тыс шығу тегіне куә болуына және оған әсер етуіне жол бермейді. Бұл өз кезегінде, Мадам Ксанадудың араласуына кедергі келтіреді, бірақ ол бақылаусыз Спектрдің Жерге келтіретін қаупін алдын ала сезген еді. Ксанадудың кейінгі мінез-құлқы осы бұрынғы қателіктен туындайды, оның сиқырлы салоны – табиғаттан тыс күштерді бақылауға арналған, ақырында оның ашуын басып, тыныштандыруды үміттенеді. Соңында Ксанаду күнәсін өтегісі келеді және "Ауылда" бақ дұғасын оқу салонын ашады. Алайда, ол өзінің сиқырлы қабілеттерімен шектеулі, бірақ мистикалық өнерді меңгеруі оны үлкен күш алу үшін әртүрлі күштерді басқаруға мүмкіндік береді. Өзін кеңесші ретінде дамытқан ол қазір табиғаттан тыс проблемалармен күресіп жүрген клиенттермен кездеседі. Ол оларға кеңес бере алса да, кейбір күш оған олардың қиындықтарын шешуге тікелей араласуға кедергі жасайды. Егер оның клиенттері табиғаттан тыс күшті жеңсе, ол оны бақ дұғасы оқу салонындағы ыдыстарға қамап, одан әрі зиян келтірмейді.

Кейінгі тарих

Анти-монитор Жұлдызды жойғанда, Ксанаду оны қайта тірілтетін сиқырлы рәсім жасайды. Сол күннен бастап ол Жұлдыздың рухани кеңесшісі болып қызмет етеді, ал Жұлдыз Джим Корриганның жанымен байланыста болады. Басында Ксанаду Корриганды өз мақсатына жету үшін Шалпан күшін пайдалану үшін адастыруға тырысады. Ол тұман түрінде Жұлдызбен бірге жалаңаш махаббат көрінісінде бейнеленген, бірақ хаттар бағанасындағы оқырмандар мұны анық таппады және Ксанадуның жалаңаштығы тегін. Кейінгі сандарда бұл романтикалық қарым-қатынас екені анық болды, бірақ жалаңаштық қолданылмады. Алайда олардың қарым-қатынасы барысында Корриган мен мадам Ксанаду арасында достық қарым-қатынастың ерекше түрі пайда болады. Уақыт өте келе ол Корриганның жан дүниесінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуде, Жұлдыздың әртүрлі шабуылдарын тоқтатуда маңызды рөл атқарады және ақыр соңында Джим Корриганның жерлеу рәсіміне кеңесші немесе жау ретінде емес, оның досы ретінде келеді. Тіпті, Джим Корриганның жаны көкке көтеріліп, жер бетінен кеткенде, көз жасын төгіп жылады. Сондай-ақ, өзіне-өзі қол жұмсаушылар тобы оған Сиқыршымен күресудің қиындықтары туралы кеңес береді. Ол отрядқа жүзік пен алқа береді, егер ол жүзік иелерінің қалауына қарсы күшін қолдануға тырысса, сиқыршы қызға зиян тигізеді. Мадам Ксанаду сондай-ақ Тимоти Хантерге оқып береді, оған жаңадан пайда болған сиқыршы ретінде көмектеседі. Ол сондай-ақ Тимнің серігі Джон Константинмен кездеседі, ол одан жел жұмыртқасы деп аталатын сиқырлы артефактті ұрлады деп санайды. Ксанаду басқалармен бірге Қасқыр бейтанысқа үлкен сүйіспеншілік пен сенім танытпаса да, ол Асмодельдің тозақтағы көтерілісін болдырмау үшін шақырылған сиқырлы және мистикалық топтың еркін тобы - Сиқырлы күзетшілердің мүшесі. Дегенмен, ол жалғыз жұмыс істегенді ұнатады және бөтенмен одақтасудан бас тартқан бірнеше батырлардың бірі. Көбірек билік алу үшін Ксанаду өз жанын Нерон деген жынға сатып берді, ол оған Батупет, Мау және Атопех деген үш адал жынды берді. Алғашында жын-шайтандар оның барлық қалауларына жауап беріп, оның бақылауынан шығып кетті. Уақыт өте келе, ол өзінің сезімдерін басқара отырып, жын-перілерді де басқара алды.

Өкініш күні

"Қиямет күні" №2 санында, "Шексіз дағдарыс" оқиғасымен байланысты, Жұлдыз ханым тұрақсыз күйде болды және сиқырдың жамандыққа тең екеніне сенді. Ол Мадам Ксанадуды жарақаттады және оның көздерін жойды. "Қиямет күні" арнайы басылымында Ксанадудың әлі де соқыр екені белгілі болды. Ол 14 рет көзін қайта өсірді, бірақ Жұлдыздың күші одан күшті болғандықтан, олар қайта-қайта күйдіріліп жатты. Дегенмен, Ксанадудың үйі Жұлдызға қарсы күрестің басталу орнына айналды, ол Фантомдық бейтаныс, Затанна және Набуды біріктірді. Ксанаду Жұлдыздың қарғысынан қашудың жолын да тапты, Даена есімді білгішті карта оқуға үйретті. Даена арқылы ол Жұлдыздың жеңіске жетіп, барлығын жойған әлемнің құлауын көреді. Сонымен, Набу осы жерде Жұлдызға қарсы шабуылды бастайды, сондай-ақ Мәңгілік тасты қалпына келтіру жоспарын жасауға кіріседі.

Бір жылдан кейін

Мадам Ксанадудың жаңа сиқырлы тәртіптегі орны әлі толық зерттелмеген, бірақ ол әлі де соқырлығын емдеуге тырысып жатқаны белгілі. Ол «Көлеңке шарты» командасының мүшелері «Жиналыс» деп аталатын жаулардың мистикалық күштерімен уақытша соқырланған кезде оларға көмектеседі. Оған көмектесуге мүмкіндік беретін – осы мистикалық жайт, бірақ топтың кейбірі соқырлықты өздері де емдей алады. Мадам Ксанаду «Керемет санау» #50 санында, Гринвич Виллидждегі «Hokus & Pokus Occult Curiosities» дүкенінен жұмыс істейді. Ол Мэри Марвелге Капитан Марвелді іздеуге көмектесе алмайды. Бірақ Мэриге Готэм қаласынан қашықта болуға кеңес береді, себебі «ол сиқыр үшін қауіпті».

Жаңа 52

Жаңа 52-де Мадам Ксанаду Барри Алленнің уақыт ағынына бей-жайша араласуы және Вертиго, УайлдСторм және DC Әлемдерінің бірігуі нәтижесінде қайта пайда болды. Жаңа сабақтастықта Ксанаду енді соқыр емес, және оның бұрынғы Нимуе ретіндегі тарихы сақталғанмен, Камелот құлдырауы кезінде ол бұрынғыдан белсендірек әрекет еткендей көрінеді. Өзінің негізгі мини-сериалындағыдай тыныш күйінде бақыламай, ол Экскалибурдың Көл ханымына тапсырылуына қатысты қарсылық білдірді, содан кейін Джейсон Бладпен бірге саяхаттап, Вандал Савидж және Шырақ рыцарь сияқты Қараңғы дәуірге қатысты басқа да батырлар мен зұлымдармен кездесті. Сонымен қатар, Қараңғы дәуірдегі Ксанаду Этриган мен Джейсон Блад екеуімен де қарым-қатынаста болды, олардың әрқайсысы ол екіншісінің көңілін табуға тырысып жатыр деп ойлады, мәжбүрлі бірігу үшін. Қазіргі заманғы Мадам Ксанаду DC Universe қайта құруында, Justice League Dark-те, DCU-дағы сиқырлы қауымдастықтың негізгі тұлғасы және қолдаушысы ретіндегі рөлін қайта жалғастырды. Ксанаду "Қараңғы лигаға" түрлі жағдайларда көмектеседі, мысалы, Затаннаның жоғалуы және Құпия үйдің Манхэттендегі зұлым күштерді босатуы сияқты. Соңында ол суперзұлым Доктор Дестинидің анасы екені белгілі болды. National Comics, антологиялық атаудың жаңаруы 2012 жылдың шілдесінде басталды. Бұл атау, әр түрлі DC кейіпкерлері туралы бір-бір оқиғаларды, әр түрлі шығармашылық топтардың қатысуымен, Жаңа 52 ғаламын кеңейтті. Оның ішінде Роб Уильямс жазған және Тревор Хэрсин мен Фиона Стэплс салған Madame X #1 бар.

DC таңбасы

"Жаңа алтын ғасыр" кітабында Deadman және детектив Шимпанзе, Huntress-тен алынған, басқа бір болашақтан келген қар шарын оған әкеліп, одан мәлімет алуға тырысты. Ол Eclipso туралы сырлы ақпаратты, Green Lantern-нің Red Lantern-ге көмектесуін, Sandman-нің бетперде киген қорқынышын, Flash-тың қайта қуанышқа кенелуін және Salem the Witch Girl туралы ескертуді жеткізді. Соңынан Xanadu, Deadman мен детектив Шимпанзеге қар шарын Huntress-ке қайтаруды кеңес береді, себебі Пер Дегатон оны өзімен бірге алып кетпесе, өлтіреді. Пер Дегатон жеңілгеннен кейін Xanadu, Deadman және детектив Шимпанзе Америка Әділет қоғамының штаб-пәтерінде пайда болады. Ол Пер Дегатонның Хаостың соңғы билеушісімен келісім жасағанын және оны тез арада тұтқындамаса, Америка Әділет қоғамы құрылыстан өшіріледі дейді. Green Lantern Пер Дегатонның жоспары туралы сұрағанда, Xanadu ол Америка Әділет қоғамын "өз қоғамымен" алмастыруды жоспарлап отырғанын мәлімдейді. Мадам Xanadu, Deadman және детектив Шимпанзе Бэтменмен кездескен Huntress-ті ұстауға JSA-ға көмектеседі. Ол Huntress-ті тірі ұстап тұрған қар шары екенін, және осы шарда Бэтмен Ұзақ уақыттың иелерінен ұрлаған Flashpoint шындығы сақталғанын түсіндіреді. Пер Дегатон мен оның түрлі нұсқалары шабуыл жасағанда, Мадам Xanadu-дың басын Пер Дегатон қысқа уақытқа ұстайды, сол сәтте ол Пер Дегатон мен оның әртүрлі нұсқаларын JSA үстелінің айналасында көреді, олар Әділет лигасы мен Супер Батырлар легионын өлтіреді.

Сыртқы келбеті

Ол әдеттегі рома халқының бақ шешушісі сияқты көрінеді, ұзын сырғалы сырғалар мен түрлі күлгін көйлектер киеді.

Күштері мен қабілеттері

Ханым Ксанаду оккульттік іс-әрекеттер мен мистикалық құбылыстарға табиғаттан тыс сезімтал. Ол сезгендерін түсіндіру үшін таро карталарын пайдаланады, сондай-ақ басқалардың болашағын да болжай алады. Ксанаду заттарды ауада ұшыра алады, өзін телепорттай алады және шайтандарды қууға шамасы жетеді. Ксанадудың кабинеті сиқырлы кітаптар мен заттарға, әрі зұлым күштердің тұнқылары салынған құмыраларға толы. Ол осы күшті заттарды көбінесе қолданбайды, тек олардың күзетшісі болып табылады. Ксанаду өлімсіз, ол ешқашан қартаймайды және Өліммен жасаған келісімі арқасында табиғи себептерден өлмейді. 2005 жылғы "Кек алу күні" оқиғасында тіпті Жұлдызшы да оны өлтіре алмады, керісінше, оны зиянсыз ету үшін соқыр қылды.

Жалындық нүктесі

Flashpoint-тің балама уақыт жолында Мадам Ксанаду әлі болжам айтушы. Трейси Тренеуден Ксанадудың орналасқан жеріне телепортталып, оның өліп бара жатқанын біледі. Өлер алдында Ксанаду оған Доктор Онын тоқтатуын өтінеді.

Тангенттік комикс

Тангент комиксінің "Joker's Wild" сериясында Мадам Ксанаду есімді кейіпкер, Тангенттің Жокердің батырлық бейнесін сомдайтын үш әйелдің бірі.

Теледидар

Мадам Ксанаду "Жас әділдік" эпизодының "Жалғандық" бөлімінде көрінеді, оны Кри Саммер дауыстайды. Бұл нұсқада Нью-Орлеандағы алаяқ, ол клиенттерді алдау үшін қолмен жасалатын тәсілдерді пайдаланады. Абра Кадабра Кент Нельсонды ұрлағанын көргеннен кейін, Ксанаду нақты сиқырмен айналысуға шабыттанды. Мадам Ксанаду "Батпақ нәрсесі" сериалында Джерил Прескотт рөлінде бейнеленеді. Ол алғаш рет "Әлемдер арасында" бөлімінде пайда болады, онда ол Мария Сандерлендке қызының рухын қумай кеңес береді. Содан кейін Ксанаду жарық пен қараңғылық арасындағы бір бейімсіздікті сезінеді және Мариядан өкініштерін ұмытуын өтінеді. "Ол сөйлейді" бөлімінде Ксанадуға Дэниел Кэссиди келіп, Мараистан қашан кеткені дұрыс екенін сұрайды. Ол карталары әлі де өзгермегенін, бірақ жаңа өзгерістер күтіліп отырғанын оқиды. "Қала шетіндегі қараңғылық" бөлімінде Ксанаду Мараиске дауыл жақындап келе жатқанын сезінеді. "Шешілмеген мәселелер" бөлімінде Мадам Ксанаду Марияны психиатриялық ауруханада көріп, оның санасын жоғалту құнымен Марияға тыныштық сыйлайды. 2021 жылға дейін DC Extended Universe әлемінде өтетін Мадам Ксанаду сериалы дамытылып, келесі жылы жоба тоқтатылды.

Фильм

Мадам Ксанаду Гильермо дель Тороның "Әділет лигасы: Қара сиқыр" комиксінің бейімделуінде көрсетілуі тиіс болған.

Бейне ойындар

Мадам Ксанадудың сиқырлы дүкені DC Universe Online әлемінде пайда болады. Бұл нұсқа Метрополистің Қытай қалашығында орналасқан.

Жинақталған басылымдар

Мадам Ксанаду том 1. Адасқан (240 бет, Madame Xanadu №1-10 жинағы)
Мадам Ксанаду том 2. Exodus Noir (128 бет, Madame Xanadu №11-15 жинағы)
Мадам Ксанаду том 3. Бұзылған карточкалар үйі (200 бет, Madame Xanadu №16-21 жинағы)
Мадам Ксанаду том 4. Естіңгі күштер (Madame Xanadu №22-29 жинағы)

Марапаттар

Мадам Ксанаду томы 2 2009 жылғы бірнеше Айснер сыйлығына ұсынылды: "Ең жақсы жаңа серия", "Ең жақсы қалам шебері/жүзілтеуші немесе қалам шебері/жүзілтеуші командасы" (Эми Ридер Хэдли және жүзілтеуші Ричард Френд) және "Ең жақсы мұқаба суретшісі" (Хэдли). 2010 жылғы Айснер сыйлығының үміткері: "Ең жақсы қалам шебері/жүзілтеуші немесе қалам шебері/жүзілтеуші командасы" (Майкл Калута), Мадам Ксанаду #11–15: "Экзодус Нойр" (Вертиго/DC).