Кіріспе

Адамның көміртегі ізі туралы 1992 жылғы құжат. "Әлемдік ғалымдардың адамзатқа ескертуі" – 1992 жылы Генри У. Кендалл жазған және шамамен 1700 жетекші ғалым қол қойған құжат. Елу екі жыл өткен соң, 2017 жылдың қараша айында Уильям Дж. Риппл және жеті авторлық ұжым жазған "Әлемдік ғалымдардың адамзатқа ескертуі: Екінші хабарлама" деп аталатын құжатқа 15 364 ғалым қол қойды. Бұл құжатта, басқалармен қатар, адам популяциясын жоспарлау және жан басына шаққандағы қазылған отын, ет және басқа да ресурстарды тұтынуды күрт азайту туралы мәселелер көтерілді. Екінші хабарламаға қол қойған ғалымдар мен ресми қолдау білдіргендердің саны барлық уақытта жарияланған басқа ғылыми мақалалардан көп.

Бірінші жарияланым

1992 жылдың соңында қайтыс болған Генри У. Кендалл, Қауіптенген ғалымдар одағының (UCS) директорлар кеңесінің бұрынғы төрағасы, "Адамзатқа әлем ғалымдарының ескертуі" атты алғашқы ескертуді жазды, ол былай басталады: "Адамзат пен табиғи әлем қақтығысқа бет алып барады." Нобель сыйлығының ғылым саласындағы лауреаттарының көпшілігі бұл құжатқа қол қойды; әлемдегі 1700-ге жуық жетекші ғалым қолтаңбаларын қосты. Ол кейде 1992 жылдың басында көптеген ғалымдар мен Нобель сыйлығының лауреаттары қол қойған "Гейдельберг үндеуіне" қарсы қойылды, ол "ғылыми және өнеркәсіптік прогреске қарсы тұратын, экономикалық және әлеуметтік дамуды тежейтін негізсіз идеологияны" сынға алудан басталады. Бұл құжатты климаттық өзгерістерге қатысты теорияларға қарсы шығушылар жиі сілтеме ретінде пайдаланды. Ал UCS бастаған петицияда нақты ұсыныстар бар: "Мысалы, біз жылыжай газдарының шығарылуын азайту және ауа мен судың ластануын тоқтату үшін табиғи отыннан таза, шексіз энергия көздеріне көшуіміз керек. Біз халық санын тұрақтандыруымыз керек."

Екінші хабарлама

2017 жылдың қараша айында 15 364 ғалым Орегон штаты университетінің экология профессоры Уильям Дж. Риппл бас авторлығымен және 7 автордың қатысуымен жазылған «Адамзатқа ғалымдардың ескертуі: Екінші хабарлама» деген мәлімдемеге қол қойды. Онда халық санының өсуін шектеу және жан басына шаққандағы жанармай, ет және басқа да ресурстарды тұтынуды күрт азайту сияқты мәселелер көтерілді. Екінші хабарламада 1992 жылғы алғашқы ескертуде айтылған нақты мәселелермен байланысты 9 негізгі көрсеткіштің уақыт бойынша графигі келтірілді, олардың көпшілігінің жағдайы нашарлап, өзгеріс жылдамдығында ешқандай айқын өзгеріс байқалмайды. Мақалада адамзаттың тұрақты дамуға қадам басқаны үшін 13 нақты қадам көрсетілген. Бұл екінші хабарламаға қол қойған ғалымдар мен ресми қолдау білдіргендердің саны барлық дерлік журналдық мақалалардан көп. Толық ескерту BioScience журналында жарияланды және оны Scientists Warning веб-сайтында қолдауға болады.

2022 жылға арналған халықты сақтандыру

2022 жылдың қазан айында Айлин Крист, Уильям Дж. Риппл, Пол Р. Эрлих, Уильям Э. Рис және Кристофер Вольф барлығы «Ғылыми ескертулер сериясының жалғасы» ретінде Science of the Total Environment журналында жарияланған «Халық саны туралы ғалымдардың ескертуіне» үлес қосты. Олар халық санының мөлшері мен өсуінің климатқа және биоәртүрлілікке тигізетін теріс әсерлерін атап, бұл мәселенің «жалға беріліп, қанағаттандырылмай не жоққа шығарылып келе жатқанын» айтады. Ескертуде егер орындалса, осы ғасырдың соңына дейін халық өсуін тоқтатуға мүмкіндік беретін екі шара қарастырылған. Біріншіден, авторлар барлық ересектерге климаттың өзгеруі мен биоәртүрліліктің жоғалуын азайту үшін қажетті трансформациялық өзгерістердің бір бөлігі ретінде бір баладан аспауға үндеу жасап, жаһандық шақыру жолдайды. Екіншіден, ескертуде саясаткерлер «екі маңызды әйелдерді күшейту элементтерін қамтитын халық саясатын жүзеге асыруға» шақырылады, оның ішінде жас қыздар мен әйелдердің білімін арттыру және барлығына жоғары сапалы отбасылық жоспарлау қызметтерін ұсыну. «Бала тудыруды жоспарлауға институционалдық қолдау көрсету және білім алу, соның ішінде әйелдерге жоғары білім алу мүмкіндігін кеңейту, бірден нәсілдік көрсеткіштерді төмендетуге әкеледі» деп атап көрсетіледі. Сондай-ақ, тұрақты адам саны, экологиялық сарапшылардың пікірінше, «биологиялық әртүрлілігін сақтайтын және климатқа байланысты қиындықтарды азайтатын планетадағы қарапайым, теңдікті сақтайтын орта таптың өмірлік деңгейін қамтамасыз ететін халық» 2 мен 4 миллиард адам арасында екендігі айтылады. Ескертуде сондай-ақ кедейлікпен, әкебалықпен және байлардың артық тұтынуымен күресуге шақырылады, сонымен қатар «бай елдерге, индустрияларға және адамзаттың тарихи және қазіргі кездегі қазба отындарын кең ауқымда пайдаланудан ең көп пайда тапқан адамдарға» қарсы жаһандық байлық салығын салу қажеттігі айтылады, бұл «таза санитария мен суға қолжетімділікті, азық-түлік тәуелсіздігін және жаңаруға негізделген электрлендіруді» кеңейтуге бағытталған. Кедейлікті жеңу үшін денсаулық сақтау және білім беру сияқты негізгі мемлекеттік қызметтерді қоса алғанда, міндетті түрде қарастырылуы тиіс екеніне назар салынды.