Кіріспе

Канха тайғарының қорығы, сондай-ақ Канха-Кислі ұлттық паркі деп те аталады. Бұл Үндістанның тайғарылар қорықтарының бірі және Мадхья-Прадеш штатының ең үлкен ұлттық паркі. Қазіргі Канха аймағы Халлон және Банджар деп аталатын екі қорғалған аймаққа бөлінген, олардың ауданы сәйкесінше шамамен құрайды. Канха ұлттық паркі 1955 жылдың 1 маусымында құрылған және 1973 жылы тайғарылар қорығы деп жарияланды. Бүгінде ол Мандала және Балагат аудандарының аумағында шамамен аумақты қамтиды. Айналасындағы буферлік аймақ және көршілес Фен қасиетті орнымен бірге ол Канха тайғарылар қорығын құрайды, бұл елдегі ең ірілерінің бірі. Бұл оны Орталық Үндістандағы ең үлкен ұлттық парк етеді. Паркте бенгал тайғары, үнді барысы, жалқау аю, барасинга және доле мекендейді. Сондай-ақ, бұл Үндістанда тайғарылар қорығының арасында Барасинга Бхурсингх атты талисманды ресми түрде енгізген алғашқы қорық.

Флора

Қаңға жолбарыстар қорығында 1000-нан астам гүлді өсімдік түрі кездеседі. Төменгі жазықтықтағы орман саль (Shorea robusta) және басқа да аралас орман ағаштарынан, арасында шабындықтардан тұрады. Таулы орман тропикалық ылғалды, құрғақ жапырақты типтес және еңістердегі бамбуктан (Dendrocalamus strictus) мүлдем өзгеше. Тығыз орманның ішінде ерекше үндістандық "көлеңке ағашын" (Sterculia urens) да көруге болады.

Фауна

Қаңға тайғара қорығында бенгал тайғары, үнділік барс, dhole, жалқау аю, бенгал түлкісі және үнділік шакал қоныстанды. Барасингха батпақты жерлерге бейімделген. Гаурлар саябақтағы жайылымдар мен су қоймаларында тіршілік етеді. Қарабақа сирек кездеседі. Қорықта 300-ге жуық құс түрі бар, ең көп кездесетін құстар: қара ибис, азиялық жасыл аражегіш, ірі қара құс, қарабас попугай, үнді сарыбас, дронго, қарақұйрық, қанатты жыланқұс, үнді сұр мүйізді құс, үнді дөңгелек, кіші ассистент, кіші суқұс, кіші сыбызғы құс, миневет, Малабар аяқ мүйізді құс, тоқылдақтар, көгершін, үнді жұмақ құсы, тау минасы, үнді қарақұсы, қызыл жаңғақ, қызыл иекке ие лапақ, далалық бүркіт, Тикельдің көк құсы, ақкөз бұрыш, ақ кеуделі балықшы, ақ қабақты желбезек, ағаш шыршақтары, сонымен қатар көптеген құстар бар.

Барасингханы қайта әкелу

Бұл ұлттық саябақтағы қызықты табиғатты қорғау жұмысы – барасингханы қайта оралту. Гаур Бандавгархқа көшіріледі, ал кейбір барасингхалар Сатпура жолбарыстар қорығына қоныстандырылады. Жобаның мақсаты – осы ұлттық саябақта сегіз-тоғыз түрлі жерге шамамен 500 барасингханы енгізу. Сонымен қатар, шамамен жиырма жолбарысты ұстап, Сатпура жолбарыстар қорығына көшіру жобасы да жүзеге асырылуда.

Жолбарысты қорғау және байга тайпасы

Орманға тәуелді болған Орталық Үндістанның жартылай көшпелі Байга тайпасының мүшелері 1968 жылға дейін Канха ұлттық паркінің ішінде орналасқан 28 ауылда тұрды, содан кейін олар көшірілді. Көшіру жолбарыстың маңызды мекендеу ортасын сақтау үшін жасалған шара болатын. Олар көшірілген жер шөлейт, және қазірде дұрыс тамақтанбаудан зардап шегуде. WWF India жолбарыстар мен олардың азығын қолдайтын дәліздер құру арқылы жолбарыстардың мекендеу ортасын сақтау және қалпына келтіру жұмыстарында жолбарыстар популяциясын тұрақтандыруға жұмыс істеді. Бұл адам өмірі мен мүлкіне зиян келтірудің алдын алу, орманға тәуелділікті азайту және адамдар шығынға ұшыраған жағдайда жолбарыстарды өштеп өлтіруді азайтуды қамтиды. Канханың жедел әрекет ететін қызметкерлері WWF-тен қолдау, оқыту және жабдықтармен қамтамасыз етілуде.

Көлік және кіру

Жабалпур әуежайынан (04:30 сағ) Дели, Мумбаи, Калькутта, Хайдарабад, Пуна, Белгаум және Бхопал қалаларына тікелей рейстер бар. Нагпур (Мукки) және Раипур (Мукки) қалаларында басқа да әуежайлар орналасқан. Джабалпур – Үндістанның барлық аймандарымен теміржол байланысы бар маңызды теміржол стансасы. Джабалпурдан саяхаттаудың ең қолайлы жолы – Мандала арқылы, онда саябаққа туристік такси қызметі бар. Сондай-ақ, жаңадан салынған кең табанды станция – Ширайдонгриге дейін Джабалпур-Найнпур теміржол бағыты арқылы барып, Канха қақпасынан Ұлттық саябаққа кіруге болады. Алдын ала жоспарланған сапар үшін ең қысқа жол – Джабалпур – Барги су тоғаны – Гансор – Тануар су тоғаны – Ширайдонгри – Канха Ұлттық саябағы. Мандаладағы Ұлттық саябақ әкімшілігінен рұқсат алу қажет болғанда, Джабалпурдан Мандалаға (30-шы Ұлттық тас жол арқылы) – Ширайдонгри – Канха бағыты артықшылыққа ие. Бұл Ұлттық саябаққа Раипур – Гандай – Маланжкханд – Байхар тас жолымен Мукки қақпасы арқылы да келуге болады. М.П. Туризм және жеке меншік иелері Мукки қақпасының жанында қонақүйлер мен демалыс орындарын ұсынады. Хатия мен Канха қақпасында да ұқсас жағдайлар бар. Саябаққа кіру үшін үш қақпа бар. Канха/Кісли қақпасына Джабалпурдан жету оңай, ол буферлік аймақтың ішіндегі Хатия ауылында тоқтайды. Екінші қақпа – Муккиде, ал үшінші, соңғы ашылған қақпа – Сархиде.

Экожүйе бағасы

Қаңға жолбарысы қорығының экономикалық бағалауы бойынша, жыл сайын 16,5 миллиард рупий (0,80 лакх / гектар) құнға бағаланатын пайда әкелетіні анықталды. Жолбарыс қорығының маңызды экожүйелік қызметтеріне гендік қорын қорғау (12,41 миллиард рупий), төменгі ағындағы аймақтарды сумен қамтамасыз ету (558 миллион рупий) және буферлік аймақтарда мал азығымен қамтамасыз ету (546 миллион рупий) кіреді. Басқа қызметтердің ішінде демалысқа арналған құны (384 миллион рупий), жабайы жануарларға мекен және паналау жағдайларын ұсыну (319 миллион рупий) және көміртегіді сіңіру (219 миллион рупий) бар.