Кіріспе

Таиланд провинциясы

Нахон-Саван (นครสวรรค์, ) – Таиландтың жетпіс алты провинциясының (чангват) бірі. Ол Таиландтың төменгі солтүстігінде орналасқан және Кампаенг Пет, Фичит, Петчабун, Лопбури, Синг Бури, Чай Нат, Утай Тани және Так провинцияларымен (солтүстіктен бастап сағат тілімен) көршілес.

Топонимика

Нахон сөзі санскрит тіліндегі "қала" дегенді білдіретін "нагара" сөзінен, ал саван сөзі санскрит тіліндегі "көк" дегенді білдіретін "сварга" сөзінен шыққан. Сондықтан бұл провинцияның аты сөзбе-сөз "көк қаласы" немесе "көкке арналған қала" деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Нахон-Саван провинциясы Дваравати дәуірінен бері қала болып келген. Сухотай патшалығының құрамында ол Мюанг Пхра Банг деп аталды, Сухотайдың оңтүстік шекаралық қаласы еді. Кейіннен Аюттая патшалығында солтүстіктен екі ірі өзенге орналасқандықтан маңызды сауда орталығына айналды. Бұл қала Аюттаяға шабуыл жасамас бұрын мьянмалық әскерлердің жиналатын ортақ орны болды. Ұлы Таксин патшаның тұсында Пхра Банг Сиамның әскери бекінісіне айналды, мьянмалық шабуылдарды болдырмау үшін. Патша Монкуттың Ұлыбританиямен Боуринг шартын жасағаннан кейін Нахон-Саванның гүлдену дәуірі басталды, ол күріш пен ағаш саудасының ірі орталығына айналды. Алайда, 1922 жылы солтүстік темір жолының ашылуы, 1932 жылғы революцияға дейінгі экономикалық дағдарыс және 1950 жылы Дежативонгсе көпірі мен Фахониоттин тас жолының салынуы су көлігінің маңыздылығын азайтып, Нахон-Саванның беделін төмендетті. 1895 жылы патша Чулалонгкорн Тесафибан әкімшілік реформасының аясында Монтонды құрғанда, Нахон-Саван Монтон Нахон-Саванның астанасы болды. 3-ші армиялық аймақтың 4-ші жаяу әскер полкі Нахон-Саван қаласында дислокацияланған. Олар солтүстіктегі Мэй Хонг Соннан оңтүстіктегі Канчанабуриге дейінгі Бірмамен шекараның солтүстік-батыс бөлігін қорғауға жауапты.

География

Пинг және Нан өзендері Нахон-Саван қаласының жанында бірігіп, Чао-Прая өзенін құрайды. Мае Вонг ұлттық паркі 1987 жылы Мае Вонг және Мае Поен ормандарын сақтау мақсатымен құрылды. Орманды аймақ провинцияның аумағының 9,7 пайызын құрайды. Таиландтың қорғалатын аумақтарының 12-ші аймағы (Нахон-Саван) бір ұлттық парк пен тағы екі ұлттық парктен тұрады.

Таңбалар

Облыстық мөрде Виман бейнеленген, бұл мифологиялық көктегі сарай. Бұл провинция атауымен байланысты, ол "Көк қала" деп аударылады. Облыстың ағашы және гүлі – Lagerstroemia loudonii (Лодонның крап мүрт). Жарқыраған шаян (Pangasianodon hypophthalmus) – облыстық балық.

Жергілікті билік

2019 жылдың 26 қарашасына қарай провинцияда бір Нахон Саван провинциялық әкімшілік ұйымы (ongkan borihan suan changwat) және 21 муниципалдық (thesaban) аймақ бар. Нахон Саван қала (thesaban nakhon) мәртебесіне ие, ал Тахли және Чум Саенг қалашақ (thesaban mueang) мәртебесіне ие. Сонымен қатар, 18 ауылдық муниципалитет (thesaban tambon) бар. Муниципалдық емес аймақтар 121 ауылдық әкімшілік ұйымдары (SAO - ongkan borihan suan tambon) арқылы басқарылады.

Денсаулық

Саванпрашарак ауруханасы провинцияның бас ауруханасы.

Адам жетістіктері индексі 2022

Денсаулық сақтау Білім беру Жұмыспен қамту Кірісі 18 35 59 28 Тұрғын үй Отбасылық Көлікке қатысу 33 71 65 48 Нахон-Саван провинциясы, HAI 2022 мәні 0.6288 "шамалы төмен" деңгейде, рейтингте 57-орынды иеленеді. 2003 жылдан бері Таиландтағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы (БҰҰДП) адам дамуының субұлттық деңгейіндегі прогресті, Адам жетістіктері индексі (АЖИ) арқылы қадағалап келеді. АЖИ – адам дамуының барлық сегіз негізгі саласын қамтитын жиынтық индекс. 2017 жылдан бастап Ұлттық экономикалық және әлеуметтік даму кеңесі (НЭСРБ) осы міндетті өз мойнына алды. Так Бат Теворохана фестивалі: Буддалық ораза айында (қазан айының соңынан қараша айының басына дейін, Лой Кратонг мерекесінен бұрын) Ват Кхао Коб ғибадатханасында монахтарға тамақ сыйлау дәстүрі.