Брайан Мартин: Әлеуметтанушы, наразылық зерттеушісі және ғылыми даулар сарапшысы

Кіріспе

Әлеуметтік ғалым, наразылықты зерттеу, бейбітшілік зерттеулері (1947 ж.т.)

Брайан Мартин (1947 ж.т.) – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Вуллонгонг университетінің Гуманитарлық және әлеуметтік зерттеулер мектебінің әлеуметтік ғалымы. 2007 жылы университетте профессор болып тағайындалды, ал 2017 жылы зейнеткер профессор атанды. Оның еңбектері бейбітшілік зерттеу, ғылыми даулар, ғылым және технологияны зерттеу, әлеуметтану, саясаттану, медиа зерттеулер, құқық, журналистика, сөз бостандығы, білім беру және сыбайлас жемқорлық институттары салаларын қамтиды. Мартин 1996 жылдан 1999 жылға дейін Австралияның сыртқы құпияны ашушылардың (Whistleblowers) президенті болды және қазір де олардың халықаралық директоры болып табылады. Ол медициналық мамандар мен қоғамдық денсаулық сақтау жақтастары тарапынан ауызша полиомиелит вакцинасының ЖИТС (АИТВ) гипотезасын таратуы және өз жұмысының аясында вакцинаға қарсы күмәншілікті қолдауы үшін сынға алынды. Сондай-ақ, ол Австралия Федералдық Сенатының Академиялық еркіндік бойынша жүргізген тергеуінде куәлік берді. Оның құрметіне "Полихелес мартини" деген шабақша аталды.

Ғылыми-зерттеу және академиялық орта

Мартин 1947 жылы АҚШ-та дүниеге келді және Оклахома штатының Тулса қаласында өсті. 1969 жылы Техас штатындағы Райс университетінде физика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Вьетнам соғысына қатысудан жалтарғандықтан Австралияға эмиграциялады, онда 1976 жылы Сидней университетінде физика ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. Мартиннің бастапқы академиялық саласы теориялық физика болды және ол мансабында стратосфералық модельдеу және сандық әдістер салаларында жұмыс істеді. Ол әлеуметтік динамика және даулы ғылыми тақырыптардың саясилануы туралы көптеген жариялымдар жасады. Оның зерттеу тақырыптарының ішінде, мысалы, ВИЧ/СПИД вирусының пайда болуы сияқты поляризацияланған ғылымның жаһандануы бар. Мартиннің осы саладағы жұмысы, Делборнның айтуынша, "ғылыми қарсылықты ұғымдастыру үшін маңызды негіз" болды. Бұл гипотеза алғаш рет 1992 жылы Rolling Stone журналында журналист Кертис және СПИДке қарсы күрескер Элсвуд арқылы жарияланды, кейін журналист және жазушы Хупер мен Мартин бұл гипотезаны одан әрі насихаттады. Хупер Мартинге ОПВ-нің СПИДке байланысты гипотезасын "көбірек жариялау және сенімділікке ие ету" үшін алғыс айтты. Мартин бұл гипотезаны қолдаған деген айыптауды жоққа шығарып, "ешуақытта ОПВ теориясын жақтаған емеспін" деді, сонымен қатар "оның қарастырылуға лайық екенін және әлі де лайықты екенін, бірақ көп жағдайда бұл теория әділетсіз түрде жоққа шығарылған" деп мәлімдеді. 2016 жылы The Australian газетінде Мартиннің 2010 жылғы мақаласы "медициналық зерттеушілер 1950 жылдардағы Африкада ластанған полиомиелит вакцинасынан ЖИТС вирусы пайда болды деген теорияны жасыру үшін келісімге келген" деп сипатталды. Ол студенттер мен тәжірибелі зерттеушілердің жұмыстарын жоғары академиялық дәрежедегі қызметкерлердің рұқсатсыз пайдалануы туралы жазды; сондай-ақ ол қызметкерлер мен студенттер арасындағы жыныстық қатынастарға қарсы шықты. Ол университеттердегі кез келген бейімділіктің себебі студенттердің өз оқытушыларының бейімділіктеріне сәйкес стратегиялық түрде жұмыс істеуі болуы мүмкін екенін де хабарлады. Мартиннің пікірінше, егер шағымданушылар ресми процедура арқылы өтетін болса, нәтиже болжамды болады, себебі ұйымның ішкі шағымдану процедуралары немесе тиісті омбудсменге шағымдану тиімді болмайды.

Martin was born in the United States in 1947 and raised in Tulsa, Oklahoma. He earned a BA in physics at Rice University in Texas in 1969, and, seeking to avoid conscription into the Vietnam War, emigrated to Australia, where he earned a PhD in physics at the University of Sydney in 1976. Martin's original academic field was theoretical physics, and he worked in both stratospheric modelling and numerical methods during his career. He has published extensively about the social dynamics and politicisation of controversial scientific topics. His topics of inquiry have included the globalization of polarised science such as the origin of HIV/AIDS. Martin's work on in this area has provided what Delborne describes as a "key foundation for conceptualizing scientific dissent". The hypothesis first came to notice in Rolling Stone magazine by way of journalist Curtis and AIDS activist Elswood in 1992, and was later further promoted by the journalist/writer Hooper and Martin, with Hooper crediting Martin for giving the OPV AIDS link hypothesis "further publicity and credibility". Martin disputes the claim that he has been a supporter of the hypothesis, instead saying that he has "never argued in favour of the OPV theory", but has instead stated "that it was and remains worthy of consideration yet in many ways has been unfairly dismissed". A 2016 article in The Australian described Martin's 2010 paper as claiming "that medical researchers had colluded to silence the theory that the AIDS virus was caused by contaminated polio vaccines in 1950s Africa." he has written about the unauthorised use of research produced by students and junior researchers by senior academics; and he has been outspoken against sexual relationships between staff and students. He also reports that any bias within universities could simply be due to students strategically working in line with the biases of their teachers. Martin believes that if complainants go through the official channels the outcome is very predictable, in that the organisation's internal grievance procedures, or making a complaint to the relevant ombudsman, does not work.

Сын

2001 жылдың сәуірінде Мартин «Австралия» ұлттық газетінде UOW университетінде жұмыстан босатылған ғалымды қорғап мақала жариялады. Сол газетте жарияланған жауапта Мёрдок университетінің вице-канцлері Стивен Шварц Мартинді «академиялық еркіндікке қатысты көзқарас (барлық тараптар бейтарап түрде ұсынылады) тұрғысынан қолдады» деп айыптады. Оның «академиялық еркіндікке деген көзқарасы логикалық та, практикалық та емес» екенін, себебі бұл тәсіл «университеттерді ең қадірлі құндылықтарынан – ғылымнан, даналықтан және шындықтан бас тартуға мәжбүрлейді» деді. Иммунолог және зерттеуші Грег Вудс Мартиннің Тасманиялық шайтанның бетінің ісігі ауруына қатысты ұстанымын жоққа шығарды, сондай-ақ Мартиннің 2014 жылы «The Conversation» басылымында жариялаған, осы қатерлі ісіктің теориясына арналған мақаласы «ғылымның қазіргі жай-күйін дұрыс емес бейнелейді» деді. 2014 жылы Мартин Эндрю Уэйкфилдтің вакциналар мен аутизм туралы сенімсіз мәлімдемелерін «вакцинацияға қарсы пікірлерді басу» деп сипаттаған мақала жариялады. 2016 жылы Agence Science Presse агенттігі Мартиннің «вакцина мен аутизм арасындағы байланыс идеясын» қорғады деп айыптады. Бірақ Мартин бұған қарсы шығып: «Мен бұл идеяны ешқашан қорғаған емеспін», – деді. «The Australian» газеті «Мартин вакцинаға қарсы Австралиялық вакцина желісінің бұрынғы жалақылы мүшесі» екенін, сондай-ақ Мартиннің өзі Америкалық скептиктер қоғамының мүшесі екенін хабарлады. «The Australian» оны академиялық еркіндікке қарағанда академиялық қатаңдыққа көңіл бөлмегені үшін сынады, ал хирург Джон Каннингэм университетті диссертацияны «вакцинация саласында білімі бар адамдармен қарауға» шақырды. 2016 жылы Австралиялық скептиктер Мартиннің Уилиманды бақылауын сынап, Мартинге, Уилиманға және Вуллонгонг университетінің әлеуметтік ғылымдар факультетіне «қателерге, жаңылыстарға, нашар және дәлелсіз «дәлелдерге» және конспирологиялық ойлауға» толы докторлық диссертациясын сыйлағаны үшін сатиралық Bent Spoon жүлдесін табыс етті.

Басқа журнал мақалалары (іріктеу)

Брайан Мартин (1990). Дау-жанжалдың тұтқындары: Қазіргі заманғы ғылыми даулардағы бейтарап әлеуметтік зерттеуші туралы миф, Ғылым, технология және адамгершілік құндылықтар, 15-том, 4-номер, 1990 жылғы күз, 474–494 беттер. Хуан Мигель Кампанарио және Брайан Мартин (2004). Физиканың басым парадигмаларына шабуыл, Journal of Scientific Exploration, 18-том, 3-номер, 2004 жылғы күз, 421–438 беттер. Дэвид Хесс және Брайан Мартин (2006). Басымдық, кері әсер және трансформациялық оқиғалар теориясы, Мобилизация, 11-том, 1-номер, 2006 жылғы маусым, 249–267 беттер. Онлайн жарияланған: 23 наурыз 2014 жыл.