Кіріспе
Бұрынғы тау-кен компаниясы Xstrata Лондон қор биржасындағы басты тізімде болды және FTSE 100 индексінің құрамына кірді. 2011 жылғы 23 желтоқсандағы нарықтық капитализациясы шамамен 29 миллиард фунт стерлингті құрады, бұл оны Лондон қор биржасындағы ең ірі 16-шы компания етіп белгіледі. SIX Swiss Exchange-де екінші тізімде болды. 2013 жылғы Forbes Global 2000 тізімінде Xstrata әлемдегі ең ірі 202-ші мемлекеттік компания ретінде танылды. 2013 жылдың 2 мамырында Xstrata компаниясы Glencore-ге сатылды. Glencore кейін Xstrata брендін тоқтатты, ал компанияның атауы Glencore Xstrata plc-ден Glencore plc-ге өзгертілді. Xstrata атауы Мексиканың Xstrata Mexico шетелдік капитал компаниясында сақталды.
Xstrata had a primary listing on the London Stock Exchange and was a constituent of the FTSE 100 Index. It had a market capitalisation of approximately £29 billion as of 23 December 2011, making it the 16th largest company on the London Stock Exchange. It had a secondary listing on the SIX Swiss Exchange. In the 2013 Forbes Global 2000, Xstrata was ranked as the 202nd largest public company in the world. On 2 May 2013 Xstrata was acquired by Glencore. Glencore later retired the Xstrata brand, and the company name changed from Glencore Xstrata plc to Glencore plc. The Xstrata name survives in the Mexican foreign capital company Xstrata Mexico.
Тарих
Компания 1926 жылы Швейцарияда Латын Америкасында жұмыс істейтін инфрақұрылым және электр энергиясы жобаларымен айналысатын Südelektra концерні ретінде құрылған. 1990 жылы Marc Rich + Co AG компаниясы оның басым акционері болды. 1990-жылдары ол тау-кен өндірісіне бағытталды және негізгі емес бизнесін сатты. Алайда, 2005 жылы әлемдегі ең ірі тау-кен компаниясы BHP-ге өткен WMC Resources компаниясын сатып алуға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталды. 2004 жылы Xstrata Батыс Австралияда жақында сатып алған Windimurra Vanadium зауытын жапты, бұл Xstrata-ның басқа ванадий кен орындары үшін алынатын ванадий бағасын арттырды. Жүздеген адам жұмыссыз қалды. 2005 жылдың тамызында Xstrata мыс, никель, алюминий, қорғасын және мырыш өндіретін, диверсификацияланған канадалық Falconbridge Limited компаниясының 19,9% үлесін сатып алды. Inco Limited компаниясымен болған бәсекелестік сатып алудан кейін Xstrata 2006 жылдың тамызында Falconbridge компаниясының қалған 80,1%-ын сатып алды. 2006 жылы Солтүстік территория және Австралия үкіметтері Барулуланың балық аулауға танымал аймағына жақын орналасқан McArthur River мырыш кенішін кеңейтуге келісім берді. Кеңейту жобасы өзенді 5,5 км жаңа арнаға бұрып, қазіргі өзен орнында үлкен ашық карьер құруды қарастырады. Солтүстік жер кеңесі, аймақтың дәстүрлі иелері – Yanyuwa, Marra, Garrawa және Gurdanji халықтары атынан, McArthur River кенішін пайдалануға және өзенді бұруға рұқсат беру туралы Солтүстік территория үкіметінің шешіміне қарсы заңдық шағымдануды бастады. 2007 жылдың 1 мамырында Солтүстік территорияның Жоғарғы соты кеңейтуді тоқтату туралы шешім қабылдады. 2007 жылдың 3 мамырында Солтүстік территория үкіметі сот шешімін күштен шығарып, ашық карьерді жалғастыруға рұқсат беру үшін заң қабылдады. 2012 жылдың 28 мамырында Перудің Куско провинциясындағы Эспинар провинциясында полиция жергілікті тұрғындарға күш қолданғаннан кейін екі бейбіт азамат қаза тапты. Тұрғындар Xstrata компаниясының тау-кен қызметінен туындаған су көздерінің ластануына наразылық білдірді. Үкімет төтенше жағдай жариялап, Конституцияда кепілденген азаматтық құқықтарды тоқтатты. 2013 жылдың 2 мамырында Xstrata компаниясы Glencore компаниясымен сатып алынды. Оның он сегіз елде (Австралия, Аргентина, Бразилия, Канада, Чили, Колумбия, Доминикан Республикасы, Германия, Ямайка, Жаңа Каледония, Норвегия, Папуа-Жаңа Гвинея, Перу, Оңтүстік Африка, Испания, Танзания, АҚШ және Ұлыбритания) ірі операциялары/жобалары болды және ол мыс, кокс көмірі, жылу көмірі, никель, феррохром, ванадий және мырыш өндірушілерінің бірі болды. Ол алюминий, алтын, қорғасын және күміс өндірісіне де шағын көлемде қатысты. Lonmin-дегі 24,9% үлесі арқылы платиналық металлдар тобында да мүдделері бар. 2012 жылдың шілдесінде Xstrata Қытайдағы алғашқы кеңсесін ашты. Қытай Xstrata компаниясының әлемдік сатылымының үштен бір бөлігін құрады. Кеңсе Шанхайда орналасқан.
Балға көмір
Xstrata компаниясы Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы (NSW) Bulga көмір кенішінің операторы болды. Xstrata 2001 жылдан бастап Glencore International AG компаниясынан Enex Resources Limited компаниясын сатып алғаннан кейін, Bulga Coal Pty Ltd акционерлерінің тапсыруымен осы кен орнын басқарды. Bulga Coal кеніші Xstrata Coal компаниясының Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы (NSW) бөлімшесінің бас кеңсесі қызметін атқарды.
Мангула көмір кеніші дау-дамай
2007 жылы Xstrata Coal компаниясы Хантер аңғарындағы Мангула көмір кенішін Centennial Coal компаниясынан сатып алды. Осыдан кейін Xstrata Coal компаниясы тау-кен жобасының кен өндіруге дейінгі кезеңін басқару тұрғысынан көптеген рет бұқаралық ақпарат құралдарының сынауына ілікті. Ең көп назар аударған мәселе – Xstrata Coal компаниясының жергілікті қауымдастықпен қарым-қатынас орнату тәсілі болды, жергілікті және аймақтық БАҚ-та, сондай-ақ басқа да аймақтық және жергілікті коммуникация арналарында компанияның атынан дұрыс емес әрекеттер жасады деген айыптаулар келтірілді. Осыған байланысты, кен орнына қарсы Wybong Action Group (WAG) атты жергілікті наразылық тобы құрылды.
Glencore-мен қарым-қатынасы
2001 жылы Мик Дэвис Xstrata компаниясының бас директоры болып тағайындалғанда, Glencore Xstrata акцияларының 40%-ын бақылап отырды. Xstrata Glencore компаниясын маркетингтік агент ретінде пайдалану мүмкіндігіне ие болды. 2006 жылы Glencore басшылары Вилли Стротхотт пен Иван Глассенберг Xstrata директорлар кеңесінде болды, оған Стротхотт төрағалық етті. 2012 жылдың маусым айында Glencore пен Xstrata арасындағы бірігу туралы бұрыннан жарияланғаннан кейін, акционерлердің басшыларға үлкен төлем жасауға қарсылығына байланысты екі компания бірігу үшін ұсынылған сақтау пакетін қайта қарастыра бастады. Барлығы 73 негізгі басшы бастапқы сақтау пакеті бойынша 170 миллион фунт стерлингтен астам сомада төлем алуға тиіс болды. 2012 жылдың шілдесінде Xstrata компаниясы Xstrata және Glencore арасындағы бірігудің мәліметтерін бекіту үшін 2012 жылдың 12 шілдесіне белгіленген сот отырысы 2012 жылдың 7 қыркүйегіне шегерілгенін хабарлады. Glencore компаниясымен біріккеннен кейін Xstrata-ның қаржы директоры (CFO) Тревор Рид енді қызметкер ретінде емес, кеңесші ретінде жұмыс істейтінін мәлімдеді. 11 жылдық қатысынан кейін бұл компания стратегиясындағы маңызды өзгеріс және топ Ридтен кейінгі кезеңге қадам басуда.
Xstrata атауы
Xstrata атауын, кен өндіру және пайдалы қазбаларды алу қызметін еске түсіретін, 1999 жылы британдық корпоративтік имиджді жасау жөніндегі Lloyd Northover кеңесші компаниясының директоры Джон Ллойд ойлап тапты. Glencore компаниясы "Xstrata" тауарлық белгісін енді пайдаланбайтынын және оны біртіндеп тоқтатуды жариялады. Glencore Xstrata plc енді Glencore plc болып табылады.