Кіріспе

Ирандық "Хамшахри" (همشهری; ) – Тегеран қаласында, Иранда шығатын маңызды ұлттық парсы тіліндегі газет.

Тарихы және профилі

"Хамшахри" газетін Тегеран муниципалитеті шығарады, ал оның негізін Ғұламхосейн Қарбашы қалаған. Бұл Ирандағы алғашқы түрлі-түсті күнделікті газет және 60-тан астам бетке құпия жарнамалар орналасқан. Газет Тегеран муниципалитетінің шегінде таратылады. Оның күндізгі тиражы 400 000-нан астам дананы құрайды, бұл Сан-Франциско Хроникасы, Бостон Глобусы және Чикаго Трибюны сияқты АҚШ-тың ірі күнделікті газеттерімен шайқасады. Иран Мәдениет және Исламдық басшылық министрлігі жариялаған Тегеран тұрғындарының теледидар мен баспасөз туралы пікірін білдірген жергілікті сауалнама нәтижесі бойынша, 2014 жылғы наурыз айында "Хамшахри" газеті Тегерандағы ең көп оқылатын газет болып танылды – оқырмандарының саны 44,1% құрады. 1997 жылғы Иран президенттік сайлауында, сол кезде Тегеранның бұрынғы мэрі Ғұламхосейн Қарбаши басқарған "Хамшахри" газеті консерваторлар тарапынан Мохаммад Хатамиді қолдады деген айыптамаға ұшырады. Мемлекеттік субсидия алатын газеттерге сайлауда тарап алуға тыйым салынғандықтан, бұл заңсыздық деп есептелді. Осы мәселе салдарынан Қарбаши жемқорлыққа қатысы бар деген айыппен сотқа тартылып, түрмеге кесілді. Хатаминың екінші мерзімінде Тегеран баспасөз соты газеттің таралымын тек Тегеран қаласының ішінде ғана жүргізуге шешім шығарды.

Халықаралық Холокост карикатурасы байқауы

2006 жылғы 6 ақпанда "Хамшахри" газетінің графикалық редакторы Фарид Мортазави "Батыстың сөз бостандығындағы екіжүзділігін" сынап, Халықаралық Холокост карикатурасы байқауын жариялады. Ол "Батыста яһудилікке қатысты, мысалы Холокостқа және Израиль құрылу себептеріне байланысты әңгімелесуге тіпті әзілдеуге де мүмкін емес" деп мәлімдеді. Бұл байқау Jyllands Posten-нің Мұхаммед карикатураларына байланысты туған дауға жауап ретінде ұйымдастырылды және 2006 жылғы 1 қарашада марокколық карикатурист Абделла Деркауи бірінші орынды жеңіп алды. Бұл оқиғаны БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннан, Израильдің Сыртқы істер министрлігі, "Шекарасыз тілшілер", "Қарсыжағдайлық лига" және басқа да тараптар айыптады.

Уақытша тыйым салу

2009 жылдың 23-24 қарашасында газет Бахаи дінінің ғибадатханасынан алынған суретті жариялағаннан кейін уақытша жабылды. Бахаи діні Иранда мойындалмаған дін, және оның жақтастары мемлекеттік деңгейде мақұлданған қуғын-сүргінге ұшырауда.