Кіріспе
Оксфорд университетінің эксклюзивті қоғамы – Буллингдон клубы. Бұл Оксфорд университеті студенттері үшін жеке, тек ерлерге арналған тамақтанатын клуб. Ол бай мүшелерімен, әсем банкеттерімен және жаман мінез-құлқымен, соның ішінде мейрамханалар мен студенттердің жатақханаларын тонауымен танымал. Клуб мүшелерін байлығы мен қатысуға дайындығы ғана емес, сонымен қатар білім деңгейіне сәйкес таңдайды. Буллингдон бастапқыда крикет және ат жарыстарымен айналысатын спорттық клуб болған, бірақ жұмыс отырыстары біртіндеп оның басты қызметіне айналды. Клубқа мүше болу қымбат: тігілген киімдер, тұрақты деликатеспен қонақ күту және келтірілген залалдарды сол жерде төлеу дәстүрі бар. Клуб мүшелерінің кейбіреуі Ұлыбританияның саяси элитасында жетекші тұлғаларға айналды, олардың ішінде бұрынғы премьер-министр Дэвид Кэмерон, бұрынғы қазынашы Джордж Осборн және бұрынғы премьер-министр Борис Джонсон бар. Буллингдон жиі көркем әдебиеттер мен драмаларда көрсетіледі.
The Bullingdon Club is a private all male dining club for Oxford University students. It is known for its wealthy members, grand banquets, and bad behaviour, including vandalism of restaurants and students' rooms. The club selects its members not only on the grounds of wealth and willingness to participate but also by reference to their education. The Bullingdon was originally a sporting club, dedicated to cricket and horse racing, although work meetings gradually became its principal activity. Membership is expensive, with tailor made uniforms, regular gourmet hospitality, and a tradition of on the spot payment for damage. Some members have gone on to become leading figures within Britain's political establishment. These include former Prime Minister David Cameron, former Chancellor of the Exchequer George Osborne, and former Prime Minister Boris Johnson. The Bullingdon is often featured in fiction and drama.
Тарих
Бұллингдон клубы 200 жылдан астам бұрын құрылған. Петре Мейс оның 1780 жылы 30 адаммен шектелген күйінде құрылғанын айтады, ал 1875 жылы клуб мүшесі болған виконт Лонг оны «көптеген жақсы дәстүрлері бар ескі Оксфорд мекемесі» деп сипаттады. Алғашқыда бұл түлкі аулау және крикет клубы болды, ал Томас Аштетон Смит кіші 1796 жылы Мэрилебон крикет клубына қарсы Буллингдон сапынан қатысқандығы тіркелген. 1805 жылы Оксфорд университетіндегі крикет «көне Буллингдон клубымен шектелген, ол қымбат және эксклюзивті болды». Бұл негізгі спорттық мақсат клубтың символында бекітілген. Гарри Маунт клуб атының осы спорттық тарихтан шыққандығын ұсынады, клубтың жыл сайынғы Буллингдон клубының жарыс жолы болған Буллингдон жүздігінен аталғанын айтады. Клубтың осы бастауы жыл сайынғы Буллингдон нүктесінен нүктеге дейінгі таңғы аспен белгіленеді. Wisden Cricketer журналының мәліметінше, «Буллингдон формальды түрде Оксфорд университетінің екі түпнұсқа крикет командасының бірі болып көрінеді, бірақ ол крикетті мүшелерінің ерсілі-қарсылық, құрылыс-қырқыс немесе жеке басының құштарлығын жасыру үшін әдепті маска ретінде пайдаланды». 19 ғасырдың соңында клуб ішінде тамақтануға баса назар аудара бастады. Лонг 1875 жылы «Буллингдон клубының [крикет] матчтары жиі өткенін және қонақ клубтармен көптеген жақсы ойындар ойналғанын» растады. «Буллингдон клубындағы кешкі ас – шарап пен өмірдің жақсылықтарын көп тұтынумен бірге, көтеріңкі көңіл-күйді көрсетудің мүмкіндігі болды, бұл көбінесе Оксфордқа қайта оралуды ерекше тәжірибеге айналдырды». 1913 жылы New York Times газеті оқырмандарына «Буллингдон Оксфордтағы эксклюзивтіліктің шыңына сай келеді; ол – аристократияның, зор байлықтың ұлдары клубы; оның мүшелігі университеттің «жас қандарын» көрсетеді» деп хабарлады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде клубтың филиалы Колдиц замкісінде Оксфордта оқыған кезде клуб мүшесі болған тұтқын офицерлер үшін құрылды. Оның мүшелерінің көп бөлігі Итон, Харроу, Сент-Полс, Стоу, Радли, Оундл, Шрусбери, Рагби және Винчестер сияқты жеке мектептердің түлектерінен тұрады.
2000 жылдар
21-ғасырда Буллингдон клубы негізінен тамақтанатын клуб болып табылады, бірақ клубтың спортпен байланысының қалдығы жыл сайынғы кросс-кантри жарысын қолдау арқылы сақталған. Клуб президенті, "Генерал" деп белгілі, жеңімпазға кубок тапсырады, ал клуб мүшелері жарыс кезінде шампанмен таңғы ас ішеді. Клуб жыл сайын кешкі ас өткізеді. Қонақтар осы шаралардың кез келгеніне шақырылуы мүмкін. Жыл бойы жаңа мүшелерді қабылдау немесе басқа да мерейлі оқиғаларды атап өту үшін шағын кешкі ас та ұйымдастырылуы мүмкін. Клуб көбінесе жеке асханаларды жалған атпен жалдайды, себебі көптеген мейрамхана иелері клубтың кешкі ас кезінде мас күйінде келтіретін зиянды репутациясынан сақтанады. 2007 жылы 1987 жылы түсірілген Буллингдон клубының суреті табылған. Бұл суреттің арқасында Борис Джонсон мен Дэвид Кэмерон саясатта мансапқа жеткен екі мүшесінің суреті британдық баспасөздің назарына ілікті, сол кезде олар тиісінше Лондон мэріне кандидат және Консервативтік партияның жетекшісі болған. Авторлық құқық иелері суретті пайдалануға рұқсат беруден бас тартты. Көптеген Оксфорд студенттері "әсте-кесте байлықты тойлаумен" байланыстыруға ықыласты емес екенін білдірді. 2017 жылдың маусым айында клуб мүшелері жылдық клубтық суретін Христ-Черч шіркеуінің алдында түсіруге тырысқанда, рұқсат алмағандықтары үшін колледж күзетшілерімен шығарылып жіберілді. Жақын жердегі клубқа мүше емес студенттер клубты тастап кеткен кезде оларды ұрысып, тіпті "Yakety Sax" (The Benny Hill Show) әнін ойнап мазалады.
Беделі
Клуб әрқашан бай мүшелерімен, сәнді кештермен және шулы дәстүрлерімен, соның ішінде мейрамханаларды, қоғамдық орындарды және колледж бөлмелерін қиратумен, ал келтірілген зиянды сол жерде төлеумен ерекшеленді. Оның байлығын көрсетуі дау тудырады, себебі кейбір бұрынғы мүшелері кейін жоғары саяси лауазымдарға ие болды, атап айтқанда бұрынғы Ұлыбритания премьер-министрі Дэвид Кэмерон, бұрынғы қазынашы Джордж Осборн және бұрынғы премьер-министр Борис Джонсон. Көптеген жылдар бойындағы оқиғалар клубтың мінез-құлқына байланысты әңгімелерге куә болды. 1894 жылдың 12 мамырында кешкі астан кейін Буллингдон клубының мүшелері Христ-Черчтің Пеквотер квадрантындағы шамдардың барлық әйнегі мен 468 терезені, сондай-ақ ғимараттың жалюзилері мен есіктерін қиратты, ал 1927 жылдың 20 ақпанында осы әрекетті қайталады. Мұндай оқиғалардың нәтижесінде клубқа Оксфорд қаласында жиналуға тыйым салынды. Борис Джонсонның өмірбаяын жазған Эндрю Гимсон 1980 жылдарда клуб туралы былай деді: «Менің ойымша, кеш мейрамхананы қиратусыз және толық төлемақысыз, көбінесе қолма-қол ақшамен аяқталмас еді. [ ] Буллер адамы үшін түрмеде бір түн өткізу әдеттегі жағдай саналса, Буллерлердің наразылығын тудырғандарды қорқыту да қалыпты жағдай еді». 2005 жылдың желтоқсан айында Буллингдон клубының мүшелері Оксфордширдегі Файфилд қаласындағы 15 ғасырлық Уайт Харт пабында 17 бөтелке шарапты, «барлық ыдыс-аяқты» және терезені қиратты. Кешті Александр Феллоуз ұйымдастырды, ол Барон Феллоуздың ұлы және Уэльс ханшайымы Диананың сіңілісінің ұлы. Партияның төрт мүшесі қамауға алынды. 2010 жылы Букингемширдегі Хартвелл үйіне келтірілген зияннан кейін тағы бір кешкі ас туралы хабарланды. Буллингдон британдық әлеуметтік спектріндегі артық әрекеттерге назар аудару және Буллингдонның бұрынғы мүшелері болған Консервативтік партияның көрнекті саясаткерлерін ұялту мақсатымен Парламент палатасының отырыстарында талқыланды. Джонсон клубтан алшақтауға тырысып, оны «адамдықтан тыс студенттік мақтандықтың, қатыгездіктің және ақымақтықтың шынымен ұятты көрінісі» деп сипаттады.
Киім
Клубтың түстері аспан көгі және піл сүйегі. Мүшелер жыл сайынғы lllClub кешкі асқа арнайы тігілген, қою теңіз көгі түсті, мата жағалы, піл сүйегі жібектен жасалған жақтаулы, мыс монограммалы түймешіктермен, горчица түсті жилет және аспан көгінен байланган галстук бар пальто киеді. Сондай-ақ, аспан көгіне піл сүйегі жолақтары бар клубтық галстук та бар. Бұл киімнің бәрі Оксфордтағы "Эде және Равенскрофт" тігіншілерінен беріледі. 2007 жылы толық форманың құны 3500 фунт стерлингке бағаланды. Дәстүр бойынша, крикет ойнағанда мүшелер "сабан шапандарына көк және ақ ленталармен, ал фланель шалбарларына сол түстердегі жолақтармен белгіленетін".
Университетпен қарым-қатынас
Бұллингдон қазіргі уақытта Оксфорд университетінде тіркелмеген, бірақ мүшелері университет студенттерінің арасынан іріктеледі. Бұрын бірнеше рет клуб тіркелген кезде, университет прокторы мүшелерінің салқындығы мен тәртіпсіздігі үшін оны қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. Джон Бетджеман 1938 жылы "Клуб әр жиылыстан кейін бірнеше жылға тоқтатылып тұрады" деп жазған. Қызметтен шеттетілген кезде клуб құпия түрде жиналатын. Клуб 2008/9 жылдары Оксфордта белсенді болды, бірақ университетке тіркелмеген. Проктор қызметінен зейнеткерлік сөйлесуінде геология профессоры Дональд Фрейзер университет аумағында болмаған, сондықтан олардың құзыретіне кірмейтін бір оқиғаны атап өтті: "кейбір студенттер таңғы үште "Біз – Бұллингдон!" деп мас күйінде шулап айқайлауға әдеттеніпті, бұл Phoenix кинотеатрынан алшақ емес үйден естілген. Бірақ олар көрші әйел деп атаған, оларға тыныш болуды сұрауға келген адамның сөздерінің көшірмесі әдетте жарияланбайтын тілмен жазылған". Бұл шешім бірнеше аптадан кейін "конституциялық техникалық себептермен" күштен шығарылды, бірақ Этти "осы тыйым жақын арада қайтадан ұсынылады" деп сендірді. Кейіннен бұл тыйым ОУКА-ның аға мүшесіне шағымданғаннан кейін қайтадан қолданысқа енгізілді және күшінде қалуда.
Клуб мүшелерінің фотосуреттері
Жылдар бойы клубтың бірнеше жылдық фотосуреттері жарық көрді, олардың әрқайсысы клубтың бұрынғы мүшелері туралы мәлімет береді. 1987 жылы түсірілген, Дэвид Кэмерон, Борис Джонсон және Financial Times газетінің Джонатан Форды, сондай-ақ бөлшек сауданың бас директоры Себастьян Джеймс сияқты клуб мүшелерін бейнелейтін фотосурет ең танымал мысал болып табылады. Би-Би-Си тілшісі Эндрю Маррмен сұхбаттасқанда Дэвид Кэмерон бұл фотосуреттің өзін ұялтатынын айтты. BBC Two Newsnight телеарнасы фотосуретті қайта жасайтын сурет салуды тапсырды, себебі авторлық құқықты иеленген фотографтар оны коммерциялық мақсатта жариялауға қарсылық білдірді. Кейіннен 1988 жылы түсірілген тағы бір фотосурет пайда болды, онда болашақ британ премьер-министрі Дэвид Кэмерон клуб президенті ретінде, топтың ортасында тұрған күйі бейнеленген. 1992 жылы түсірілген клуб суретінде Джордж Осборн, Натаниел Ротшильд, Дэвид Кэмеронның туысы Гарри Маунт және Ocado компаниясының негізін қалаушы Джейсон Гиссингті көруге болады. 2013 жылы клуб мүшелерінің жеке ұшақпен Оңтүстік Африкаға аң аулауға ұшып бара жатқан жаңа фотосуреті жарияланды. Суретте Майкл Маркс, Кассиус Николас Грин, Тимоти Алдерсли, Чарльз Клег және Джордж Фармер – Консервативтік партияның бұрынғы қазынашысы Майкл Фармердің, барон Фармердің ұлы бейнеленген.
Деректі фильм
Дэвид Кэмерон мен Борис Джонсонның Буллингдон клубындағы кезеңі Ұлыбританияның Channel 4 телеарнасының «When Boris Met Dave» деректі фильмінде көрсетілді, ол 2009 жылдың 7 қазанында More 4 арнасында эфирге шықты. 2011 жылдың қазан айында Observer Magazine журналында Джордж Осборнның клуб мүшелігі талданды.
Мәдени сілтемелер
Буллингдон Эвелин Уоның "Күн бату және құлау" романында (1928) "Буллинджер клубы" (Буллинджер – танымал шампан маркасы) ретінде сатиралық тұрғыда бейнеленеді. Роман сюжетінде маңызды рөл атқарады: жай мінезді батыр Буллинджер клубының колледж арқылы жасаған қиратушы шабуылы үшін кінәлі деп танылып, колледжден шығарылады. Том Дриберг Буллинджер клубының сипаттамасын «Христос шіркеуіндегі Буллингдон клубының кез келген кешкі асының шамалы есебі» деп мәлімдеді. «Мұндай мөлшерде шыныны тек соғыс кезінде ғана көрдім. Мұндай түндері, «өнерге» бейім студенттер автоматты түрде шабуылға ұшырар еді». Уо «Брайдсхедке қайта оралу» романында Буллингдонды тікелей атап көрсетеді. Чарльз Райдермен сөйлескенде Энтони Бланш Буллингдонның бір күні Том Квадтағы «Меркурий» фонтанына оны салуға тырысқанын айтады, Меркурий – Квадтың ортасындағы үлкен фонтан. Бланш құйрық киімдегі мүшелерін «өте тәртіпсіз лакейлерге» ұқсас деп сипаттайды және былай дейді: «Білесіз бе, келесі күні Себастьянға бару үшін айналып келдім. Мен кешкі оқиғалары туралы әңгіме оны көңілді етеді деп ойладым». Бұл Себастьянның Буллингдон мүшесі еместігін көрсетеді, бірақ 1981 жылғы телеэкрандау кезінде Лорд Себастьян Флайт танымал Буллингдон құйрық киімін киіп, Чарльз Райдердің колледж бөлмесінің терезесінен құсып шығады. 2008 жылғы «Брайдсхедке қайта оралу» фильмінің экранизациясында да осы көріністе Флайт клубтың құйрық киімін киеді, ал оның серіктері оның артынан «Буллер, Буллер, Буллер!» деп айқайлайды. Лора Уэйдтің «Posh» пьесасы, Буллингдон сияқты клубтардан шабыттанған ойдан шығарылған Оксфордтық тамақтандыру клубының негізінде жазылған, 2010 жылдың сәуірінде Лондонның Корольдік театрында қойылды. Пьесада клубқа студент кезінде мүше болу, кейіннен Тори партиясының құпия және сыбайлас жемқорлыққа толы ықпал желісіне студенттің қабылдануы ретінде бейнеленеді. Кейін пьеса 2014 жылы «The Riot Club» фильміне бейімделді. «Peep Show» телесериалы өзінің соңғы маусымының бірінші эпизодында Буллингдон клубына сілтеме жасады. 2022 жылғы Netflix сериалы «Скандал анатомиясы», Сара Вонның сол аттас романына негізделген, Буллингдон клубын оқиғадағы ойдан шығарылған клубты жасау үшін шабыт көзі ретінде пайдаланды. Ойдан шығарылған клуб «Либертин» деп аталады.