Урош Предич: Сербияның суретшісі және реализм шебері

Кіріспе

Сербия суретшісі (1857–1953)
серб суретшісі

Урош Предич (Орловат, 7 желтоқсан 1857 – Белград, 12 ақпан 1953) – серб реалистік суретшісі. Пая Йованович және Джордже Крстичпен бірге ол серб реализмінің ең маңызды суретшісі саналады. Предич ең алдымен қарапайым адамдардың "шынайы" өмірін бейнелеген ерте туындыларымен танымал. Кейіннен ол шіркеу суреттері мен портреттер саласында үлкен үлес қосты. Предичтің барлық туындыларының саны 1658-ге жетеді.

Өмірбаян

Ол Орловат қаласында дүниеге келді және Крепаяда бастауыш мектепте оқыды. Орта білімін Панчевода (кейіннен осы мектеп оның атымен аталатын болды) аяқтағаннан кейін, 1876 жылы академияда оқуға Венаға барды. 1880 жылы Вена Көркемсурет академиясын бітірді. Ол профессор Кристиан Грипенкерлдің класында оқыды, ол сонымен қатар Предичтің замандасы Пая Йовановичті де оқытты. Оқу кезінде ол Гундель сыйлығын – майлы бояумен салған ер адамның суреті үшін алды. 1882 жылы профессор Гриппенкерлдің жеке студиясында жұмыс істеді, ал 1883-1885 жылдары Венадағы өнер академиясының антикалық кафедрасының доценті болды. Сол уақытта профессор Гриппенкерлдің және сәулетші Теофил Фрайхерр фон Хансеннің басшылығымен Венадағы Рейхсратсгебуйдегі Лордтар палатасының фризіне ежелгі, тарихи және мифологиялық композициялардың 13 қабырға суретін салды. 1885 жылы ол Орловатқа оралып, ауылдастарының өмірінен суреттер сериясын жасай бастады. Содан кейін 1886 жылдан 1889 жылға дейін Белградта, 1890 жылдан 1893 жылға дейін Нови-Сад пен Стари-Бечейде өмір сүрді. 1894 жылдан 1909 жылға дейін Предич Орловатта, ал 1909 жылдан өліміне дейін Белградта өмір сүрді және жұмыс істеді. Оның суреттерінің алғашқы көрмесі 1888 жылы Белградта өтті. Ол 1889 жылы Парижде өткен Дүниежүзілік көрмеде Сербияны ұсынған суретшілер тобына сайланды. Кішкентай галереяда ол 8 майлы суретті ұсынды. Француз сыншылары оның туындыларын мойындамаса да, Предич Сербияда өте танымал болды, әсіресе кейбір туындыларындағы юмор сезімі үшін. Ол Сербияда да, шетелде де көптеген көрмелерге қатысты. Кейіннен оның жұмыстары негізінен портреттер мен иконалардан тұрды. 1904 жылы "Лада" қоғамын құрушылардың бірі болды және оның президенті болды. 1909 жылғы 26 қаңтарда Сербия Корольдік академиясының құрметті мүшесі, ал 1910 жылғы 3 ақпанда толыққанды мүшесі болып сайланды. Предич 1911 жылғы Халықаралық көрмеде Сербия Корольдігінің павильонында өз өнер туындыларын көрсетті. 1919 жылы Белградта суретшілер қоғамын құрушылардың бірі және оның бірінші президенті болды. Предич Бечей православие шіркеуі мен Богдан Дунджерский капелласы үшін иконалар жазды. Ол 1953 жылы Белградта 95 жасында қайтыс болды. Ол Орловатта жерленген.

He was born in Orlovat, and attended primary school in Crepaja. After finishing his secondary education in Pančevo (this school was later named after him), he went to Vienna to study at the academy in 1876. He graduated from the Academy of Fine Arts of Vienna in 1880. He studied in the class of professor Christian Griepenkerl, who also taught Predić's contemporary Paja Jovanović. During his studies, he received the Gundel's prize – for a male model painting in oil. In 1882, he worked in private studio of professor Grieppenkerl, and in the period from 1883 to 1885 he was an assistant professor of the Department of Antiquity at the Art academy in Vienna. During that time, under the instruction of professor Grieppenkerl, and the architect Theophil Freiherr von Hansen, he painted 13 wall paintings of ancient, historical and mythological compositions for the frieze in the House of Lords at the Reichsratsgebäude (Imperial Council Building) in Vienna. In 1885, he returned to Orlovat, where he painted a series of paintings about the life of his fellow villagers. After that, from 1886 to 1889, he lived in Belgrade, and from 1890 to 1893 in Novi Sad and Stari Bečej. From 1894 to 1909, Predić lived in Orlovat, and from 1909, until his death, he lived and worked in Belgrade. The first exhibition of his paintings was in 1888 in Belgrade. He was elected to the group of painters who represented Serbia at the 1889 Exposition Universelle in Paris. In a small gallery he presented the 8 oil paintings. Although the French critics did not recognize his work Predić will become very popular in Serbia, especially because of the sense of humor shown in some works. He had many exhibitions, both in Serbia and aboard. Later his output was mainly portraits and icons. He was one of the founders of the "Lada" society in 1904, and became its president. He was elected as associate member of the Serbian Royal Academy on 26 January 1909, and on 3 February 1910 as a regular member. Predić exhibited his artworks as a part of Kingdom of Serbia's pavilion at International Exhibition of Art of 1911. He was one of the founders of the Society of painters in Belgrade in 1919, and was its first president. Predić painted the icons for the Bečej orthodox church, and the icons for the chapel of Bogdan Dunđerski. He died in 1953 in Belgrade, at the age of 95. He was buried in Orlovat.

Шығармалары

Оның танымал туындыларының қатарында "Қуанышты бауырлар", "Жетім" (анасының қабірі басында), "Босния және Герцеговинадан қашқандар" тарихи картинасы және, әлдебір ең танымал – "Косово қызы" бар. Предич Сербия академиясы президенттерінің әйгілі портреттерін де салған: Сима Лозанич, Стоян Новакович (1920), Йован Жуйович (1921), Йован Цвижич (1923), Слободан Йованович (1930), Богдан Гаврилович (1935), Александр Белич (1940). Ол сонымен қатар Михаил И. Пупин, Лаза Костич, Михаило Петрович Алас (1943), Ксения Атанасиевич (1917), Бранислав Петрониевич (1911) және тағы да басқалардың портреттерін салған.