Хорват суретшісі Бела Чикош Сесия өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Хорват суретшісі Бела Чикош Сесия (шын аты Адалберт Чикош Сесия; 27 қаңтар 1864 жылы Осиекте туған – 11 ақпан 1931 жылы Загребте қайтыс болған) – хорват символизмі суретшісі, өнер пәнінің мұғалімі және Загребтегі Көркемсурет академиясын құрушылардың бірі.

Өмірбаян

Чикос Сесияның әкесі Австро-Венгрия империясының шекаралық күзетінде капитан болған. Чикостың тегіндегі бірі 1524 жылы Сезия шайқасында батырлық көрсетіп, нәтижесінде "Сесия" деген атпен рыцарь дәрежесіне ие болған. Әкесінің қызметтік ауысуларына байланысты отбасы жиі көшіп-қонып, 1874 жылы Карловацтағы кадет мектебіне түскенге дейін білімі үздіксіз болмаған. 1882 жылы бітірген соң Чикос Сесия барон Йосип Шокчевичтің басшылығындағы 78-ші Осиек атқыштар полкіне тағайындалды. Сурет өнеріне ерекше қабілеті болмаса да, Чикос Сесия Венадағы Көркемсурет академиясына түсіп, онда Юлиус Виктор Бергерден сабақ алды. Оқу барысында ол 1889 және 1891 жылдары ежелгі тарихты бейнелейтін туындылары үшін екі алтын медаль алды. 1891 жылы ол Леопольд Мюллер оқытқан шығыстану сурет салуының арнайы курсына қатысты. 1892 жылы Мюллер қайтыс болғаннан кейін ол Загребке оралып, "Білім және дін істері департаментінің" (қазіргі "Hrvatski institut za povijest") жергілікті кеңсесіндегі "Помпея бөлмесін" безендіруге қатысты. Оның жұмысын департамент меңгерушісі Изидор Кришняви қадағалап, оның қамқоршысы мен ұстазы болды. Кришнявидің алғашқы қадамы – оны Роберт Франчес Миханович пен Фердо Ковачевичпен бірге Венецияға оқу сапарына жіберу болды. Содан кейін ол Мюнхендегі Көркемсурет академиясында Вильгельм Линденшмиттен сабақ алды. Кейін Чикос Сесия туысы Юстинаға үйленіп, олар бірге тағы бір Италияға зерттеу сапарына шықты. Бұдан кейін Мюнхенде Карл фон Маррдан сабақ алды, сосын Загребке қоныстанды, Влахо Буковацтың төңірегіне жиналған суретшілер тобына қосылды. Оның ұстазы Кришняви мұны ұнатып, Буковацтың жаман әсер ететініне сенді. Бұл оның 1895 жылы Загребтен кетуіне себеп болған жанжалға әкелді, ол Огулинде сурет салу мұғалімі болып жұмыс істеді. Бір жылдан кейін ол Загребке оралды, жеке студиясын ашып, Кришнявипен татуласты. 1902 жылы ол тағы да Загребтен кетіп, негізінен экономикалық себептермен Америкаға әріптесі Роберт Ауермен бірге сапар шекті. Көптеген сәтсіздіктерден кейін ол қайтып келіп, Менчи Клемент Кранчичпен бірге жеке өнер мектебін ашты. Төрт жылдан кейін ол, Кранчич, Ауер, Франчес Миханович, Ото Ивекович және Бранко Шеноа "Сәндер мен қолөнердің патшалық колледжін" (қазіргі Загреб университетінің Көркемсурет академиясы) құруға атсалысты. Өмірінің соңғы жылдары Чикос Сесия көбірек уединениеге бойлады. Ол "Тәуелсіздіктің өлімі" деген картинасын жасай жатқанда кенеттен қайтыс болды.

Čikoš Sesija's father was a Captain in the border patrol of the Austro Hungarian Empire. One of the Čikoš' ancestors was a hero at the Battle of the Sesia in 1524 and, as a result, was knighted with the name "Sesija". Due to his father's reassignments, the family moved frequently and his education was sporadic until he entered the Cadet School at Karlovac in 1874. After graduation, in 1882, Čikoš Sesija was assigned to the 78th Osijek infantry regiment under Baron Josip Šokčević. Despite having shown no particular aptitude for art, Čikoš Sesija enrolled at the Academy of Fine Arts Vienna, where he studied with Julius Victor Berger. While there he received two gold medals, in 1889 and 1891, for scenes depicting ancient history. In 1891, he also enrolled in a special course in Orientalist painting taught by Leopold Müller. After Müller's death in 1892, he returned to Zagreb and participated in decorating the "Pompeian Room" at the local offices of the "Department of Education and Religious Affairs" (now occupied by the "Hrvatski institut za povijest"). His work there was supervised by the head of the department, Izidor Kršnjavi, who would become his patron and mentor. The first thing Kršnjavi did was send him on a study trip to Venice with Robert Frangeš Mihanović and Ferdo Kovačević. This was followed by studies at the Academy of Fine Arts, Munich with Wilhelm Lindenschmit. Čikoš Sesija then married his cousin Justine, then together embarked on another study trip to Italy. This was followed by more studies in Munich, with Carl von Marr, after which he settled in Zagreb, joining the circle of painters who gathered around Vlaho Bukovac. His mentor, Kršnjavi, was not happy about that, believing that Bukovac was a bad influence. This led to a conflict that caused him to leave Zagreb, in 1895, taking a job as a drawing teacher in Ogulin. A year later, he was back in Zagreb, with his own studio and reconciled with Kršnjavi. In 1902, he left Zagreb again; this time largely for economic reasons, and traveled to America with fellow painter Robert Auer. After a mostly unsuccessful year, he came back and opened a private art school, together with Menci Klement Crnčić. Four years later he, Crnčić, Auer, Frangeš Mihanović, hr, Oton Iveković and Branko Šenoa would join together to help create the "Royal College for Arts and Crafts" (now the Academy of Fine Arts at the University of Zagreb). In his later years Čikoš Sesija became increasingly withdrawn. He died suddenly, while at his easel, working on a canvas called "The Death of Innocence".