Кіріспе

Италиялық суретші Агостино Тасси (1578 – 1644) – итальяндық пейзаж және теңіз суретшісі. 1612 жылы Артемизия Джентилескиді зорлағаны үшін сотталды. Өзінің әулеттік дәрежеге ұмтылуына байланысты, ол өмірінің басындағы мәліметтерді өзгертіп айтқан. Перуджада туылса да, Римде туғанын мәлімдеді. Оның тегі – Боннамичи, бірақ Агостино Тасси фамилиясын қабылдап, Маркиз Тасси бауырына алғанын айту арқылы өзінің әңгімесіне сенімділік қосты. Шын мәнінде ол Доменико есімді терішінің ұлы еді.

Мансап

Тасси бір уақыт бойы Ливорнода, сондай-ақ Флоренцияда жұмыс істеген болуы мүмкін. Ливорнодағы оның ізбасарлары немесе шәкірттері арасында Пьетро Цяффери болған деп есептеледі. Флоренцияда болған кезінде ол белгілі бір қылмыс жасағаны үшін Ұлы герцогтың сотталғандар галереясында галерея құлы болды деп саналады. Алайда, оған кеменің үстінде еркін жүруге рұқсат етілді, еңбек етудің орнына. Ең бастысы, ол галереяда сурет салуға және сызуға мүмкіндік алды, осылайша теңіз пейзаждары, порттар, кемелер және балық аулау көріністерін салуға қажетті материалмен қамтамасыз етілді. Суретші ретінде қалыптасуына қатысты, Тасси Пауль Брильдің шәкірті болған, ол теңіз суреттерінің кейбіреулерін содан алған. Кейіннен ол Римде Папа V Паульдың тапсырысымен бейнелер салған Орацио Джентилескимен жұмыс істеді. Ол Римде болған кезде Орационың қызы, суретші Артемизия Джентилескиді зорлады. Перспектива шебері және иллюзионистік сәулет безендіруін жақсы салатын суретші саналған Тасси, Квиринале (1611–12), Роспильози және Дориа Памфили (1637) сияқты бірнеше римдік сарайларда сурет салған. Римде Тасси француз суретшісі Клод Лорреннің, сондай-ақ Вивиано Кодацци мен Костанцо де Перистің ұстазы болды (1625 жылдың сәуірінен бастап). Тасси Лорренге оның бояуларын ұнтақтау және шаруашылық жұмыстарын жүктеді. Фрескалар суретшісі ретінде танымал болғанымен, Тасси кейбір картиналарды да салған, олардың ішінде Саба патшайымының Саул патша алдына келуі (шамамен 1610) және Таддео Барберинидің Порта-дель-Пополо есігінен кіруі (1632) бар. Оның түнгі көріністерді бейнелеуі голландиялық Леонарт Брэмерге белгілі бір әсер еткен.

Зорлау туралы айып

1612 жылы Тасси халықаралық клиенттері бар итальяндық барокко суретшісі Артемизия Джентилескиді зорлағаны үшін сотталды. Тасси бастапқыда бұл айыптаманы жоққа шығарып, «Мен ешқашан аталған Артемизиямен жыныстық қатынасқа түспедім және онымен жалғыз болған емеспін» деді. Кейін ол оның үйіне оның ар-намысын қорғау үшін барғанын мәлімдеді. Тасси бұрын да заңмен келіспеушілікке түскен еді, өйткені оның жеңгесі мен әйелінің біріне зорлық жасады деген айып тағылған болатын. Оның әйелі біраз уақытқа жоғалып кеткен, және Тасси оны өлтіру үшін қарақшыларды жалдаған деген күдік болған. Жеті айлық зорлау процесінде Тасси әйелін өлтіруді және Орационың суреттерін ұрлауды жоспарлағаны анықталды. Процес аяқталғаннан кейін Тасси екі жылға түрмеге қамалды. Кейіннен оның үкімі күштен шығарылып, 1613 жылы бостандыққа шықты. Оның қылмысы және Артемизия Джентилескиге тигізген әсері 17 ғасырдың соңында оның феминистік тұрғысынан қаралуына ықпал етті. Тасси 1644 жылы Римде қайтыс болды.

Танымал мәдениет

1997 жылы Аньес Мерле режиссерлік еткен және Валентина Серви түскен "Артемизия" фильмінде Тасси рөлін серб актері Мики Манойлович сомдады. Фильм, қабылданған тарихи мәліметтерге және Тассинің зорлау қылмысы үшін сотталғандығына қарамастан, Тасси мен Артемизия Джентилески арасындағы қарым-қатынасты өзара құштарлықпен сипаттады.