Кіріспе
Американдық музыкант
Пол Отто Манц (10 мамыр 1919 жыл – 28 қазан 2009 жыл) – американдық хор және орган композиторы. Оның ең әйгілі хор туындысы – "Е'ен Со, Иеміз Иса, тез кел" атты Адвенттік мотет, ол Кембридж қаласындағы Кингс колледжінің "Тоғыз сабақ және Каролдар" фестивалінде орындалды. Бірақ, оның көршілес Сент-Джонс колледжінің хоры, Кембридж, Адвенттік Карол қызметінде орындауы арқасында оның танымалдылығы күрт өсті. Оның ең танымал орган туындылары – нео-барокколық хорал прелюдиялары мен партиталары. Пол Манц ұзақ жылдар бойы шіркеуде концерт оқып, композиторлық, оқытушылық және құлшылықтағы жетекшілік қызметтерін атқарды. Ол Чикаго қаласындағы Сент-Люка евангелистік лютеран шіркеуінің (Иллинойс штаты) және Миннеаполис қаласындағы Маунт-Олив лютеран шіркеуінің канторы болды. Ол жаңадан құрылған Пол Манц шіркеу музыка институтының директоры және Чикагодағы Лютерандық теология мектебіндегі Христос Семинариясы Семинекс шіркеу музыкасының профессоры-эмеритусы болды.
Өмірбаян
Манц Огайо штатының Кливленд қаласында Отто мен Хулда (Жеске) Манцтың отбасында дүниеге келген. Иллинойс штатының Ривер-Форест қаласындағы Конкордия мұғалімдер колледжінде (қазір Чикагодағы Конкордия университеті) педагог мамандығын оқып, Солтүстік-Батыс университетінде музыка бойынша магистр дәрежесін алды. Фулбрайт грантының арқасында ол Бельгияда Флор Питерспен және Германияда Гельмут Вальхамен оқуға мүмкіндік алды. Бельгия үкіметі оны Флор Питерстің 80 жылдығы мен Мехелен қаласындағы Сент-Ромбоу соборының титулярлық органшысы ретінде 60 жылдық мерейтойына арналған салтанаттарда АҚШ-тың ресми өкілі болуға шақырды. Сол кезде Флор Питерс бұрынғы шәкірті туралы «рухани ұлым» деп айтқан. Манц Солтүстік Америкада кеңінен концерттер берді. Ол Нью-Йорктегі Линкольн орталығында, дирижер Джеффри Саймон басқаратын Ұлттық симфониялық оркестрімен, Вашингтондағы Кеннеди орталығында, Чикаго симфониялық оркестрімен оркестр залында, сондай-ақ Чарльз Дютойт, Леонард Слаткин және Генри Чарльз Смит басқаратын Миннесота оркестрімен өнер көрсетті. Бұдан өзге, ол ел ішіндегі және шетелдегі шіркеулер мен соборларда концерттер өткізді. Оның ән-жыр фестивальдеріне деген сұраныс өте жоғары болды, және ол шіркеу музыканты ретіндегі мұрасы осы фестивальдерде көрінеді. Ол көптеген органшыларға арналған оқу семинарларын өткізді, діни семинарларға қатысты және Америка органшылар гильдиясының аймақтық және ұлттық конгрестерінде лекция оқыды және концерттер берді. Манцқа деген құрмет пен сый-сияпат оның алған көптеген наградаларында көрінеді. Ол екі рет «Ең ықпалды он лютеранның» бірі деп танылды, Америка органшылар гильдиясының ұлттық кеңесшісі болды және XX ғасырдың ең танымал 101 органшысының бірі саналады. Ол көптеген құрметті докторлық дәрежелер мен сыйлықтар алды. Оның альма-матері – Солтүстік-Батыс университеті оған «Алумни Мерит» сыйлығын табыс етті. Чикагодағы Лютерандық теология мектебі оған «Мәсіхтің жақтасы» сыйлығын берді; Чикаголық Киелі кітап қоғамы оған «Гутенберг» сыйлығын табыс етті; ал Вашингтондағы Лютерандық институты оны алғашқы «Виттенберг өнер сыйлығымен» марапаттады. Миннеаполисте (Миннесота штаты) өткен ірі шарада «Пол Манц мерекесі: шіркеу музыкантының өмірін құрметтеу» атты концерт ұйымдастырылды, онда Рут пен Пол Манц стипендиясына шіркеу музыканттары үшін айтарлықтай қаржы жиналды. Огайо штатының Колумбус қаласындағы Тринити семинариясы «Теологиялық көшбасшылық үшін Джозеф Ситтлер» сыйлығын табыс етті, ал оның көптеген құрметті докторлық дәрежелерінің арасында Вальпараисо университетінің қасиетті музыка докторы және соңғы кезде Сент-Олаф колледжінің музыка докторы дәрежесі бар. Манц орындаушы ретінде өзінің әйгілі ән-жыр фестивальдерімен танымал болды. Дәстүрлі орган концерттерін ойнағанның орнына, Манц көбінесе органнан ән-күйлерден тұратын «фестивальдерді» өткізетін, онда ол әр ән-күйді сол ән-күйдің әуеніне негізделген өзінің ерекше шығармашылық орган импровизациясымен ұсынатын. Содан кейін қауым онымен бірге ән шырқатын. Кейде ол әр әнделген шумақтың арасында импровизация ойнайтын, мысалы, өзінің белгілі әуеніне жасаған вариацияларын, Исаак Уоттстің «О, Құдай, біздің өткен дәуірлердегі көмегіміз» мәтініне жазылған Сент-Анн әнімен фестивальді аяқтайтын. Осы импровизациялардың көптеген томдары жазылып, басылып шықты және бүкіл әлемдегі шіркеу органшыларымен орындалады.
Manz concertized extensively in North America. He appeared at Lincoln Center in New York City, with the National Symphony Orchestra, under conductor Geoffrey Simon, at the Kennedy Center in Washington, D. C., with the Chicago Symphony Orchestra at Orchestra Hall and with the Minnesota Orchestra under the direction of Charles Dutoit, Leonard Slatkin, and Henry Charles Smith. In addition, he played recitals in churches and cathedrals here and abroad. He was in great demand for his hymn festivals, which are his legacy as a church musician. He conducted many organ clinics, participated in liturgical seminars and appeared as lecturer and recitalist at the regional and national conventions of the American Guild of Organists. The esteem and respect with which Manz is regarded can be seen in the many honors he received. He was twice named one of the “Ten Most Influential Lutherans,” served as National Councilor of the American Guild of Organists and is listed as one of the “101 Most Notable Organists of the 20th Century.” He was the recipient of many honorary doctorates and awards. Northwestern University, his alma mater, presented him with the prestigious “Alumni Merit Award;.” The Lutheran School of Theology at Chicago presented him with the distinguished "Confessor of Christ Award"; The Chicago Bible Society presented him with the “Gutenberg Award; and the Lutheran Institute of Washington, DC honored him with the first “Wittenberg Arts Award.” At a convention of the Association of Lutheran Church Musicians, his colleagues honored him for his work in the church. A large gathering in Minneapolis, Minnesota held a “Paul Manz Celebration: Honoring the Life of a Church Musician” where substantial gifts were given to the Ruth and Paul Manz Scholarship for Church Musicians. Trinity Seminary of Columbus, Ohio bestowed the “Joseph Sittler Award for Theological Leadership” and among his many honorary doctorates is the Doctor of Sacred Music degree from Valparaiso University, and most recently, the Doctor of Music degree from St. Olaf College, Northfield, Minnesota. As a performer, Manz was most famous for his celebrated hymn festivals. Instead of playing traditional organ recitals, Manz would generally lead a "festival" of hymns from the organ, in which he introduced each hymn with one of his famously creative organ improvisations based on the hymn tune in question. The congregation would then sing the hymn with his accompaniment. Sometimes he would play an improvisation between each sung stanza, as with his well known variations on the tune, St. Anne, sung to the Isaac Watts text "Oh God, Our Help in Ages Past" with which he would traditionally end each festival. Many volumes of these improvisations have been written out and published and are played by church organists throughout the world.