Тәуелсіз Украинада 18 ғасырдағы Мазепа операсы – П.И. Чайковскийдің туындысы. Пушкин поэмасы негізінде жазылған, махаббат, саяси қуғын, кек алу туралы трагедия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пётр Ильич Чайковскийдің операсы "Мазепа" – Пётр Ильич Чайковскийдің үш актідегі (алты сахналы) операсы. Либреттосын Виктор Буренин жазды, ол Пушкиннің "Полтава" поэмасына негізделген, бұл поэма Мазепаның мәдени мұрасының бір бөлігі болып табылады. "Мазепа" – қанды, ашулы махаббат, ұрлау, саяси қуғын-сүргін, жазалау және кек алумен аяқталатын кісі өлтіру туралы трагедия. Оқиға 18 ғасырдың басында Украинада орын алады. Басты кейіпкерлері – тарихи тұлғалар: Иван Степанович Мазепа (1639–1709), украин казактарының гетманы, және Василь Леонтьевич Кочубей (шамамен 1640–1708), өте белгілі украин дворяны және мемлекет қайраткері.
Opera by Pyotr Ilyich Tchaikovsky
Mazeppa, properly Mazepa (Мазепа ), is an opera in three acts (six scenes) by Pyotr Ilyich Tchaikovsky. The libretto was written by Victor Burenin and is based on Pushkin's poem Poltava, part of the cultural legacy of Mazeppa. Mazeppa is a blood thirsty tale of crazy love, abduction, political persecution, execution, and vengeful murder. The action takes place in Ukraine at the beginning of the 18th century. The protagonists are the historical figures Ivan Stepanovych Mazeppa (1639–1709), the Hetman of the Ukrainian Cossacks, and Vasyl Leontiyovych Kochubey (c.1640–1708), a very prosperous Ukrainian nobleman and statesman.
Құрастыру тарихы
Опера 1881 жылдың маусымы мен 1883 жылдың сәуірі аралығында жазылған. Мазеппаның либреттосы Александр Пушкиннің «Полтава» поэмасына негізделген. Пушкин өзінің туындысын Полтава шайқасының тарихи оқиғаларына арқау етті, онда патша Петр I швед королі Карл XII-ні жеңген болатын. Пушкин, күшті тұлғалар мен терең құмарлықтарды жасау үшін шығармашылық еркіндікке ие болды. Мысалы, Кочубей (қызы Мазеппамен қашып кеткен бай қазақ) Марияны одан сәтті сақтап қалды. Ол Мазеппаның қолынан патшаға тапсырған, оның Марияға ұсыныс жасағаннан кейін төрт жыл өткен соң. Чайковский алғаш рет 1881 жылдың жазында «Полтава» поэмасы негізінде опера жазу туралы идеясын баспасына жеткізді. Көп ұзамай ол «Полтаваның» трагикалық махаббат және саяси адалдық туралы әңгімесіне әуестеніп, дереу төрт номер жазды және «Ромео мен Джульетта» симфониялық поэмасының материалдарына негізделген дуэттің эскизін жасады (кейін бұл музыка Мазеппа мен Марияның екінші актідегі дуэтіне айналды). Либретто авторы Буренин Пушкиннің поэмасын ұстанып, «Полтавадан» үлкен үзінділерді либреттосына енгізді, бірақ Чайковский Бурениннің жұмысына толық қанағаттанбады: ол «персонаждарға ерекше ықылас танытпады» және өзі бірнеше түзетулер енгізіп, Пушкиннің тағы да көп жолдарын қосты. Василий Кандауров екінші актінің екінші көрінісіндегі Мазеппаның ариясының мәтінін жазды. Либретто операның премьерасынан кейін де бірнеше рет қайта жаңартылды. Операның негізгі тақырыбы – махаббат оқиғасына баса назар аудару үшін композитор Андрей атты жас жігітті қосты, ол Марияның сұлулығына ғашық болып, оның трагикалық тағдырына ерекше қайғылы лебіз береді. «Мазеппа» мен Чайковскийдің «Евгений Онегин» операларының арасында көптеген ортақ белгілер бар: екеуі де күшті махаббаты оны құлдырауға ұшырататын жас әйелдің тағдырына арналған.
The opera was composed between June 1881 and April 1883. Mazeppas libretto was based on Poltava, a narrative poem by Alexander Pushkin. Pushkin based his story on historical events at Poltava, the battle where Tsar Peter the Great defeated Swedish King Charles XII. Pushkin took some creative freedom in order to create powerful characters and grand passions. For example, Kochubey (the wealthy Cossack whose daughter elopes with Mazeppa) actually managed to successfully keep Mariya from him. He turned Mazeppa in to the Tsar four years after Mazeppa asked for her hand. Tchaikovsky first mentioned the idea of an opera based on Poltava to his publisher in the summer of 1881. Soon, he became obsessed with Poltava's story of tragic love and political betrayal and quickly produced four numbers plus sketching a duet based on material from his symphonic poem Romeo and Juliet (this music later became Mazeppa and Mariya's Act 2 duet). Librettist Burenin followed Pushkin's poem, incorporating large excerpts from Poltava into his libretto, but Tchaikovsky was not very pleased with Burenin's work: he felt "no special enthusiasm for the characters", and went on to make some critical changes of his own, adding more of Pushkin's lines back in. Vasily Kandaurov contributed the text for Mazeppa's aria in Act 2, Scene 2. The libretto was revised over and over again, even after the opera's premieres. Choosing to focus primarily on the love story at the heart of the opera, the composer added the character Andrei, a lovesick boy whose unrequited love for the beautiful Mariya gives her tragic fate a special poignancy. Mazeppa shares many characteristics with Tchaikovsky's Eugene Onegin: they both center on a young woman whose powerful love draws her into a catastrophic downward spiral.
Өнер тарихы
Премьерасы 1884 жылы 15 ақпанда [ескі стиль бойынша 3 ақпан] Мәскеудегі Большой театрында Ипполит Алтани дирижерлігімен, Антон Барцальдің сахналық режиссерлігімен, Матвей Шишков пен Михаил Бочаровтың декорацияларымен және Лев Ивановтың балетмейстер ретінде қатысуымен өтті. Төрт күннен кейін, 19 ақпанда [ескі стиль бойынша 7 ақпан], Санкт-Петербург премьерасы Мариинский театрында Эдуард Направниктің жетекшілігімен болды. Екі қойылымда да туынды керемет сахналанды, бірақ актерлердің вокалдық және актерлік шеберлігі әртүрлі болды. Дегенмен, көрермендер жылы қабылдады және Мәскеудегі сын пікірлері жағымды болды. Чайковскийдің інісі Модест операның Санкт-Петербургтегі сынау туралы шындықты жасырды; ол шындықты білгенде Чайковский оған алғыс айтып: "Жақсы істедің, шындық мені өлтіруі мүмкін еді" деп жазды. Америкалық премьерасы 2006 жылдың 6 наурызында өтті.
The premiere performance took place on 15 February [OS February 3] 1884 at the Bolshoi Theatre in Moscow conducted by Ippolit Al'tani with stage Direction by Anton Bartsal, set design by Matvey Shishkov and Mikhail Bocharov, and Lev Ivanov as Balletmeister. Four days later, on 19 February [OS February 7], the St. Petersburg premiere followed at the Mariinsky Theatre conducted by Eduard Nápravník. At both performances, the work was brilliantly staged but marred by the uneven vocal and acting abilities of the cast. But audiences responded warmly and the critical notices, in Moscow at least, were kind. Tchaikovsky's brother, Modest, hid the truth about the critical roasting the opera got in St. Petersburg; when he finally learned the truth, Tchaikovsky wrote to thank him: "You did well, the truth might have killed me." The American premiere took place on March 6, 2006.
Рөлдер
РольДауыс түріПремьералық актерлік құрам15 ақпан [Ескі стиль бойынша 3 ақпан], 1884 ж. (Дирижер: Ипполит Алтани)Иван Мазепа, гетманбаритонБогомир КорсовВасилий КочубейбасПавел БорисовЛюбовь, оның әйелімеццо-сопраноАлександра КрутиковаМария, олардың қызысопраноЭмилия ПавловскаяАндрейтенорДмитрий УсатовОрлик, жалдамалы кісібасОтто ФюрерИскра, Кочубейдің досытенорП. ГригорьевМас косақтенорАлександр ДодоновХор, эпизодтық рөлдер: косақтар, әйелдер, қонақтар, Кочубейдің қызметшілері, монахтар, жалдамалы кісілер
RoleVoice typePremiere cast15 February [OS February 3], 1884(Conductor: Ippolit Al'tani)Ivan Mazeppa, hetmanbaritoneBogomir KorsovVasily KochubeybassPavel BorisovLyubov, his wifemezzo sopranoAleksandra KrutikovaMariya, their daughtersopranoEmiliya PavlovskayaAndreitenorDmitri UsatovOrlik, henchmanbassOtto FührerIskra, a friend of KochubeytenorP. GrigorievA drunken CossacktenorAleksandr DodonovChorus, silent roles: Cossacks, women, guests, Kochubey's servants, monks, henchmen