Кіріспе
Сесил Ральф "Тинни" Томпсон (31 мамыр 1903 – 9 ақпан 1981) – канадалық кәсіби хоккей қақпашысы. Ол Ұлттық хоккей лигасында (НХЛ) 12 маусым ойнады, бастапқыда «Бостон Брюинс», кейін «Детройт Ред Уингс» командаларында. Төрт мәрте «Везина» жүлдесінің иегері болған Томпсон 1959 жылы Хоккей даңқы залына енгізілді. Ол «Бостон Брюинс» командасының құрамында 1928–1929 маусымында Стэнли кубогын жеңіп алған команданың мүшесі болды. 1938–1939 маусымының басында, «Бостонмен» толық он маусым өткізгеннен кейін, ол «Детройт Ред Уингс» клубына ауыстырылды, онда маусымды аяқтады және зейнеткерлікке шығар алдында тағы бір маусым ойнады. НХЛ карьерасында ол 81 мәрте «құрғақ ойын» көрсетіп, қақпашылар арасында алтыншы орынды иеленді. Ойыншылық жолынан кейін, ол төменгі лига командаларын жаттықтырды, содан кейін белгілі скаут болды. Томпсон шайбаны қолмен ұстап алып, сақтап қалу әдісін – «қолғаппен сақтауды» танымал етуге көмектесті. Ол шебер шайбамен ойнайтын қақпашы болды және 1936 жылы таяғымен шайбаны әріптесіне пас беріп, НХЛ-дегі алғашқы қақпашы ретінде нәтижелі пас берді.
Cecil Ralph "Tiny" Thompson (May 31, 1903 – February 9, 1981) was a Canadian professional ice hockey goaltender. He played 12 seasons in the National Hockey League (NHL), first for the Boston Bruins, and later for the Detroit Red Wings. A four time Vezina Trophy winner, Thompson was inducted into the Hockey Hall of Fame in 1959. He was a member of one Stanley Cup winning team, as a rookie in the 1928–29 season with the Boston Bruins. At the start of the 1938–39 season, after ten full seasons with Boston, he was traded to the Detroit Red Wings, where he completed the season, and played another full one before retiring. During his NHL career, he recorded 81 shutouts, the sixth highest of any goaltender. After retiring from playing, he coached lower league teams before becoming a noted professional scout. Thompson helped popularize the technique of the "glove save" which was catching the puck with his hands as a method of making a save. A competent puckhandler, he was the first goaltender in the NHL to record an assist in 1936 by passing the puck with his stick to a fellow player.
Ерте өмір
Томпсон Сандон кеншілер қаласында дүниеге келді. Ол Альберта штатының Калгари қаласында өсті, онда оның інісі Пол – ол да кәсіби хоккейші болды – 1906 жылы туды. Бала кезінде ол бейсбол және хоккей ойнауды ұнататын. Жасөспірім шайбалы хоккеймен айналысқанда, ол командадағы ең бойы ұзын ойыншы болғандықтан, әдемілеп "Тинни" деген лақап ат алды, ол лақап ат оның өмірінің соңына дейін сақталды. Томпсон 1919 жылы, 16 жасында Калгари Монаркс командасы үшін өзінің жас карьерасын бастады. Ол сол жылы Канаданың жастар хоккейінің чемпиондарына берілетін Мемориал кубогы үшін күресті, екі ойында қатысып, 11 гол өткізді, ол сол дәуір үшін жақсы көрсеткіш саналды. 1920–21 маусымда Калгари Альберта Грэйн командасында ойнағаннан кейін Томпсон Альберта штатының Беллвью қаласында үш маусым ойнады. 1924–25 маусымда ол Дулут Хорнетс клубына қосылып, 40 ойын ойнады, олардың 11-інде қарсыластарға гол соқпады.
Бостон Брюинз
Томпсон өзінің Ұлттық хоккей лигасындағы (NHL) карьерасын 1928–29 маусымда «Бостон Брюинс» командасымен бастады, ал оның шарты «Бостон» командасының менеджері Арт Росс сатып алғаннан кейін басталып кетті. Росс Томпсонды ешқашан ойнаған емес болса да, Миннесотадағы оның жақсы беделі туралы естіген. Бірінші маусымында ол «Брюинс» командасының барлық 44 ойынына қатысып, 12 гол соққысынан қорғалды және 1.15 гол соққысынан қорғалды, бұл НХЛ тарихындағы төртінші ең төмен көрсеткіш, Алек Коннеллдің 1.12 GAA және Джордж Хейнсворттың 1.05 және 0.98 GAA көрсеткіштерінен кейін. Хейнсворт сол маусымда өзінің рекордтық көрсеткішіне қол жеткізді. Томпсон плей-оффтың бес ойынында үш рет гол соққысынан қорғалды және тек үш гол жіберді. Келесі маусымда Томпсон тағы да «Брюинс» командасының барлық 44 ойынына қатысып, үш рет гол соққысынан қорғалды және орташа есеппен 2.19 гол жіберді. Лига алға пас беру ережесін өзгертті, нәтижесінде гол соғу көрсеткіші күрт өсті. Тек 98 гол жіберген Томпсон «Чикаго» командасының қақпашысы Чарли Гардинерді жеңіп, өзінің төрт Vezina Trophy-інің біріншісін жеңіп алды. Vezina Trophy лиганың ең үздік қақпашысына беріледі, ол 1981–82 маусымына дейін ең аз гол жіберген қақпашылардың саны бойынша анықталды. Алайда, плей-оффта олар алғашқы екі ойында жеңіліске ұшырады, өйткені Стэнли кубогының финалында «Канадиенс» командасына 2:0 есебімен ұтылды. Плей-оффтың басында Томпсонның жеті плей-офф ойынындағы жеңіс тізімі үзілді; 2014 жылдан бастап бұл карьерасын бастаған кездегі ең ұзақ плей-офф жеңіс тізімі болып қала береді. 1930–31 маусымында ол тағы да барлық 44 ойынға қатысты. Плей-оффта «Бостон» командасы жартылай финалда «Монреаль Канадиенс» командасына ұтылды. Ойынның соңында командасына гол соғу мүмкіндігін арттыру үшін Томпсон алғашқы қақпашы ретінде алмастырылды. «Бостон» әлі де жеңілгенімен, жаттықтырушы Арт Росс жасаған бұл әрекет келесі күні «таңғаларлық» деп сипатталды, ал «ашық қақпа» деп белгілі болған бұл тәсіл лиганың қалған бөлігінде қолданысқа енді. «Брюинс» командасы 1931–32 маусымында Томпсонның мансабында алғаш рет плей-оффқа қатыса алмады. Ол «Бостон» командасының 48 ойынының 43-іне қатысып, тек 13 ойында жеңіске жетті, бұл «Брюинс» командасының мүшесі ретінде ойындарды жіберіп алған жалғыз жағдай болды. Ол 11 гол соққысынан қорғалды және орташа есеппен 1.76 гол жіберді. Томпсон екінші рет «Жұлдыздар» командасына шақырылды. «Торонто Мейпл Лифс» командасына қарсы екі ойындық плей-офф сериясы қарама-қайшылықтарға толы болды, өйткені «Брюинс» командасы 8:6 есебімен жеңілді. Ашылу ойынында «Брюинс» «Торонтоны» 3:0 есебімен жеңіп, екінші ойында 8:3 есебімен жеңілді. Томпсон өзінің төртінші және соңғы Vezina Trophy-ін жеңіп, жаңа рекорд орнатты. Ол сондай-ақ екінші рет «Жұлдыздар» командасына шақырылды. Бримсекке орын ашу үшін Томпсон 1938 жылдың 16 қарашасында Норми Смит пен 15 000 долларға «Детройт Ред Уингс» командасына ауыстырылды. Томпсон сондай-ақ «Бостоннан» 1000 доллар бонус алды. «Бостон» командасының менеджері Арт Росс Томпсонның, қазір 35 жаста, кем дегенде тағы бес маусым бойы «Ред Уингс» командасы үшін ойнайтынын болжады; алайда Томпсон ойыннан зейнеткерлікке шыққанға дейін командада екі маусым ғана ойнады. «Ред Уингс» командасы осы екі маусымда да жеңіліс рекордтарын сақтады, бірақ екі рет де плей-оффқа қатысты. Жалпы, Томпсон «Детройт» командасы үшін 85 тұрақты маусым ойынында 32–41–12 көрсеткішін, жеті гол соққысынан қорғалды және орташа есеппен 2.54 гол жіберді. Ол 1940–41 маусымында бір ойында қақпашы ретінде қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Томпсон Канада Корольдік әуе күштерінде қызмет етті және Альбертаның жоғары хоккей лигасының «Калгари RCAF Мустангс» командасының жаттықтырушысы болды. Ол 1942–43 маусымдарында «Мустангс» командасын «Калгари Керри Арми» командасына қарсы лига чемпионатына бастап барды, онда 1943 жылдың наурыз айында «Мустангс» командасының қақпашыларының жарақаттары оны қайтадан мұзға шығарды. Томпсон қақпаға кіргеннен кейін «Мустангс» командасы «Currie Army» командасын 8–4 есебімен жеңіп, бес ойындық серияда екі жеңіске теңестірді. Ол шешуші ойынды өткізді, бірақ оның командасы «Currie Army» командасына 3–1 есебімен жеңіліп, Альберта чемпионы атағын жеңіп ала алмады. Соғыстан кейін Томпсон «Чикаго Блэк Хокс» командасының Батыс Канададағы бас скауты болды. Ол сол кездегі ойыншылардың ойын қабілетімен қатар жеке тұлғасын анықтауға тырысқан азақ скауттардың бірі болды. Томпсон ойыншылармен жиі сөйлесіп, оларды бақылап отыратын.
Ойын стилі
Томпсон "үлкен флопперлердің алғашқысы" болды және шайбаны тоқтату үшін жиі құрсағына түседі. Ол шайбаны қолмен ұстап, құтқарып алған алғашқы НХЛ қақпашыларының бірі болды және бұл техниканы танымал етуге көмектесті. Басқа ойыншыларға қарағанда кішірек қолғаптар қолданған ол өз дәуірінің ең үздік шайба ұстаушыларының бірі болды. Ол шайбаның жолында минималды қорғаныспен тұрды, оны аударып алудың орнына ұстауға тырысқанда жарақат алу қаупі бар еді. Оның ерекше техникасы, оның суреттерінде жиі кездесетін, бір тізеге түсіп, гол таяғының қылышымен бес тесікті жабу және қолғапты созып тордың сол жағын қорғаудан тұрды. Ол шайбаны қолғаппен ұстаса да, оның қолғаптары қазіргі заманғы блокер мен траппер қолғаптарының бермейтін қауіпсіздігі мен ыңғайлылығына жете алмады. Хоккей даңқы залына енген бұрынғы қақпашы Джонни Бауэр Томпсонды жақсы шайба ұстаушы және өз заманының ең үздік алға пастайтын ойыншысы ретінде сипаттады. 1935-1936 маусымында Томпсон шайбаны таяғымен әріптесіне қасақана пастап, ассист алған алғашқы қақпашы болды. Оның сол маусымдағы 38 жеңісі Бостон командасы үшін рекорд болды, ол 1982-1983 маусымында Пит Питерс (62 ойынның 40-ын жеңіп алды) тарапынан ғана бұзылды; содан бері ешбір "Брюинс" қақпашысы бір маусымда 37-ден астам жеңіске жете алмады. Оның қатарынан 14 жеңісі де НХЛ рекорды болды, кейіннен үш қақпашы оны қайталады. Томпсон "Брюинс" командасының барлық уақыттағы ең көп "құрғақ ойын" көрсеткен және голдардың орташа көрсеткіші бойынша көшбасшысы. Томпсон 2019 жылға дейін "Брюинс" қақпашысы сапында ең көп ойын (468) және ең көп жеңіс (252) рекордын ұстады, бірақ екі рекорды да Туука Раск бұзып жіберді. Өзінің НХЛ мансабында Томпсон 81 рет "құрғақ ойын" көрсетті, бұл НХЛ тарихында алтыншы орын. Ол плей-офф кезеңінде де жеті рет "құрғақ ойын" көрсетті. Ол голдардың орташа көрсеткіші бойынша барлық уақытта бесінші орында, 60 минут ішінде орташа есеппен 2,08 гол жіберді. Ол тұрақты маусымдағы ойындар саны бойынша 10 рет және жеңістер саны бойынша 5 рет барлық қақпашыларды басып өтті. Ол әйелі Эдит пен қызы Сандраны қалдырды.
Негізгі маусым және плей-офф
Тұрақты маусым | Плей-офф маусымы Команда Лигасы Ойын саны Жеңіс Жеңіліс Тең Ойнаған минут Қабылдаған голдар Сақталған қақпалар Орташа қабылдаған голдар саны Ойын саны Жеңіс Жеңіліс Тең Ойнаған минут Қабылдаған голдар Сақталған қақпалар Орташа қабылдаған голдар саны 1919–20 Калгари Монархс CCJHL — — — — — — — — — — — — — — — — 1919–20 Калгари Монархс M Cup — — — — — — — — 2 1 0 1 120 11 0 5.50 1920–21 Калгари Альберта Грэйн CCSHL — — — — — — — — — — — — — — — — 1921–22 Бельвью Булдогс ASHL — — — — — — — — — — — — — — — — 1922–23 Бельвью Булдогс ASHL — — — — — — — — — — — — — — — — 1923–24 Бельвью Булдогс ASHL — — — — — — — — — — — — — — — — 1923–24 Бельвью Булдогс Al Cup — — — — — — — — 4 1 2 1 240 10 1 2.50 1924–25 Дулут Хорнетс USAHA 40 17 20 3 1920 59 11 1.38 — — — — — — — — 1925–26 Миннеаполис Миллерс CHL 36 — — — 2160 59 10 1.64 3 3 0 0 180 1 2 0.33 1926–27 Миннеаполис Миллерс AHA 38 17 11 10 2253 51 9 1.42 6 3 3 0 361 8 1 1.33 1927–28 Миннеаполис Миллерс AHA 40 28 7 5 2475 51 12 1.23 8 4 0 4 520 3 5 0.38 1928–29 Бостон Брюинс NHL 44 26 13 5 2710 52 12 1.15 5 5 0 0 300 3 3 0.60 1929–30 Бостон Брюинс NHL 44 38 5 1 2680 98 3 2.19 6 3 3 0 432 12 0 1.67 1930–31 Бостон Брюинс NHL 44 28 10 6 2730 90 3 1.98 5 2 3 0 343 13 0 2.27 1931–32 Бостон Брюинс NHL 43 13 19 11 2698 103 9 2.29 — — — — — — — — 1932–33 Бостон Брюинс NHL 48 25 15 8 3000 88 11 1.76 5 2 3 0 438 9 0 1.23 1933–34 Бостон Брюинс NHL 48 18 25 5 2980 130 5 2.62 — — — — — — — — 1934–35 Бостон Брюинс NHL 48 26 16 6 2970 112 8 2.26 4 1 3 0 275 7 1 1.53 1935–36 Бостон Брюинс NHL 48 22 20 6 2930 82 10 1.68 2 1 1 0 120 8 1 4.00 1936–37 Бостон Брюинс NHL 48 23 18 7 2970 110 6 2.22 3 1 2 — 180 8 1 2.67 1937–38 Бостон Брюинс NHL 48 30 11 7 2970 89 7 1.80 3 0 3 — 212 6 0 1.70 1938–39 Бостон Брюинс NHL 5 3 1 1 310 8 0 1.55 — — — — — — — — 1938–39 Детройт Ред Уингс NHL 39 16 17 6 2397 101 4 2.53 6 3 3 — 374 15 1 2.41 1939–40 Детройт Ред Уингс NHL 46 16 24 6 2830 120 3 2.54 5 2 3 — 300 12 0 2.40 1940–41 Баффало Бисонс AHL 1 0 0 0 40 1 0 1.50 — — — — — — — — 1942–43 Калгари RCAF Mustangs CNDHL — — — — — — — — 4 — — — — 11 0 3.00 NHL барлығы 553 284 194 75 34,175 1183 81 2.08 44 20 24 0 2974 93 7 1.88