Ри муниципалитетінің тарихы және құрылымы

Кіріспе

2007 жылдың 1 қаңтарына дейін Ри муниципалитеті – Орталық Даниядағы Ютландия түбегіндегі бұрынғы Орхус округінің муниципалитеті (даниялық коммуна). Муниципалитеттің ауданы 152,44 км² болса, 2005 жылы жалпы халқы 11 244 адамды құрады. Оның соңғы әкімі – «Либералдық партия» саяси партиясының мүшесі Йонна Грёнвер. Басты қала және муниципалитет кеңесінің орны – Ри қаласы. Муниципалитет 1970 жылы «Коммуналдық реформа» нәтижесінде құрылды, ол бірнеше қазіргі заманғы приходтарды біріктірді:
Аллинг приходы
Довер приходы
Гаммель Ри приходы
Ласби приходы
Ри приходы
Тулструп приходы

Ри муниципалитеті 2007 жылғы «Коммуналдық реформа» нәтижесінде таратылды. Ол Галтен, Хёрнинг және Сканнерборг муниципалитеттерімен біріктіріліп, жаңа Сканнерборг муниципалитеті құрылды. Бұл 416 км² аумақты және 2005 жылы 49 469 адамнан тұратын муниципалитетті құрады.

Бұрынғы муниципалитет қалалары

Ry, сондай-ақ Ry станциясы деп аталады, Гуден өзені (Gudenå) бойындағы Гуденсо, Юулсо және Кнудсо көлдерінің арасында орналасқан. Бұл қала теміржолдың айналасында дамыған, салыстырмалы түрде жаңа қала. Бұл аймақтағы алғашқы қала қазір Олд Рай (Gammel Rye) деп аталады. Олд Рай, Rye қаласынан батысқа қарай 3 км қашықтықта орналасқан. Орта ғасырларда ол аймақтағы ең маңызды қалалардың бірі болған. Ол саудагерлік қала мәртебесіне және патшалық құқықтарға ие болды, және 1536 жылы осылай аталды. 15 ғасырдан бастап 1687 жылға дейін Олд Рай аймақтық сот ретінде қызмет етті. 1534 жылы Дания тарихына үлкен әсер еткен оқиға – король Кристиан III осы қалада сайланды. 1533 жылы Фредерик I қайтыс болғаннан кейін Любек Данияға шабуыл жасады. Бұл 1534-1536 жылдар аралығында болған «Графтың соғысы» (Grevens fejde) деп аталатын үш жылдық азаматтық соғысқа әкелді, ол Дания реформациясының бастауын берді. Қаланың Шығыс Ютландия мен Батыс Ютландия арасындағы маңызды сауда жолында орналасқандығы, сондай-ақ жақын маңдағы Гларбодағы патшалық шыны өндірісі (шамамен 1600 жылға дейін) Реформациядан кейінгі жылдары қаланың беделін нығайтуға көмектесті. 1553 жылы бұл аймақта патшалық карета жасаушы жұмыс істегені туралы мәлімет бар, сонымен қатар бұл жерде патшалық аң аулау үйі болған, бірақ ол 1617 жылы бұзылыпты. Қала бірнеше рет өртке ұшырады, мысалы, 1613, 1618 және 1660 жылдары. Олд Райдағы Святой Сорен шіркеуі қасиетті бұлақтың орнында салынған және кереметтер жасауымен әйгілі болған. Орта ғасырларда осы жерге көптеген паломниктік сапарлар жасалған. Дәл осы жерде 1534 жылы король Кристиан III сайланды. 1579 жылдан бастап қасиетті күні базар өткізіліп келді. Аңыз бойынша, Святой Сорен – жергілікті шаруа, кейіннен Кельн епископы болған. 19 ғасырда Олд Рай ағаш аяқ киім өндірісінің орталығына айналды, ал бүгінде қалада тарихи жел тегершігінің (1872 жыл) орнында ағаш аяқ киім мұражайы орналасқан. Алайда, 1871 жылы Скандерборгтан Силькеборгқа теміржол салынуымен аймақтың дамуы Rye станциясының айналасына шоғырланды. Låsby қаласының тарихы викингтер дәуіріне дейін жетеді.

Ry, also known as Ry Station, is located between the lakes of Gudensø, Juulsø and Knudsø along the Guden River (Gudenå). It is a relatively new town that developed around the railroad tracks. The original town in the area is now known as Old Rye (Gammel Rye). Old Rye is located 3 km west of Rye. During the Middle Ages it was one of the most important towns in the area. It had the royal status and privileges of being a merchant town, and is thus named in 1536. Starting in the 15th century until 1687, Old Rye was an area Court of Justice. The town had a major impact on Danish history in 1534, when King Christian III was chosen there. Denmark was attacked by Lübeck when Frederik I died in 1533. This led to the three year civil war fought between 1534 1536 called The Count's Feud (Grevens fejde), which ushered in the Danish Reformation. The town's location at the crossroads for traffic between East Jutland and West Jutland, along with the royal glass production facility in nearby Glarbo until ca. 1600, have helped secure the town's position in the years after the Reformation. There is mention in 1553 of a royal coach maker in the area, and there used to be a royal hunting lodge in the area, but it was torn down in 1617. The town has suffered fire several times, f. ex. 1613, 1618 and 1660. St. Søren's Church in Old Rye is at the site of a holy spring, and has had the reputation for bringing about miracles. In the Middle Ages many pilgrimages were made here. It is here that King Christian III was chosen in 1534. From 1579 a market was held on the site on the saint's day. According to legend, St. Søren was a local farmer who became a bishop in Cologne. In the 19th century Old Rye became a center for the production of wooden shoes, and today there is a Wooden Shoe Museum located at the site of a historic windmill (1872) in the town. With the establishment of the railroad from Skanderborg to Silkeborg in 1871, the area's growth, however, became centered on the station town Ry. Låsby can trace its origin to Viking times.

Басқа көрікті жерлер

Himmelbjerget (ілтипатпен "Көктем тауы" деп аударылады), бұрынғы муниципалитетте орналасқан, Даниядағы ең биік нүктелердің бірі болып табылады, биіктігі 147 метр. Бұл биік төбе әдемі табиғаты мен керемет көріністерімен танымал мақсатты жер. Риден немесе Силькеборгтан тарихи Hjejlen ("Алтын құс") бу кемесімен Himmelbjerget-ке баруға болады. Таудың үстінде 25 метрлік мұнара орналасқан, ол 1849 жылы Дания халқына конституция сыйлаған король Фредерик VII-нің құрметіне тұрғызылған. Төбеге жақын жерде көптеген ескерткіштер бар, олардың көпшілігі жеке тұлғаларды құрметтейді, сондай-ақ 1915 жылы әйелдерге дауыс беру құқығы берілгенін еске түсіреді. Himmelbjerget қонақ үйі, бұрынғы Julsø қонақ үйі, Даниядағы ең биік орналасқан қонақ үй болып табылады және аймақтың тарихи естеліктерін көрсетеді. Бұрын ол Данияның кантри-вестерн әртісі Жодле Биргеге арналған мұражайға ие болған. Ескі Райдың шығысында шамамен 23 гектарлық қорғалатын аймақ орналасқан, онда қыраттар мен еменді бұталар өседі. Сондай-ақ, Риде сот өткен кезде басы кесілген Галлоус-Хилл (дарға асу алаңы) да бар. Жақын жерде орналасқан Моссо – Данияның екінші ірі көлі.