Кіріспе

Сербия суретшісі (1811–1876)

Урош Кнежевич (1811 жылдың 2 қаңтары – 1876 жылдың 21 қазаны) – сербиялық суретші. Кнежевич ең көп танымал портретші ретінде, ол 200-ден астам портрет салған, олардың көп бөлігі өз заманының көрнекті тұлғаларының суреттері болды.

Өмір

Ол Сремски-Карловциде әкесі Теодор мен анасы Юлиананың отбасында дүниеге келген. Өмірінің көп бөлігін Сербияда өткізгенімен, оның өмірі туралы мәлімет өте аз. Суретші өзінің алғашқы оқу жылдары туралы бала кезінен сурет салуды ұнатқанын және оған толыққанды берілгенін жазған. Алғашқыда Карловци гимназиясында сурет салуды оқыған. 1834 жылы Воеводинадан Сербияға көшіп келіп, 1844 жылға дейін сурет салумен шұғылданған. Оның еңбегі Сербияға өнерді таныстыру және жергілікті халықты өнерді бағалауға тәрбиелеуде маңызды рөл атқарды. Сербияда жүрген кезінде ол жергілікті ақсүйектер мен белгілі азаматтардың портреттерін салып, өзін асырады. Дегенмен, жергілікті халық әлі де өнерге құлшынбайтын, ал портреттер үшін ақы төленбейтін жиі жағдайлар болатын. Бұл Кнежевичке Венада білім алу үшін жеткілікті қаржы жинауды қиын етті. Тіпті патшалық отбасы да Кнежевич салған көптеген портреттерге, гербтерге және басқа да символдарға төлеуден бас тартты. Соңында ол Белград шіркеулерінің қабырғаларын және иконаларын бояу арқылы жақсы жалақы алатын жұмыс тапты. Бұл оған Венада оқуға қажетті ақшаны жинауға көмектесті. Венадағы тұруы туралы ол өмірінің өте бақытты кезеңі болғанын жазады, ал 1846 жылғы Вена көрмесінде оның жұмысы танылғанда ең бақытты болды. Алайда Вена Корольдік өнер академиясының студенттер тізімінде оның есімі жоқ. Кейбір деректерге сәйкес, Кнежевич әскери, азаматтық және саяси басшылармен қатар, серб тілшісі және серб тілінің реформаторы Вук Стефанович Караджичтің және оның отбасының портреттерін де салған. Кнежевич салған портреттерге қарағанда, серб басшылары жаңаруға бейім болған, сондықтан олардың киімдері өте сәнді, алтынмен тоқылған және бай безендірілген. 1871 жылы Кнежевич ауырып, жұмысын азайтты. Ол XIX ғасырдың ең көрнекті серб портретистерінің бірі саналады.