Кіріспе
Америкалық бейсболшы (1925-1996)
Делмер Эннис (8 маусым 1925 – 8 ақпан 1996) – американдық кәсіби бейсбол ойыншысы, сыртқы шабуылшы, 1946 жылдан 1959 жылға дейін Үлкен Лига Бейсболында (MLB) «Филадельфия Филлис», «Сент-Луис Кардиналс», «Цинциннати Редс» және «Чикаго Уайт Сокс» командаларында өнер көрсетті. 1949 жылдан 1957 жылға дейін Стэн Музиалдан басқа ешкім одан көп ұрып өткізбеді (RBI), ал Ұлттық лигада (NL) үйге соққан доптар саны бойынша сегізінші орында болды. 1950 жылы Эннис 126 RBI көрсеткішімен NL-де көш бастады, ал «Филлис» командасы 35 жылдан кейін тұңғыш рет жеңімпаз атанды. 1956 жылдан 1980 жылға дейін ол 259 үйге соққан доптың есебінен «Филлис» командасының рекордын сақтап тұрды, карьерасын аяқтаған кезде 1,824 ойынмен Ұлттық лига тарихында 10-орында тұрды.
Ерте өмір және әскери қызмет
Эннис Джордж және Агнес Эннистің ұлы ретінде Филадельфияның Крессентвилл ауданында дүниеге келді. Ол Олни орта мектебінде бейсбол мен футбол ойнады және штаты бойынша үздік фулбектердің бірі ретінде танылды. Филадельфия Филлис клубының скауты Джоко Коллинз Эннистің мектептегі сыныптасының ойынын көруге келді. Эннис екі ұзын хоум-ран соққанда, Коллинз оны өз клубына шақыруға тырысты, бірақ Эннис күмәнданды, өзінің дайын еместігіне алаңдады және бейсбол мансабын жалғастыруға көз жеткізбеді. 1942 жылдың тамызында Эннис Коллинзбен Филис клубының Канада-Америка лигасы командасында ойнау үшін келісімшартқа отырды, бірақ лига Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан қызметін тоқтатты. Эннис 1943 жылдың наурызында Коллинзбен қайтадан келісімшарт жасасты және Филис клубының Трентон, Нью-Джерси штатындағы командасы үшін .348 үлгеріммен 19 хоум-ран және 16 трипл соқты. 1943 жылдың қыркүйегінде Филадельфия Эннисті үлкен лигаға шақыруды жоспарлады, бірақ ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қатарына қосылды. Эннис Тынық мұхитындағы әскери операцияларға қатысты, сондай-ақ Билли Герман, Джонни Вандер Мир және Школьник Роу кіретін бейсбол командасымен гастрольдік сапарда болды. Эннис 1943 жылдың 29 қыркүйегінде АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылды және Нью-Йорк штатындағы Сампсон теңіз оқу станциясына жіберілді, онда ол Сампсондағы "А" мектебін бітіріп, сигналшы мамандығын алды, содан кейін Гавай теңізінің шекарасына тағайындалды. Теңіз күштері Эннистің Филис клубымен байланысы бар екенін білгенде, оны үлкен лиганың ойыншысы деп есептеп, Гонолулудегі бос орынды толтыруға шақырды. Ол 1944-1945 жылдары көптеген Тынық мұхит аралдарына Теңіз күштерінің Батыс аймақтық сапарына қатысты. Эннис турлардан алдынғы көрнекі ойындарда өте жақсы өнер көрсетті. Оның күшті соққылары Нью-Йорк Янкиз клубының жаңа иесі және Перл-Харбордағы әскери қызметкер Дэн Топпингті оған Янкиз клубымен келісімшарт жасасу үшін 25 000 доллар ұсынуға итермеледі. Филис клубы Энниске келісімшарт үшін бар болғаны 50 доллар төлеген. Эннистің теңіз күштеріндегі шені үшінші дәрежелі старшина болды. Ол қысқы турдан кейін көбінесе Гуам аралында қызмет етті. Турларда үлкен лига ойыншыларымен және қарсыластарымен ойнауы Эннис үшін кіші лигада тәжірибе жинаумен тең болды. Турдан кейін ол Гуамдағы Габ Габ жағажайындағы флот демалыс орнына тағайындалды және бір жыл бойы аралда тұрды. Ол басқалары сияқты бірден елге оралмады, себебі оның жеткілікті ұпайлары жиналмаған еді. Ол "Уэйкфилд" кемесімен Сан-Диего арқылы елге оралды. Эннис 1946 жылдың 5 сәуірінде Теңіз күштерінен босатылды және бір аптадан кейін үлкен лигадағы Филис клубына қосылды.
Филадельфиялық Филлис
Ойыншы-менеджер Бен Чапман Эннистің дебютін кешіктірді, себебі ол көктемгі жаттығуларды өткізіп жіберді, содан кейін 28 сәуірде Бостон Брейвс клубына қарсы ойында, шортстопқа қарсы соққы жасады. Чапман Энниске сол жақ алаңдағы негізгі орынды берді, бұл «Филлис» командасының әлсіз тұсы еді. 5 мамырда Эннис өзінің алғашқы хоум-ранын соқты – бірінші иннингте үш ұпайлық соққы, содан кейін екіншісі, екеуі де қос ойынның екінші ойынында. Оның ең есте қалар сәті 1946 жылғы 8 маусымда, Дельдің туған күнінде, Ред Барреттке қарсы төрт аут қалғанда, тамаша ойынды бұзу үшін соққы жасады. «Бостон Брейвс» клубының питчері Барретт Эннистің соққысына дейін 22 ойыншыны қатарынан тоқтатып қойған еді. Олни тұрғындары Шибе паркінде 36 356 адам қатысқан Дель Эннис кешін өткізді, ал шамамен 20 000 адам кіре алмады. Эннис бірінші иннингте базалар толы болғанда «Кардиналс» клубына қарсы соққы жасап, екі ұпай әкелді, нәтижесінде «Филлис» жеңіске жетті. Оның орташа көрсеткіші шілдедегі сәтсіздікке дейін 300-ден асты. Мысалы, 1954 жылғы 31 шілдеде «Кардиналс» клубына қарсы қос ойынның екінші ойынында үшінші иннингте Эннис базалар толы болғанда аутфилдке ұшқан допты жіберіп алды, нәтижесінде үш ойыншы да ұпай алды. «Филлис» командасының питчері Стив Риджик кейін былай деді: «Стадион толы болды және жанкүйерлер оны аяусыз сынай бастады. Бұл қорқынышты еді. Келесі иннингте ол сол жақ алаңға шыққанда, жанкүйерлер оны әурелеп, әурелеп, әурелеп тастады. Олар оны иннинг соңында алаңнан кеткенде де әуреледі. Міне, ол туған жерінен шыққан жігіт және барлығы да оны жақсы көреді. Ол сегізінші иннингтің соңында есеп тең болғанда және екі аут болғанда соққы жасады. Жанкүйерлер оны әуреледі, ал біздің командамыздағылардың барлығы ыстыққандай болды. Біз отыз мыңға жуық адаммен төбелес жасауға дайын едік». Сол иннингтің төменгі жартысында екі ойыншы базада тұрғанда және екі аут болғанда, ол Конни Мак стадионындағы сол жақ алаңқа бірінші соққыны соқты, нәтижесінде «Филлис» ойынды 6–5 есебімен жеңді. Эннистің мансабы 1959 жылы «Ақ сокс» командасынан маусымның ортасында босатылуымен аяқталды, ол 1959 жылғы маусымның алғашқы аптасында Цинциннатиден алынған еді. 1 мамырда ол Аль Лопес басқаратын «Ақ сокс» командасына ауыстырылды, онда Эннис мамыр айының басынан маусымның басына дейін сол жақ алаңдағы негізгі ойыншы болды. «Ақ сокс» командасымен өткізген алғашқы 11 ойында Эннис жеті ұпай әкелді, соның ішінде мамыр айының ортасында «Янки» стадионында жеңімпаз соққы жасады. Шындығында, Эннис 1959 жылдың басында алты ойынның төртеуінде жеңімпаз соққы жасады, ал «Ақ сокс» АЛ чемпионатын жеңіп алды. Алайда, Эннис 1959 жылғы әлем чемпионатында Доджерс клубымен ойнаған командада болмады, бірақ ол одан кейін төртінші WS үлесіне дауыс берді. Әскери қызметтен өткен Норм Кэшке орын жасау үшін Эннис 1959 жылғы маусымның ортасында «Ақ сокс» командасынан босатылды, осылайша 14 маусымға созылған мансабы аяқталды. Бұл кезеңде оның «Ақ сокс» үшін қорғаныс орнын ауыстырған Джонни Каллисон болды, кейін ол «Филлис» командасына ауыстырылды. Чикагода Эннис .219 орташа көрсеткішпен, 2 хоум-ранмен және 7 ұпаймен 96 соққы жасады. «Ақ сокс» Эннисті 20 маусымда босатты. Олар Джим МакАнаниді оң жақ алаңға шақырды және Аль Смитті оң жақ алаңнан сол жақ алаңға маусымның қалған бөлігіне ауыстырды. Отбасындағы жеке мәселелерге байланысты Эннис Филадельфияға қайтуға мәжбүр болды.
Кейінгі өмірі
Ойыншы ретінде зейнетке шыққаннан кейін Эннис Пенсильвания штатының Хантингдон-Вэлли қаласында бұрынғы «Филлис» командасының саяхат хатшысы Джон Уайзбен бірге «Дель Эннис Лэйнс» атты боулинг орталығын басқарды. Ол сондай-ақ, тазы итті өсірді. Эннис Пенсильвания мемлекеттік университетінің Абингтон кампусында (бұрынғы Огонц кампусы) бір жыл бейсболдан жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Ол өзінің спорттық бизнесінде 1950 жылғы «Филлис» командасындағы күндерін еске алып, Флоридадағы жарыс жолдарында жүгіруге дайын тұрған үш итті «Whiz Kids Ennis», «Whiz Kids Ashburn» және «Whiz Kids Roberts» деп атады. 1983 жылы, франшизаның 100 жылдығында, ол «Филадельфия Филлис» командасының ғасырлық құрамына енді. Қазір команданың стадионындағы «Филлис» даңқ залының қабырғасында Эннистің «Whiz Kid» ретіндегі мансабын құрметтейтін тақта орнатылған.
Естерімде
Мен шынымен «Филлис» командасында қалатынымды күтпеген едім, бірақ мен Ұлттық қорғаныс тізімінде болғандықтан, олар маған 30 күндік сынақ беруге тиіс болды. Менде 1946 жылы жазғы жаттығулар болған емес, алғашқы ойынымда Питтсбургте соққы жасадым, содан кейін бастапқы құрамға іліктім. Екінші ойынымда сол жақтағы алаңда, базалар толы болғанда, «Пираттарды» жеңіп, екі ұялы соққы бердім. Бірнеше күннен кейін Чикагода «Кабсқа» қарсы бір ойында екі хоумран соқтым.
Эннис өз соқпақтарына қатты қамқорлық жасады: «Мен Филадельфияның Крессентвилл ауданындағы «Райзинг Сан» және Ван Кирк көшелеріндегі «Газ үйі» деп аталатын жанармай құю станциясында жиі болатынмын. Әр жылдың соңында ондаған соқпақты үйге алып келетінмін. Үлкен барабанды зығыр майымен толтырып, соқпақтарды қыс бойы сонда қалдыратынмын. Олардың салмағы шамамен 40–42 унцияға жетер еді, ал Флоридаға жазғы жаттығуларға келгенде, соқпақтарды формаларды кептіретін кептіргішке салатынмын. Бұл оларды 36 унцияға дейін жеңілдететін, сонымен қатар қаттырақ ететін. 1950 жылы НЛ чемпионатын жеңгенде Энди Семиникпен бір соқпақты қолдандық». Эннис «Филлис» сапындағы ең жақсы күні – үш хоумран соғып, жеті ұпай әкелгенде – төртінші рет соққы жасағанда сыртқа шығарып алды. «Олар мені қатты ысқырықтап, кінәлады», – деп еске алады ол. «Қазір питчердің қарсыласын қасақана соғуға құқығы жоқ, сені құлатуға болмайды, ал біз ойнағанда шлем кимейтінбіз. Олар сізге құлағыңызға бір соққы беретінін айтар еді, артқа қарап, ұстаушының қолғабын басыңыздың жанынан көргенде, табан тірегімен тұруға болмайтынын түсінетінсіз». – Дель Эннис, «Baseball Digest» журналы (шілде, 1975 жыл).
Эннис базаларды толықтырып, «Кардиналс» командасының бас жаттықтырушысы Фред Хатчинсонды ашуландырды. Ол соқпағын тіреуге тастағаннан кейін, Хатчинсон оны алып келді. Ашуланып, бетоннан жасалған қадамдарға соққы берді. Ешқандай нәтиже болмады. Екі рет соққы бергенімен, соқпақта тек қана іздер қалды. Хатч Эннис отырған жерге жақындап, соқпақты аяғына тастады. «Сақтап қой», – деді ол. «Жақсы ағашы бар». Эннис 70 жасында қант диабетінің асқынуынан Пенсильвания штатының Хантингдон-Вэлли қаласында қайтыс болды. Ол Рослин, Пенсильваниядағы Хиллсайд зиратында жерленді.
Жетістіктері
1949 жылғы 2 маусымда «Филлиз» командасы «Синциннатиге» қарсы өткен ойында 12:3 есебімен жеңіске жетіп, сегізінші иннингте бес хоум-ран соқты, осымен 1939 жылғы «Нью-Йорк Джайентс» командасының үлкен лигадағы рекордын қайталады. Энди Семиник иннингте екі хоум-ран соқты, ал Эннис, Уилли Джонс және Школьник Роу бір-бірден соқты. Джонс үш базалық соққы берді, ал Гранни Хамнердің қос базалық соққысы қосымша 18 базаны құрады, бұл әлі де рекордтық көрсеткіш. Сондай-ақ 1949 жылы Эннис 9-шы иннингте Макс Ланьерден хоум-ран соғып, «Сент-Луис Кардиналс» командасымен тең есепті аяқтап, ойынды жеңіп алды. 1952 жылғы қыркүйек айында Эннис 17-ші иннингтің төменгі жағында жеке хоум-ран соғып, «Филлиз» командасы «Шиб Парк» стадионындағы екі ойындықтың бірінші ойынында «Бостонды» 7:6 есебімен жеңді. 1953 жылғы 30 шілдеде Эннис «Кроссли Филд» стадионында «Редс» командасына қарсы өткен ойында алты рет ұпай әкелді. 1956 жылы Питтсбургте маусымның ашылу күні жаңбырдан ойын тоқтатылды, бірақ Эннис 5 ұпай әкелді, бірақ бұл жеңіске жеткізбеді. Ол 1956 жылғы маусымды 95 ұпаймен аяқтады, бұл бес жылдың ішінде 100 ұпайдан асып түспеген алғашқы жыл болды. 1955 жылғы 23 шілдеде Эннис «Конни Мак» стадионында үш хоум-ран соғып, барлық 7 ұпайды әкелді – 1924 жылы Джордж Келлинің Ұлттық лигадағы көрсеткішінен бір ұпай кем. «Филлиз» командасы «Кардиналс» командасын 7:2 есебімен жеңді, ал Робин Робертс маусымдағы 16-шы және қатарынан 6-шы жеңісін одіс етті. Мансабында Эннис үш рет но-хит ойындарын бұзды, оның ішінде 1956 жылғы 29 сәуірде «Нью-Йорк Джайентс» командасының Рамон Монзанттан. 1946 жылы 8-ші иннингтегі екі ойыннан кейінгі соққысы «Кардиналс» командасының Ред Барретттің но-хит ойынын бұзды, ал 1947 жылы ол «Доджерс» командасының Хэл Греггтің но-хит ойынын бұзды. Эннис өзінің 10-шы үлкен лигалық маусымынан кейін 1029 RBI жинады. Энниске дейін алғашқы он маусымда көбірек ұпай әкелген ойыншылар: Джо ДиМаджио (1277 RBI / 1936–48), Ал Симмонс (1276 RBI / 1924–33), Тед Уильямс (1261 RBI / 1939–51), Лу Гериг (1144 RBI / 1923–32), Джонни Миз (1096 RBI / 1936–48), Эрл Аверилл (1077 RBI / 1929–38), Джим Боттомли (1057 RBI / 1922–31), Джо Медвик (1047 RBI / 1932–41), Чак Клейн (1041 RBI / 1928–37) және Боб Джонсон (1040 RBI / 1933–42).
1950 жылғы басты оқиғалар
1950 жылы Эннистің жалақысы 30 000 доллар болды, сол кезде «Филлиз» командасының ойыншысына төленген ең жоғары жалақы еді. Эннис 1950 жылғы маусымда екі рет қатарынан төрт ойында хоум-ран соқты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі 11 маусымда «Филлиз» командасының аутфилдері ретінде Эннис 23-тен астам хоум-ран соғып, 100-ден астам ұпай жинады және 1950 жылы чемпион атанған команданың басты ойыншысы болды. 27 шілдеде Эннис «Чикаго Кабс» командасына қарсы ойында дабл және жеті RBI (ұпай тапқан соққы) соғып, «Шиб Парк» стадионында 13:3 есебімен жеңіске жетті. «Филадельфия» келесі 15 ойынның 11-інде жеңіске жетіп, «Бостон Брейвз» командасынан 4 ойынға озып кетті. 30 шілдеде даблхедтің бірінші ойынында ол «Питтсбург Пайрэтс» командасына қарсы 10:0 есебімен жеңіске жетіп, үш күн ішінде екінші рет гранд-слэм соқты. Екінші ойында ол тағы екі ұпайлық хоум-ран соғып, «Филадельфия» 4:2 есебімен жеңді. Оның екі ойындағы жеті RBI ол үшін айдың 41-ші көрсеткіші болды, бұл «Филлиз» командасының жаңа рекорды. 16 тамызда «Филлиз» командасы екінші орындағы «Брейвз» командасын Робин Робертстің үш соққысының арқасында 5:1 есебімен жеңді, төртінші иннингте Верн Бикфордтан төрт ұпай алды, соның ішінде Эннистің маусымдағы 26-шы хоум-раны бар еді. 21 тамызда «Филлиз» командасы «Нью-Йорк Джайентс» командасын жеңді, себебі Эннис үш соққы соғып, маусымдағы 100-ші ұпайын алды, бұл Курт Симмонстың төрт соққыдан тұратын таза жеңісіне (шатаусыз жеңіс) көмектесті, ол маусымдағы 16-шы жеңісін тойлады. «Филадельфия» 5 1/2 ойынмен көш бастап, Ұлттық лиганың чемпиондығына бағыт алды. 15 қыркүйекте Цинциннатиге қарсы өткен даблхедте Эннис 10 соққыдан 5-ін соғып, екінші ойынның 18-ші иннингінде үш RBI әкелді, нәтижесінде «Филлиз» екі ойында да жеңіске жетті. 24 қыркүйекте «Филлиз» командасы чемпиондық маусымының соңына жақындағанда, Эннис «Whiz Kids» командасын хоум-ран, үш сингл және төрт RBI арқылы «Бостон Брейвз» командасынан 8:7 есебімен жеңіске жеткізді.