Кіріспе

Phrae (แพร่; ) - Phrae провинциясының және Mueang Phrae ауданының астанасы. Ол Солтүстік Таиландта Йом өзенінің шығыс жағалауында, Бангкоктан 555 км солтүстікке қарай орналасқан. Қала Mueang Phrae ауданының Nai Wiang тамбонында орналасқан, аумағы тоғыз км² және 2019 жылғы халық саны 15 316 адамды құрайды. Қала бай тарихымен, тоқыма өнеркәсібімен және храм архитектурасымен, сондай-ақ Исан және Лан На мәдениеті мен асүйінің үйлесімімен танымал. Қала алғаш рет 1371 жылы құрылған. 1800 жылдардың соңында Phrae тик ағашы саудасының маңызды орталығы болды, қала маңында көптеген шетелдік компаниялар жұмыс істеді. Патша Чулалонгкорнның орталықтандыру реформалары жүзеге асырылғанға дейін Phrae Phrae Корольдігінің астанасы және Phrae патшалық отбасының резиденциясы болды. 1902 жылы қала Шандық Нгиао көтерілісінің орталығы болды, оның мақсаты Лан Надағы Орталық Таиланд билігін құлату болды, бірақ ол басылды. Phrae-дегі Орталық Таиланд билігі 1902 жылдың 16 тамызында қайта орнатылды.

Тарих

Фрая Сухотай дәуірінде салынған. Фраеде салынған ең ерте храмдардың бірі – Сухотай дәуірінде 1336-1338 жылдары салынған Ват Фра Тхат Чо Хе. 1500 жылдары қала Лан На патшалығының бақылауындағы бекініс ретінде қызмет етті.

XIX ғасыр және XX ғасырдың басында

1800 жылдары Солтүстік Таиланд терек өнеркәсібі арқылы экономикалық өсімге қол жеткізді. Фрейдің көптеген терек ормандарына жақын орналасуына байланысты, қалада бірнеше шетелдік резиденциялар мен жақын маңдағы терек шаруашылықтарын басқаратын компаниялар пайда болды, мысалы, «East Asiatic company» және «Bombay Burmah Trading Corporation». «East Asiatic company» 1897 жылы орманды кесуді бастап, 1936 жылы лицензиясы бітті; ал «Bombay Burmah» 1889 жылы орманды кесуге концессия алды. Компаниялардың шетелдік қатысуының күшеюінен кейін Ұлыбритания, АҚШ және Дания сияқты түрлі елдерден шетелдік резиденциялардың көптеп келуіне әкелді. Фрейдің (патшасы) Пирия Тепвонг 1889 жылдың 5 сәуірінде әкесі қайтыс болғаннан кейін таққа отырды. 1891 жылы Фрейдің бұрынғы қазынашысы Вичай Рача резиденциясын салдырды, ол Нгиао көтерілісі мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде баспана ретінде пайдаланылды. 1892 жылы Кхум Чао Луанг шаолуангтың резиденциясы ретінде салынды. 1897 жылы Гуанчжоудан келген қытай сәулетшілері теректен жасалған қызғылт ақ сарай салды, ол Фрей патшасының әйеліне жасалған той сыйы болды. Сол жылы, Чулалонгкорнның орталықтандыру реформаларына сәйкес, Бангкок Пхрайя Чайбунды (Тонгю Суванбат) губернатор етіп тағайындады. Бірақ ол Сиам және Дания әскерлерінің қалаға кіруін кешіктірді, себебі жергілікті және шетелдік резиденциялардың қырғынға ұшырауы мүмкін деп қорқыды. Соңында 16 тамызда Пичай провинциялық полициясы қаланы бақылауға алды, ал 20 тамызда Сурасак Монтри басқаратын негізгі Сиам әскері келді. Чокчай Фаномкван 2022 жылдың 25 қаңтарында қонақүй салығын және тұрақ ақысын жинаудағы жемқорлық ісінен кейін Фрей қаласының мэрі лауазымынан алынды.

География

Фрае Йом өзенінің жағасында, теңіз деңгейінен шамамен 1,5 км биіктікте орналасқан. Қала көбінесе өзеннің шығыс жағында салынған, бірақ кейбір шеткі аудандары өзеннің батыс жағында салынған және негізгі бөлігімен көпірлер арқылы байланысты. Қаланың шығысында да, батысында да төбелер бар; шығыстағы Флуенг таулары биік, теңіз деңгейінен жоғары, ал батыстағы Фи Пан Нам таулары теңіз деңгейінен жоғары. Фрадан солтүстікке бірнеше шақырым қашықтықтағы Фэ Муанг Фиде табиғи эрозияның әсерінен пайда болған саңырауқұлақ тәрізді тастар мен ерекше тіректер бар.