Самсё муниципалитеті: Данияның Орталық Дания аймағындағы арал. Жер ауданы 115 км², әкімі Марсель Мейер. Тегеуорны – Транбьерг қаласы. Паром қатынасы бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Самсо муниципалитеті (Samsø Kommune) – Орталық Дания аймағындағы муниципалитет (дан. kommune). Самсо муниципалитеті Каттегат теңізінде 115 км² аумақты алып жатыр, Данияның материктік бөлігі Ютландия мен Зеландия арасында орналасқан және Самсо аралын, сондай-ақ бірнеше шағын аралдарды қамтиды. 2014 жылдан бері муниципалитет әкімі – Социал-демократтар (дан. Socialdemokraterne) саяси партиясының мүшесі Марсель Мейер. Муниципалдық кеңестің орталығы – Транебьерг қаласы. Паромдық қатынас Sælvig қаласын Оддер муниципалитетіндегі Хов қаласымен және Орхус қаласымен, ал Ballen қаласын Зеландиядағы Калундборг қаласымен байланыстырады. Шығысында Самсо-Белт бұғазы орналасқан, ол Самсоны Зеландиядан бөліп тұрады. Самсо муниципалитеті 2007 жылғы муниципалитеттік реформада жақын орналасқан муниципалитеттермен біріктірілмеді, себебі ол Орхус муниципалитетімен «муниципалдық ынтымақтастық туралы келісімге» және Оддер муниципалитетімен шектеулі ынтымақтастыққа келісім жасады. Муниципалитет Орхус бизнес аймағының және 2016 жылы 1,378 миллион халқы бар Шығыс Ютландияның қалалық аймағының құрамына кіреді.
Samsø Municipality (Samsø Kommune) is a municipality (Danish: kommune) in Region of Central Denmark. Samsø municipality covers an area of 115 km2 in the Kattegat sea, between the Danish mainland of Jutland and Zealand and comprises the island of Samsø as well as a number of small surrounding islands. The mayor has since 2014 been Marcel Meijer, a member of the Social Democrats (Danish: Socialdemokraterne) political party. The seat of the municipal council is the town of Tranebjerg. Ferry services connect the town of Sælvig to the town of Hov in Odder Municipality as well as Aarhus, and the town of Ballen connects to the city of Kalundborg on Zealand. To the east is the strait of Samsø Bælt, separating Samsø from Zealand. Samsø Municipality was not merged with any adjacent municipality under the municipal reform of 2007, as it agreed to enter into a "municipal cooperation agreement" with Aarhus Municipality and limited cooperation with Odder Municipality. The municipality is part of Business Region Aarhus and of the East Jutland metropolitan area, which had a total population of 1.378 million in 2016.
Тарих
Самсö викингтер дәуірінде тарихи маңызды орын болды, себебі ол Каттегаттың орталық жерінде орналасқан. Қаңхаве каналы 720 жылдары теңіз арқылы оңай және жылдам қатынауға мүмкіндік беру үшін салынған. Орта ғасырларда аралда бес қамал салынды, онда арал патшаның меншігінде болған. 1676 жылы арал Софи Амали Мотқа сыйлық ретінде берілді, ол аралдың графинясы атанды. Дания орта ғасырларда тарихи түрде жүйелерге (syssels) бөлінген. Самсö – Або жүйесіндегі (Åbosyssel) жүздік (hundred) болып табылды. Жүйелер таратылғаннан кейін Самсö Калундборг феодалдық иелігіне (Kalundborg Fief) қарады. Кейіннен феодалдық иелік округке (county) айналдырылды, және Самсö 1660 және 1670 жылдар аралығында Калундборг округінің бөлігі болды. Калундборг округі 1793 жылы Холбек округіне қосылды. Самсö-де ешқашан нарық қалалары (Danish: Købstader) болған емес, бірақ арал тұрғындары ретінде ерекше жеңілдіктер берілді. Осы жеңілдіктердің бірі – өз өнімдерін кемемен шығаруға рұқсат алу болды, бұл әдетте нарық қалаларына ғана берілетін құқық еді. Самсö-нің теңіз шаруасындағы маңызы 1600 жылдары арта түсті, бірақ 1709-1720 жылдардағы Ұлы Солтүстік соғысы аралдағы кемелер санын екі есеге азайтты. Самсö және оның төңірегіндегі аралдарда бірнеше бекіністер мен қоршаулар салынды, бұл оның әскери маңыздылығын арттырды. Англия соғыстары Самсö кемелерінің тағы да жартысына азаюына және аралдың экономикасы мен теңіздік маңызына ауыр соққыға әкелді. 1962 жылы Самсö жүзінде бес приходтық муниципалитет болды: Бессер, Колби, Нордби, Онсбьерг және Транебьерг. Олар 1962 жылы біріктіріліп, Самсö муниципалитеті құрылды. 1970 жылы Самсö муниципалитеті Холбек округінен Орхус округіне көшірілді. 2007 жылғы муниципалитет реформасында Самсö басқа муниципалитеттермен біріктірілмеді.
Samsø was a historically important location in the Viking Age, due to its central location in Kattegat. The Kanhave canal was constructed in the 720s to allow for easy and quick access across the sea. Five castles were built on the island in the Middle Ages, where the island was under ownership of the king. The island was in 1676 gifted to Sophie Amalie Moth, who became countess of the island. Denmark has historically been divided into syssels in the Middle Ages. Samsø was a hundred in Åbosyssel. With the dissolving of the syssels, Samsø came under Kalundborg Fief. The fief was later changed to a county, and Samsø was between 1660 and 1670 part of Kalundborg County. Kalundborg County was merged into Holbæk County in 1793. Samsø never had any market towns (Danish: Købstader), but was granted special privileges as islanders. Among those privileges were the permission to ship out their own products, which was usually reserved for market towns. The naval importance of Samsø became significant through the 1600s, but the Great Northern War in 1709 1720 halved the ships on the island. Several fortifications and scones were constructed on Samsø and the surrounding islands, which increased its military importance. The English Wars resulted in another halving of Samsø's ship, and another big hit to the island's economy and maritime significance. In 1962 there were five parish municipalities in Samsø Hundred: Besser, Kolby, Nordby, Onsbjerg and Tranebjerg. They were, in 1962, merged to form Samsø Municipality. In 1970 Samsø Municipality was moved from Holbæk County to Århus County. In the municipal reform of 2007 Samsø was not merged with any other municipality.
Транбьерг
Транебьерг аралдың оңтүстік бөлігінде орналасқан. Транебьерг тоғайы және Сёренден өзені қаланың солтүстігінен өтеді. Қаланың оңтүстік-шығыс ауданы Фредериксберг деп аталады. Қаланың қалған бөлігі егістік далалармен қоршалған. Транебьерг муниципалитеттің әкімшілік орталығы болып табылады және муниципалитеттің қалалық әкімшілік ғимаратында орналасқан. Транебьерг шіркеуі мен Самсё мұражайы осы қалада. Шіркеудің оңтүстігінде Самсё кітапханасы мен муниципалитеттің қалалық әкімшілік ғимараты орналасқан. Қала орталығында, қалалық әкімшілік ғимараттан сәл оңтүстікке қарай Самсё ауруханасы орналасқан. Сондай-ақ қала орталығында жергілікті футбол командалары пайдаланатын "Транебьерг" стадионы деп аталатын футбол алаңы бар. Футбол алаңы орналасқан Ланггаде жолы бойында бірнеше дүкендер, мейрамханалар мен кафелер орналасқан. Осы аймақта дәріхана мен туристік ақпараттық орталық та бар. Фредериксберг, қаланың оңтүстік бөлігі, сондай-ақ қаланың шығыс бөлігі көбінесе тұрғын үйлерден тұрады. Қаланың солтүстік-шығыс бөлігінде шағын өнеркәсіптік аймақ бар.
Tranebjerg is located centrally on the southern part of the island. Tranebjerg Bog and the river Sørenden borders the town to the north. The south eastern neighborhood of the town is called Frederiksberg. The rest of the town is surrounded by fields. Tranebjerg is the administrative center of the municipality, and home to the municipality's town hall. Tranebjerg Church and Samsø Museum. South of the church is Samsø Library and the municipality's town hall. In the center of the town, slightly south of the town hall, is Samsø Hospital. Also in the center of the town is a football field known as Tranebjerg Stadion, used by the local football teams. Along the road of Langgade, where the football field is also located, are several shops, restaurants and cafés. A pharmacy and tourist center is located in this area. Frederiksberg, the southern part of the town, as well as the eastern part of the town are mainly residential areas. There is a small industrial area in the north eastern part of the town.
Табиғат
Самсоның көп бөлігі ауыл шаруашылығына арналған, бірақ аралда бірнеше маңызды дат табиғат қорықтары да бар. 1930 жылдары Сæлвиг шығанағы қорғауға алынған. 1989 жылы Сæлвигтің солтүстігіндегі, Рæвебаккерне деп аталатын 14 акрлық төбелер қорғауға алынды. Бұл төбелерде сирек кездесетін, құрып кету қаупі төнген astragalus danicus бұршақ өседі. Дирет, бұрынғы Одинсбьерг, Онсбьергтің оңтүстігінде орналасқан төбе. Оның биіктігі 51 метр және ол аралдың оңтүстік бөлігіндегі ең жоғары нүкте. Төбе 1919 жылы қорғауға алынған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер төбені қоршаған суларды бақылау үшін пайдаланған. Браттингсборг қамалы аралдың ең оңтүстік бөлігінде орналасқан 2030 акрлық Браттингсборг орманның иесі. Орманға кіруге болады.
Most of Samsø is used for agriculture, but the island is also home to several important Danish nature areas. Sælvig Bay was protected in the 1930s. 14 acres of hills known as Rævebakkerne north of Sælvig was protected in 1989. The hills are home to the endangered astragalus danicus bean plant. Dyret, formerly Odinsbjerg, is a hill located south of Onsbjerg. It is 51 meters tall and the highest point on the southern part of the island. The hill was protected in 1919. During the Second World War the Germans used the hill for surveillance of the surrounding waters. Brattingsborg Castle owns a 2,030 acre forest known as Brattingsborg Forest on the southernmost part of the island. The forest is open to the public.
Нордби Хит
Нордби-Хед (Дания: Nordby Hede) – 6 км² аумақты алып жатқан, көбінесе эрикамен жабылған дала. 1981 жылы Ставнс-фьордпен бірге қорғауға алынған. Даланың төрттен бір бөлігіне дейін шабуылшыл Campylopus introflexus мохы жапырып, жергілікті эриканы жояды. Бұл далаға қауіп төндіретін басқа да шабуылшыл түрлер – роза ругоза және Пинус муго. 1998 жылдан бері мал осы далада жайылып келеді.
Nordby Heath (Danish: Nordby Hede) is a 6 km2 large heath, largely covered in erica. It was protected, along with Stavns Fjord, in 1981. Up to a quarter of the heath is covered in the invasive moss campylopus introflexus, which suffocates the native erica. Other invasive species threatening the heath are rosa rugosa and Pinus mugo. Cattle has been grazing on the heath since 1998.
Нордби-Гиллс
Нордби таулары (даниялық: Nordby Bakker) аралдың солтүстік бөлігінің батыс және солтүстік жағалауларының көп бөлігін қамтиды. Муниципалитеттің ең биік нүктесі – Балебьерг (64 м), ол осы төбелердің арасында орналасқан. 1920 жылы Балебьергтің басына күзет мұнарасы салынды, онда жағалау мен төбелерді көруге болады. Барлығы 480 акр қорғалған, аралдың ең солтүстік нүктесі Иссеховедтен басталып Балебьергке дейін созылады. Таудың төрт оқшауланған бөлігі де қорғауға алынған: Стадеренден, Свинкельдерне, Мёгельскар және Асминдер Хаге. Тауларды қорғау кезең-кезеңмен жүргізілді, алғашқы қорғау 1936 жылы Мёгельскарда жүзеге асырылды. Иссеховед 1949 жылы қорғауға алынды, ал одан кейін 1963, 1967 және 1980 жылдары тағы да аумақтар қорғалды. Мёгельскардағы Еспедал аңғарында Данияға тән ерекше мал терісі – гуте қойы және таулы сиырлары мекендейді. Нордби тауларында еуропалық жасыл бақаны табуға болады, бұл оны Еуропадағы осы бақаның ең солтүстік ареалы етеді. Құм кекірегі тауларда жақсы өседі, бірақ Данияда оның саны азайып барады. Тауларда сирек кездесетін Дания өсімдіктеріне анакамптис морио, потентилла неуманниана және медикаго минима жатады.
Nordby Hills (Danish: Nordby Bakker) cover most of the western and northern coasts of the northern part of the island. The highest point of the municipality is Ballebjerg (64 m) and is located among these hills. A watchtower was built on top of Ballebjerg in 1920, giving a view over the coast and the hills. 480 acres in total are protected, spanning from Issehoved, the northernmost point of the island, to Ballebjerg. Four isolated parts of the hills are also protected: Staderenden, Svinekilderne, Møgelskår and Asmindør Hage. The protection of the hills was done in stages, with Møgelskår being protected first in 1936. Issehoved was protected in 1949, and further areas were protected in 1963, 1967 and 1980. Espedal, a valley in Møgelskår, is home to unusual Danish livestock, namely gute sheep and highland cattle. The European green toad can be found in Nordby Hills, which makes it the northernmost habitat for the frog in Europe. The sand lizard thrive in the hills, though the lizard is threatened in Denmark. Rare Danish plants in the hills include anacamptis morio, potentilla neumanniana and medicago minima.
Ставнс фьорды
Ставнс-фьорд – Самсоның орталық бөлігінде орналасқан фьорд. Оның ауданы шамамен 20 км² құрайды және Самсо аралдарымен қоршалған. Солтүстікте Лиллеор және 5 км-ге созылған Бессер-Рев аралы арасында ашық теңізге шығады. Фьордтың тереңдігі аз, пішіні дерлік дөңгелек және көптеген адам тұрмайтын аралдар бар. Кейбір аралдарда мал өсіру немесе бекіністер болған. Канахве каналы аралдың ең тар бөлігінде, фьордтың батыс жағына келіп тіреледі, бірақ су канал арқылы ағып өтпейді. Ставнс-фьордтың барлық аумағы қорғауға алынған, 1981 жылдан бері барлығы 1500 акр жер қорғалған, алайда бұл аймақ 1926 жылдан бері табиғат қорығы болып табылады. Солтүстік жағындағы Лангерде порт және яхта тұрағы орналасқан, ал Ставнс қаласының жанында одан әлдеқайда кішкентай порт бар. Порттар спорттық және демалыс мақсатында пайдаланылады. Бұл фьорд Данияда қарапайым ейдтердің ең ірі көбейетін жерлерінің бірі болып есептеледі. Мұнда түрлі қаз түрлері, теңіз қаздары және теңіз құстары да көбейеді, соның ішінде Даниядағы ең ірі корморант колонияларының бірі бар. Фьордтың жағажайларында сары дала құмырсқасы көптеп кездеседі, ал жағалауда аққулар мен су құстары да көбейеді. Фьордта порпоизалар, гавань тюлендері және сұр тюлендер де мекендейді. Ставнс-фьорд аралдары: Боссерне, Брокольд, Ескехолм, Хьортхолм, Хундсхолм, Карлсколд, Колдерне, Кихолм, Линдхолм, Мейлесхолм, Сверм, Вейро, Идерсте Холм, Эгхольм және Оргаге. Идерсте Холм мен Колдерне арасындағы бұғаз Ренсегаб деп аталады.
Stavns Fjord is a fjord at central Samsø. It covers an area of around 20 km2, and is surrounded by Samsø, with an opening between Lilleøre and the 5 km long isthmus Besser Rev to the north. The fjord is shallow, with a nearly circular shape and a number of uninhabited islands. Some islands have a history with livestock or fortifications. The Kanhave Canal cuts into the fjord in the west, on the narrowest section of the island, though water does not run through the canal. The entirety of Stavns Fjord is protected, with around 1500 acres total having been protected since 1981, though the area has been a nature reserve since 1926 before that. There is a harbour and marina in Langør to the north, and a much smaller harbour just outside Stavns. The harbours are for sports and recreational activities. The fjord is one of the biggest breeding grounds for the common eider in Denmark. Many types of ducks, seaducks and seabirds also breed here, including one of the largest cormorant colonies in Denmark. The yellow meadow ant is common on the beaches along the fjord, where swans and waders also breed. The fjord is also home to porpoises, harbor seals and grey seals. The islands of Stavns Fjord are: Bosserne, Brokold, Eskeholm, Hjortholm, Hundsholm, Karlskold, Kolderne, Kyholm, Lindholm, Mejlesholm, Sværm, Vejrø, Yderste Holm, Ægholm and Ørhage. The strait between Yderste Holm and Kolderne is known as Rensegab.
Хьортхолм
Хьортхолм – Ставнс-фьордтың ең үлкен аралы, 51 акрға жуық аумақты алып жатыр. Аралдың аты "бұғылы арал" деп аударылады және оның тарихы 1200 жылдарға дейін жетеді. Аралда екі төбе бар, олардың оңтүстік жағында орта ғасырларда бекініс салу жоспарланған. Бекініс құрылысы басталған, бірақ аяқталмаған. Аралда Ренессанс дәуірінен қалған ғимараттың қираған қалдықтары бар, бұл аралдың қараушысының үйі болған болуы мүмкін. Сол кезде арал жылқы өсіруге пайдаланылған. Хьортхолм Браттингсборд имениесіне тиесілі.
Hjortholm is the largest island in Stavns Fjord itself, spanning 51 acres. The island's name translates to 'island with deers' and dates back from the 1200s. There are two hills on the island, with the southern hill having been the planned site for a fortification in the Middle Ages. The construction of the fortification was started but never finished. The ruins of a building from the renaissance is located on the island, and this was likely the home of the island's caretaker. The island was around that time used for breeding horses. Hjortholm is owned by Brattingsborg Manor.
Вежро
Vejrø Самсодан солтүстік-шығысқа қарай 7 км қашықтықта орналасқан және Ставнс-фьордтың сыртындағы төрт аралдың ең үлкені, бірақ бәрібір фьордтың бір бөлігі деп есептеледі. Оның ауданы 55 акрды құрайды. Аралда муфлон қойлары мен қояндар қоныстанған. Арал Браттингсборд поместьесіне тиесілі.
Vejrø is located 7 km north east of Samsø, and is the largest of the four island laying outside Stavns Fjord itself, but still being considered part of the fjord. It spans 55 acres. It is home to mouflon sheep and rabbits. The island is owned by Brattingsborg Manor.
Кихолм
Kyholm Stavns Fjord-тың сыртында, Besser Rev-тің солтүстігінде орналасқан. Ол 30 акр жерді құрайды. Атауы "сиыр аралы" деп аударылады және тарихи түрде мал жаюға пайдаланылған. 1709 және 1711 жылдар аралығында Кихолм оба эпидемиясы кезінде карантиндік станса болып қызмет еткен. Жұқпау үшін сауда кемелері 40 күнге Кихольмге тоқтауға міндетті болды және осы мақсатта аурухана салынды. 1801 және 1815 жылдар аралығындағы ағылшын соғыстары кезінде аралда бірнеше бекініс салынды және гарнизон орналастырылды. 1831 және 1859 жылдар аралығында холераның алдын алу үшін карантиндік станса қайтадан ашылды. Аурухана және зират салынды. Даниялық порттарға баруға ниеттенген кемелер алдымен Кихольмға келуі керек еді. Бұл 1857 жылы тоқтатылды, ал 1859 жылы карантиндік станса жабылып, ғимараттар бұзылды. Аралдағы зират әлі де сақталған, және көптеген қабір тастары көрініп тұр. Бүгінде арал Ставнс-фьордтағы және оның төңірегіндегі басқа аралдармен бірдей қорғау күшіне ие. Браттингсборд имениесі аралға тиесілі.
Kyholm is located just outside of Stavns Fjord itself, north of Besser Rev. It spans 30 acres. The name translates to 'cow island', and has historically been used for cattle grazing. Between 1709 and 1711 Kyholm was a quarantine station during the plague epidemic. A plague house was constructed, and merchant ships had to dock at Kyholm in 40 days to prevent infection with the islanders. During the English Wars between 1801 and 1815, a series of sconces were built and a garrison set up on the island. A quarantine station was established again between 1831 and 1859, this time to prevent cholera. A hospital and a cemetery was built. Ships wanting to go to Danish harbours had to visit Kyholm first. This stopped in 1857 and in 1859 the quarantine station was shut down and the buildings torn down. The cemetery remains on the island, and many tomb stones are still visible. The island is today under the same protection as the other islands in and around Stavns Fjord. Brattingsborg Manor owns the island.
Саясат
Самсо муниципалитеті 2007 жылғы Данияның муниципалитет реформасы бойынша көршілес муниципалитеттермен біріктірілмеді, оның орнына Орхус және Оддер муниципалитеттерімен арнайы ынтымақтастық туралы келісім қажет болды. Төмендегі кестеде 2007 жылғы муниципалдық реформадан кейін Данияда өткен барлық сайлаулардың шолуы берілген. Кестедегі пайыздық көрсеткіштер Самсо муниципалитеті бойынша жергілікті нәтижелерді көрсетеді. Ең көп дауыс жинаған партиялар тиісті түстермен белгіленген. Venstre тарихи тұрғыдан муниципалитеттегі ең ірі партия болып келді, бірақ 2013 жылдан бері бір рет қана ең үлкен партия атанды. Бұл 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауында болды, онда Мортен Лёккегорд Venstre партиясының жетекші кандидаты болды. 2015 жылдан бергі барлық басқа сайлауларда Социал-демократтар муниципалитеттегі ең үлкен партия болып табылады. Консервативті халық партиясы 2009 және 2013 жылдардағы аймақтық сайлауларда ең үлкен партия болды, онда консервативті кандидат Пер Урбан Олсен қатысты. Олсен Селвигтен жергілікті кандидат болды және Самсо муниципалитеті бойынша кез келген кандидаттан көп дауыс жинады, 2009 жылғы сайлауда консервативті кандидаттарға берілген 1353 дауыстың 1306-сын алды. 2014 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Дания халық партиясы муниципалитеттегі ең ірі партия атанды. Бұл елдегі көптеген аймақтарда осылай болды және партияның бүкіл ел бойынша сайлауда ең үлкен партия болуының тарихындағы тұңғыш реті болды. 2021 жылғы аймақтық сайлауда Әлеуметтік халық партиясы муниципалитеттегі ең ірі партия болды. Муниципалитеттегі сайлаушылардың үштен бірі Социалистік халық партиясының кандидаты Улла Холмға дауыс берді. Холм Самсодан жергілікті кандидат болды және муниципалитетте оның партиясына берілген 937 дауыстың 881-ін алды.
Samsø Municipality was not merged with any adjacent municipality under the 2007 Danish Municipal Reform, instead requiring a special cooperation agreement with Aarhus and Odder Municipality. On the table below is an overview of all elections held in Denmark since the 2007 Municipal Reform. The percentages in the table are the local results from Samsø Municipality. The party with the most votes received is shaded in their respective color. Venstre has historically been the largest party in the municipality, but has only managed to become the largest party once since 2013. This was in the 2019 European Parliament election, where Morten Løkkegaard was Venstre's lead candidate. In all other elections since 2015, the Social Democrats have been the largest party in the municipality. The Conservative People's Party was the largest party in the regional elections in 2009 and 2013, where Conservative candidate Per Urban Olsen ran. Olsen was a local candidate from Sælvig, and received the most votes of any candidate in Samsø Municipality, receiving 1,306 of the 1,353 votes cast for Conservative candidates in 2009 election. In the 2014 European Parliament election the largest party in the municipality became the Danish People's Party. This was the case in most of the country, and the first time in Denmark's history that the party had been the largest party in a nationwide election. In the 2021 regional elections, the largest party in the municipality was the Social People's Party. A third of the voters in the municipality voted for the Socialist People's Party's candidate Ulla Holm. Holm was a local candidate from Samsø, and received 881 of the 937 votes cast for her party in the municipality. Election Percentage Turnout2007 Folketing25.04.88.3 —14.52.70.5 —12.129.22.9 —0.085.4%2009 EP16.63.112.8 —21.00.7 —9.411.421.9 — —3.359.7%2009 Local13.0 —19.7 —17.0 — — — —32.9 — —17.579.1%2009 Region16.53.055.5 —11.4 —0.1 —2.66.73.3 —0.978.8%2011 Folketing23.07.65.3 —14.03.00.2 —10.027.99.0 —0.087.4%2013 Local19.6 —14.8 —12.11.1 — —4.834.0 — —13.582.3%2013 Region22.61.946.7 —3.30.60.2 —3.810.69.4 —0.782.0%2014 EP15.64.69.8 —13.12.3 —11.025.917.7 — — —56.6%2015 Folketing28.02.34.4 —4.65.10.3 —18.021.58.27.50.085.1%2017 Local41.3 —14.7 —9.5 — — —2.226.2 — —6.181.5%2017 Region27.24.523.10.45.20.90.2 —5.018.68.43.23.281.2%2019 EP20.26.97.4 —13.71.9 —6.08.024.87.23.8 —66.5%2019 Folketing26.15.17.01.48.82.11.9 —8.024.09.44.02.085.2%2021 Local32.3 —23.2 —13.0 — — —1.025.55.0 — —81.4%2021 Region16.81.412.11.438.20.60.2 —2.317.67.00.51.980.9%Data from Kmdvalg. dk
Муниципалды кеңес
Самсоның қалалық кеңесі әр төрт жыл сайын сайланатын 11 мүшеден тұрады. Қалалық кеңесте төрт саяси комитет бар. 1970 жылы муниципалитет құрылғаннан бері сайланған қалалық кеңестер төменде көрсетілген. Сайлау партиясы | Жалпы орын саны | Сайлауға қатысқандар | Сайланған әкім 1970 | 4 | 225 | 13 | Кнуд Франсен (V) 1974 | 3 | 113 | 5 | 1978 | 4 | 234 | 1981 | 4 | 135 | Эмил Дэвидсен (V) 1985 | 4 | 123 | 3 | 1989 | 4 | 114 | 3 | 1993 | 3 | 125 | 2 | Джон Сандр Петерсен (V) 1997 | 3 | 111 | 4 | 3 | 2001 | 2 | 42 | 4 | 28 | 6,2% | Карстен Бруун (V) 2005 | 2 | 22 | 4 | 11 | 17 | 8,5% | 2009 | 1 | 22 | 5 | 17 | 9,1% | Жорн Ниссен (C) 2013 | 3 | 21 | 4 | 18 | 2,3% | Марсель Мейер (A) 2017 | 5 | 21 | 3 | 8 | 1,5% | 2021 | 4 | 22 | 3 | 8 | 1,4% | Сорен Визе (V) Kmdvalg.dk, Statistikbanken.dk және Kommunal Aarbog басылымдарынан алынған деректер.
Samsø's municipal council consists of 11 members, elected every four years. The municipal council has four political committees. Below are the municipal council elected since the municipality's creation in 1970. Election Party Totalseats Turnout Electedmayor1970422513Knud Fransen (V)1974311351978423419814135Emil Davidsen (V)198541233198941143199331252John Sander Petersen (V)199731114320012424286.2%Carsten Bruun (V)2005222411178.5%20091225179.1%Jørn Nissen (C)20133214182.3%Marcel Meijer (A)2017521381.5%2021422381.4%Søren Wiese (V)Data from Kmdvalg. dk, Statistikbanken. dk and editions of Kommunal Aarbog
Экономика
Самсодағы ең ірі салалар – білім беру, денсаулық сақтау, бөлшек сауда және ауыл шаруашылығы. Самсо Данияда ерте картоп жинымы және экологияға назар аударуымен белгілі. Даниядағы пияз өнімінің 15%-ы Самсодан келеді. Самсода қызыл капуста мен қабақ та өндіріледі. Самсо муниципалитетінде орналасқан компаниялардың ішінде Brdr. Kjeldahl, Самсодағы өнімнің көп бөлігіне жауапты ірі ауыл шаруашылығы компаниясы бар. Компания 1988 жылы картоп пен пиязға бағытталған болып құрылған. Бүгінде компанияда бірнеше бөлімше бар және көптеген әртүрлі көкөністер мен жемістер өсіріледі. Пермелильдің сыртында орналасқан Самсо Сильтефабрикасы – консервіленген тағамдар фабрикасы да муниципалитетте орналасқан. Сонымен қатар, сыра зауыты мен жидек компаниясы да бар.
The largest industries on Samsø are education, healthcare, retail and agriculture. Samsø is well known in Denmark for their early potato harvests and focus on ecology. 15% of the Danish onion harvest comes from Samsø. Other goods produced on Samsø include red cabbage and pumpkin. Companies with their headquarters in Samsø Municipality include Brdr. Kjeldahl, a large agricultural company responsible for much of the harvest on Samsø. The company was established in 1988, with focus on potatoes and onions. Today the company has several departments and grow many different vegetables and fruits. Samsø Syltefabrik, a pickled food factory outside Permelille, is also located in the municipality. There is also a brewery and a berry company.
Демография
Самсо муниципалитетінде 3 657 адам тұрады (2020). Олардың 49,58% ер адамдар, ал 50,42% әйелдер.
There are 3,657 people living in Samsø Municipality (2020). 49.58% are men and 50.42% are women.
Көрікті жерлер
Даниядағы Самсоның орталық орны оны тарихи маңызды аймаққа айналдырды, бұл аралдағы қамалдар, бекіністер мен қорғау құрылыстары арқылы көрініс береді. Арал сонымен қатар танымал туристік орын болып табылады және туризмді ескере отырып, көптеген мүмкіндіктер мен көрікті жерлерге ие. Колби жел диірмені (дат. Kolby Mølle) – Нильс Олсеннің 1859 жылы Хаммельде салған голландиялық үлгідегі жел диірмені. Ол 1899 жылы Самсоға жеткізіліп, 1947 жылға дейін ұн тартуға пайдаланылды. Брундби пошталық диірмені (дат. Brundby Stubmølle) – Брундбидің солтүстігінде орналасқан. 1600 жылдарда диірмен Енделаведе болған, бірақ 1683 жылы Самсоға сатылып, Брундбидің оңтүстігіндегі Дансебьерг төбесіне орнатылды. 1817 жылы қазіргі орнына көшірілді және 1939 жылға дейін қолданыста болды. Бұл Данияда сақталған 16 пошталық диірменнің бірі. Самсо лабиринты (дат. Samsø Labyrinten) – әлемдегі ең үлкен табиғи лабиринт. Оның ауданы 60 000 м², ал жолдарының ұзындығы 5 130 м. Оны 1999 жылы Эрик және Карен Паульсендер жобалаған. Лабиринт алғаш рет 2000 жылдың 6 мамырында жұртшылыққа ашылды. Самсо мұражайы – Транебьерг қаласында орналасқан. Ол 1911 жылғы бұрынғы сүт зауытында орналасқан және Самсоның тарихын баяндайды. Мұражайға ескі шаруа үйі қосылған. Шаруа үйі 1917 жылы салынған және 1600, 1700 және 1800 жылдарға тән жиһаз мен заттармен безендірілген. Весборг маяғы (дат. Vesborg Fyr) – Самсо аралының оңтүстік-батыс ұшында орналасқан. Орта ғасырларда Весборг маяғы тұрған жерде қамал болған. Бұл қамал Вальдемар Атердагтың қамалы деп белгілі болған. Маякқа іргелес ғимараттардың бірінде қамал мен оны қоршаған бекіністер туралы көрме ұйымдастырылған. Маяк 1858 жылы салынған. Фреденсдал мұражайы – Фогедмаркта орналасқан. Ол 1930 жылдардағы өмірді бейнелейді және малдары бар жұмыс істейтін ферма ретінде қызмет етеді. Барлығы 1930 жылдардағыдай сақталған, тек электр шамдары орнатылған сияқты шағын өзгерістер бар. Самсо соқырлар орталығы (дат. Falkecenter Samsø) – бүркіттер, соқырлар мен сұңқарлар бар шағын жануарлар бағы және оқу орталығы. Оны 2009 жылы соқырларды баптаушы Луиза Ведель құрған. Орталықта құстармен шоулар көрсетіледі және мектептер үшін білім беру бағдарламалары ұйымдастырылады.
Samsø's central position in Denmark has made it a historically important position, and this is shown through the castles, sconces and fortifications found on the island. The island is also a popular tourist destination, and has many facilities and attractions with tourism in mind. Kolby Windmill (Danish: Kolby Mølle) is a Dutch style windmill built in 1859 by Niels Olsen in Hammel. It came to Samsø in 1899 and was used as a flour mill until 1947. Brundby Post Mill (Danish: Brundby Stubmølle) is a post mill located north of Brundby. In the 1600s the mill was located on Endelave, but was sold to Samsø in 1683 and set up on the hill of Dansebjerg south of Brundby. It was moved in 1817 to its current location. It was in use until 1939. It is one of 16 remaining post mills in Denmark. The Samsø Maze (Danish: Samsø Labyrinten) is the largest natural maze in the world. It covers 60,000 m2 and its paths cover 5,130 m. It was designed by Erik and Karen Paulsen in 1999. It was first opened to the public on 6 May 2000. Samsø Museum is a museum located in Tranebjerg. It is located in a former diary factory from 1911, and tells of the history of Samsø. An old farmhouse is associated with the museum. The farmhouse was built in 1917 and is decorated with furniture and items from the 1600s, 1700s and 1800s. Vesborg Lighthouse (Danish: Vesborg Fyr) is a lighthouse located on the south western tip of Samsø. In the Middle Ages, a castle was located where Vesborg Lighthouse is located. This castle was known as Valdemar Atterdag's Castle. An exhibition about the castle and the surrounding fortifications is found in one of the lighthouse's adjacent buildings. The lighthouse was built in 1858. Fredensdal is a museum located in Fogedmark. It portrays the life in the 1930s, and acts as a working farm, with animals in the barns. Everything stands as in the 1930s, with only minor changes such as the installation of electric lights. Falcon Center Samsø (Danish: Falkecenter Samsø) is a small zoo and learning center with eagles, falcons and owls. It was established in 2009 by falconer Louise Vedel. The center hold shows with the birds and also provide educational programs for schools.
Браттингсборг
Браттингсборг алғаш рет 1216 жылы танымал болды, онда оның аты Соллемарксгаард еді. Ол патшаның меншігінде болды, бірақ Данияның орталық орналасқандығына байланысты бірнеше рет кепілге берілді. 1660 жылы Дания-Швеция соғысы аяқталғаннан кейін Дания Швецияға Сканиядағы бірнеше иеліктерді беруге мәжбүр болды. Олардың ішінде Иоахим Герсдорфқа тиесілі болған иеліктер де болды, ал патшалық оған Браттингсборгты берді. 1661 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, иелік оның қызы Магдалена Сибилль Герсдорфқа өтті, ал оның күйеуі 1674 жылы оны Педер Шумахер Гриффенфельдке сатты. Гриффенфельд иеліктің атын Соллемарксгаардтан Браттингсборг деп өзгертті. 1676 жылы ол мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталғанда, оның барлық мүлкі, соның ішінде Браттингсборг та, патшалыққа қайтарылды. 1676 жылы Кристиан V Самсо аралын Софи Амали Моттке бергенде, Браттингсборг та оған қосылды. Браттингсборг 1676-1921 жылдар аралығында жаңа Данескиолд Самсое әулетінің негізгі орталығы болды. Иеліктің басты ғимараты 1870 және 1898 жылдар аралығында Кнуд Кристиан Борринг және Мартин Борх жобалаған. Браттингсборг ғимараттары 2013 жылы қорғауға алынды. Браттингсборгтың 2367 акр жері бар, оның ішінде Бисгард аумағы және Хьяльмерсгард пен Саннхолм шаруашылықтары кіреді. Бұл Самсодағы жердің шамамен төрттен бір бөлігін құрайды, сонымен қатар Весборг маяғы мен Колби Кас порты да оған кіреді. Кихольм, Линдхольм, Вейро, Боссерне, Хьорхольм, Мейлехольм, Идерсте Холм және Карлскольд аралдары да Браттингсборгқа тиесілі. Браттингсборгтың 1100 акр жері егіншілікке, ал 700 акр жері орманға арналған.
Brattingsborg is first known from 1216, where the name of the manor was Søllemarksgaard. It was owned by the crown, but was pawned off several times due to its central location in Denmark. After the Dano Swedish War ended in 1660, Denmark was forced to hand over several manors in Scania to Sweden. Among those were manors owned by Joachim Gersdorff, who as replacement was given Brattingsborg by the crown. After his death in 1661, the manor went to his daughter, Magdalene Sybille Gersdorff, whose husband sold the manor to Peder Schumacher Griffenfeld in 1674. Griffenfeld renamed the manor from Søllemarksgaard to the present name of Brattingsborg. When he was accused of treason in 1676, all of his possessions were handed over the crow, this including Brattingsborg. When Christian V gave the island of Samsø to Sophie Amalie Moth in 1676, Brattingsborg was included. Brattingsborg was the main seat of the new Danneskiold Samsøe noble family from 1676 to 1921. The main building of the manor was built between 1870 and 1898 by Knud Christian Borring and Martin Borch. The buildings of Brattingsborg were protected in 2013. Brattingsborg owns 2,367 acres, including the territory of Bisgaard and the farms of Hjalmersgård and Sannholm. This amounts to around a quarter of the land on Samsø, and also includes Vesborg Lighthouse and the harbour in Kolby Kås. The islands of Kyholm, Lindholm, Vejrø, Bosserne, Hjortholm, Mejlesholm, Yderste Holm and Karlskold are all also owned by Brattingsborg. 1,100 acres of Brattingsborg's territory is used for agriculture and 700 acres are forests.
Оқиғалар
Самсо аралында жыл сайынғы Самсо фестивалі өтеді, ол 29-шы аптада Strandskoven орманды аймағында ұйымдастырылады. Алғашқы фестиваль 1990 жылы өткен. Аралда жыл сайын ингредиенттерге арналған тағам фестивалі де ұйымдастырылады. Самсо Раварефестивалі Транебьергте өтеді және көптеген жергілікті тамақ және сусындар компанияларын қабылдайды. Фестивальде кешкі ас, жергілікті қолөнершілердің стендтері мен тікелей музыка да бар.
Samsø is home to the yearly Samsø Festival, a music festival held in week 29 in Strandskoven. The first festival took place in 1990. A food festival for ingredients is also hosted yearly on the island. Samsø Råvarefestival takes place in Tranebjerg and hosts many of the local food and drink companies. There is also a dinner, booths for local artisans and live music.
Спорт
Транебьергте SamBiosen демалыс және спорт орталығы орналасқан. Орталық тәуелсіз ұйым болып табылады және конференциялар мен спорттық іс-шаралар үшін бөлмелерді жалға береді. Орталықта бадминтон, баскетбол, үстел теннисі, бридж, дартс, фитнес, футбол, гольф, гимнастика, би, ит спорты, гандбол, ату, скауттық, скейтборд, жүзу, таэквондо, теннис және волейбол сияқты көптеген спорт түрлері үшін жағдайлар бар. Көптеген мүмкіндіктер орталыққа жыл бойы жарыстар мен спорттық іс-шараларды ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Лангер порты Нордбидің оңтүстігінде, Канхаве каналының жанында орналасқан. Порт байдаркамен және ескекпен жүзуге танымал орын. Муниципалитетте сонымен қатар гольф алаңы бар, ол Ø Golf (Арал Гольф) турнирінде қолданылады – бұл турнир Данияның бес аралында өтеді: Фанё, Лангеланд, Лесё, Самсё және Эрё. Муниципалитет жыл сайын Самсё марафонын өткізеді. 2021 жылы марафонға 267 қатысушы тіркелді.
In Tranebjerg is SamBiosen, which is a leisure and sports center. The center is an independent organization, and also rents out rooms for conferences and sports events. The center has facilities for numerous sports, including badminton, basketball, table tennis, bridge, dart, fitness, association football, golf, gymnastics, dance, dog sports, handball, shooting, scouting, skateboarding, swimming, taekwondo, tennis, and volleyball. The many facilities allows the center to host competitions and sports events all year. Langør is a harbour located near the Kanhave Canal, south of Nordby. The harbour is a regular spot for kayaking and rowing. The municipality also has a golf course, which is used on the Ø Golf (lit. Island Golf) tournament, which is a tournament taking place on five Danish islands: Fanø, Langeland, Læsø, Samsø and Ærø. The municipality hosts a yearly marathon, Samsø Marathon. The marathon had 267 participants in 2021.
Қауым
Самсо муниципалитетінде бүкіл аралды қамтитын 1 приход бар. Төмендегі кестеде приход халқының саны, сондай-ақ сол халықтың Дания шіркеуінің мүшелерінің үлесі көрсетілген. Барлық деректер 2020 жылдың 1 қаңтарына сәйкес. 2014 жылға дейін муниципалитетте бес приход болды: Нордби, Онсбьерг, Бессер, Колби және Транебьерг. Олар 2014 жылы біріктіріліп, қазіргі приход құрылды. # Приход халқының саны (%) Source1Samsø3,65675.00
There is 1 parish in Samsø Municipality that encompass the entire island. Shown in the table below is the population of the parish, as well as the percentage of that population that are members of the Church of Denmark. All numbers are from 1 January 2020. Until 2014 there were five parishes in the Municipality: Nordby, Onsbjerg, Besser, Kolby and Tranebjerg. They were merged in 2014 to form the current parish. # Parish Population % Source1Samsø3,65675.00
Таңбалар
Самсо муниципалитетінің гербінде көк фонда екі ескек бар. Бұл сурет аралдың теңіз тарихы мен мәдениетін көрсетеді. Осыған ұқсас герб Самсо жүздігімен қолданылған, ол 1584 жылдан бері белгілі. Гербтің қазіргі үлгісі алғаш рет 1970 жылы пайдаланылды.
The coat of arms of Samsø Municipality features two oars on blue background. The illustration represents the island's maritime history and culture. A similar coat of arms was used by Samsø Hundred, and is known to be used from 1584. The current version of the coat of arms was first used in 1970.