Норвегия парламент сайлауы 1989: Еңбек партиясы көшбасшы болып қалды, бірақ консерваторлар коалиция құрып үкімет құрды. ЕУ мәселесі үкіметтің ыдырауына себеп болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1989 жылдың 10 және 11 қыркүйегінде Норвегияда парламенттік сайлау өтті. Еңбек партиясы 165 орынның 63-ін жеңіп, Стортингтегі ең ірі партия болып қала берді. Социалистік емес партиялар көпшілік дауысқа ие болды, ал Ян П. Сайсе Консервативтік партия, Христиан-демократиялық партия және Орталық партиядан құралған коалициялық азшылық үкіметінің премьер-министрі болды. Бұл үкімет бір жылдан кейін Орталық партияның Норвегияның Еуропалық Одаққа (ЕО) қатысу мәселесінде консерваторлармен келіспеуі салдарынан таратылды. 1990 жылы Гро Харлем Брунтланд премьер-министр болып, төрт жылдан кейін 1993 жылғы сайлауға дейін азшылықтағы Еңбек үкіметін құрды.
Parliamentary elections were held in Norway on 10 and 11 September 1989. The Labour Party remained the largest party in the Storting, winning 63 of the 165 seats. The non socialist parties gained a majority, and Jan P. Syse became prime minister of a coalition minority cabinet consisting of the Conservative Party, the Christian Democratic Party, and the Centre Party. This cabinet was disbanded a year later after the Centre Party broke with the Conservatives over the Norwegian EU membership issue. Gro Harlem Brundtland became prime minister in 1990, forming a minority Labour government until the 1993 election four years later.
Саяси партиялар
Атауы Идеология Позиция Басшы 1985 жылғы нәтиже Дауыс (%) Орындықтар
АП Еңбек партиясы Arbeiderpartiet Әлеуметтік демократия Орталық-сол Gro Harlem Brundtland 40,8%
H Консервативтік партия Høyre Консерватизм Орталық-оң Jan P. Syse 30,4%
KrF Христиандық демократиялық партия Kristelig Folkeparti Христиандық демократия Орталықтан оңға қарай Kjell Magne Bondevik 8,2%
Sp Орталық партия Senterpartiet Аграризм Орталық Johan J. Jakobsen 6,6%
SV Социалистік солшыл партия Sosialistisk Venstreparti Демократиялық социализм Сол қанат Erik Solheim 5,4%
FrP Прогресс партиясы Fremskrittspartiet Классикалық либерализм Оң қанат Carl I. Hagen 3,7%
V Либералдық партия Venstre Әлеуметтік либерализм Орталық Arne Fjørtoft 3,1%
Name Ideology Position Leader 1985 result Votes (%) Seats Ap Labour PartyArbeiderpartiet Social democracy Centre left Gro Harlem Brundtland 40.8% H Conservative PartyHøyre Conservatism Centre right Jan P. Syse 30.4% KrF Christian Democratic PartyKristelig Folkeparti Christian democracy Centre to centre right Kjell Magne Bondevik 8.2% Sp Centre PartySenterpartiet Agrarianism Centre Johan J. Jakobsen 6.6% SV Socialist Left PartySosialistisk Venstreparti Democratic socialism Left wingErik Solheim 5.4% FrP Progress PartyFremskrittspartiet Classical liberalism Right wing Carl I. Hagen 3.7% V Liberal PartyVenstre Social liberalism CentreArne Fjørtoft 3.1%
Талқылау
1989 жылғы Норвегиядағы жалпы сайлау дебаттары
Күні Ұйымдастырушы Қатысқан Шақырылған Шақырылмаған ApHKrFSpSvFrpVMsMdgRefs
21 тамыз 1989 NRKPGro Харлем БрунтландNJan P. SyseNKjell Magne BondevikNJohan J. JakobsenNErik SolheimPCarl I. HagenNArne FjørtoftNEinar EdvardsenNBirte Simonsen
31 тамыз 1989 NRKNGro Харлем БрунтландNJan P. SysePKjell Magne BondevikNJohan J. JakobsenNErik SolheimPCarl I. HagenNArne FjørtoftNEinar EdvardsenNBirte Simonsen
6 қыркүйек 1989 NRKPGro Харлем БрунтландPJan P. SyseNKjell Magne BondevikNJohan J. JakobsenNErik SolheimNCarl I. HagenNArne FjørtoftNEinar EdvardsenNBirte Simonsen
8 қыркүйек 1989 NRKPGunnar Berge, Gro Харлем БрунтландPJan P. SysePKjell Magne BondevikPJohan J. JakobsenPErik SolheimPCarl I. HagenPArne FjørtoftPEinar EdvardsenPBirte Simonsen
1989 Norwegian general election debates Date Organiser Present Invitee Non invitee ApHKrFSpSvFrpVMsMdgRefs 21 August 1989 NRKPGro Harlem BrundtlandNJan P. SyseNKjell Magne BondevikNJohan J. JakobsenNErik SolheimPCarl I. HagenNArne FjørtoftNEinar EdvardsenNBirte Simonsen 31 August 1989 NRKNGro Harlem BrundtlandNJan P. SysePKjell Magne BondevikNJohan J. JakobsenNErik SolheimPCarl I. HagenNArne FjørtoftNEinar EdvardsenNBirte Simonsen 6 September 1989 NRKPGro Harlem BrundtlandPJan P. SyseNKjell Magne BondevikNJohan J. JakobsenNErik SolheimNCarl I. HagenNArne FjørtoftNEinar EdvardsenNBirte Simonsen 8 September 1989 NRKPGunnar Berge, Gro Harlem BrundtlandPJan P. SysePKjell Magne BondevikPJohan J. JakobsenPErik SolheimPCarl I. HagenPArne FjørtoftPEinar EdvardsenPBirte Simonsen
Сайлаушылардың демографиялық көрсеткіштері
Кохорт Кохорттың дауыс беру пайызы Ap H FrP Sv KrF Sp V Басқалар Жалпы дауыс беру 34,27% 22,23% 13,04% 10,08% 8,49% 6,47% 3,20% Жынысы Әйелдер 35,1% 22,2% 9,9% 11,6% 9,7% 6,6% 2,6% Ерлер 33,4% 22,2% 16,1% 8,6% 7,3% 6,3% 3,8% Жасы 18–30 жас 24,1% 26,1% 21,4% 12,9% 4,2% 4,2% 4% 30–59 жас 36% 22% 10,2% 11,4% 7,3% 7,2% 3,3% 60 жастан асқан 41,5% 18,4% 10,4% 3,5% 16,2% 7,2% 2% Жұмыс Төмен табыс 35% 17,5% 16,6% 9,5% 10,1% 5,3% 2,7% Орташа табыс 36,9% 18% 13,9% 10,7% 8,9% 7,4% 2,7% Жоғары табыс 28,1% 34,7% 9,1% 10,4% 5,5% 4,2% 4,9% Білім Бастауыш мектеп 52,6% 11,4% 11,2% 6,2% 8,7% 6,8% 1,4% Орта мектеп 33% 21,6% 15,6% 9,6% 7,5% 7,7% 3% Университет/колледж 14,8% 37,3% 8,1% 16,4% 10,9% 2,5% 6,1% Дереккөзі: Норвегияның әлеуметтік зерттеулер институты
Cohort Percentage of cohort voting for Ap H FrP Sv KrF Sp V Others Total vote 34.27% 22.23% 13.04% 10.08% 8.49% 6.47% 3.20% Gender Females 35.1% 22.2% 9.9% 11.6% 9.7% 6.6% 2.6% Males 33.4% 22.2% 16.1% 8.6% 7.3% 6.3% 3.8% Age 18–30 years old 24.1% 26.1% 21.4% 12.9% 4.2% 4.2% 4% 30 59 years old 36% 22% 10.2% 11.4% 7.3% 7.2% 3.3% 60 years old and older 41.5% 18.4% 10.4% 3.5% 16.2% 7.2% 2% Work low income 35% 17.5% 16.6% 9.5% 10.1% 5.3% 2.7% Average income 36.9% 18% 13.9% 10.7% 8.9% 7.4% 2.7% High income 28.1% 34.7% 9.1% 10.4% 5.5% 4.2% 4.9% Education Primary school 52.6% 11.4% 11.2% 6.2% 8.7% 6.8% 1.4% High school 33% 21.6% 15.6% 9.6% 7.5% 7.7% 3% University/college 14.8% 37.3% 8.1% 16.4% 10.9% 2.5% 6.1% Source: Norwegian Institute for Social Research